Tuesday, October 19, 2021

අපි අපේ ශිශ්ටාචාරයේ උපරිමය පසුකර ගිහින් ද?

[මේක පූර්විකාවක්. පෝස්ට් එකට  අදාල නෑ.  අනාදිමත් කලකට පෙර  මන් බ්ලොග් ලියද්දි  එක එක genre වලට එක එක බ්ලොග් හැදුව.  ඉතින්  මන් දාර්ශනික කතා ලියන්න බ්ලොග්  එකක්  හැදුව.  හිතට එන ඔපිනියන්ස් ලියන්න බ්ලොග්  එකකුත් හැදුව.  දැන් වැඩේ තියෙනෙන් දාර්ශනික ඔපිනියන් එකක් ආවොත් මොකද කරන්නෙ.  මෙතෙක් කලේ  එක්කො  එකකට දානව නෙවිනම් අනිකට දානව.  ඒකෙන් වෙන්නෙ එක බ්ලොග් එකකවත් කන්සිස්ටන්ට් යන්නෙ නෑ. ඒ නිස මන් දැන් දෙකටම දානව.  ඒ නිසා මේක අනිත් බ්ලොග්  එකෙත් ඇති, ගණන් ගන්න එපා.  වනන්තර අපි වවන්නෙ.  වතුවගා නෙවි. ගස් හිටවීමේ  පිලිවෙළක් නෑ]

නගරයේ කළබල වීදි වල පේව්මන්ට් දිගේ වැඩියෙන්ම දකින්න ලැබෙන්නෙ ඌබර් ඊට්ස් බයිසිකල්. එව්ව පාරෙ පදිනව අඩුයි, පළල හින්දද කොහෙද. කෝවිඩ් රැල්ලත් එක්ක හේතු දෙකක් නිසා ඌබර් ඊට්ස් වැඩිවෙලා තියෙනව. එකක් තමා ඔඩ් ජොබ්ස් අඩුම වෙලා යාම. අනික තමා මිනිස්සු රෙස්ටෝරන්ට් වලට යන්න අකමැති වීම. කෝම වුණත් මේ ඌබර් ඊට්ස් පදින බර හරියක් ස්ටුඩන්ට්ස් ලා.

ඌබර් ඊට්ස් විතරක් නෙවි, ඌබර් ඩ්‍රයිවිනුත් සමාජෙට සැහෙන්න කා වැදිලා. ඒක කෝවිඩ් නිසා ටිකක් අඩුවෙලා. ඒත් මම දන්න පෙර ඔෆිස් වල යාලුවො ඉන්නව ජොබ් එකට අමතරෙන් ඌබර් එලවන. මේක හෙණම කූල් හොබි එකක් පාස්ටයිම් එකක්ම නෙවි. සම්මත ලයිෆ්ස්ටයිල් එකක පැය අටේ වැඩ මුරයෙන් පස්සෙ තමන්ගෙ පවුලෙ අය එක්ක කාලය ගෙවන්න හෝ තමන්ගෙ හොබි එකකට කාලය දෙන්න තමා ඉතින් කියන්නෙ. එතකොට කෙනෙක් අමතර පැය ගානක් ඌබර් එළවීම සළකන්න වෙන්නෙ 1888 චිකාගෝ වල පෙළපාලි ගිය කම්කරු ජනයාගෙ කණට ගහපු පාරක් වශයෙන්ද? අමතර වෙලාවෙ බිස්නස් හදන ඔන්‍ටප්‍රිනර් උන් ඉන්නව, අමතර වෙලාවෙ ක්‍රීඩා කරන උන් ඉන්නව මියුසික් කරන උන් ඉන්නව, හොබි වලින් හම්බු කරන උන් ඉන්නව ගේම් ස්ට්‍රීමින් කරන උන් ඉන්නව. ඒ ඔක්කොගෙම පොදු කතාව තමා එයාල කරන්නෙ තමන් ආසා දෙයක්. ඉපයීම සෙකන්ඩරි. ඒත් ට්‍රැෆික් එකේ වාහන එළවීම තෲප්තියක් කරග්ත් හෙනම රෙයා එකෙක් නොවෙන්න ඌබර් එකෙන් අනාගතෙ කල් පවතින ලොකු ව්‍යාපාරයක් ඔන්ප්‍රිනර් එකක් හැදෙන්නෙත් නෑ හොබි ආතල් එකක් තෲප්ත වන්නෙත් නෑ. ඌබර් එළවන්න මධ්‍යම පාන්තික මිනිස්සු පෙළඹීම සළකන්න වෙන එකම විදියනම් මධ්‍යම පාන්තික ජීවිතේට වයිට් කොලර් රස්සාව මදි වීම කියල තමයි.

අද මන් දකිනව ෆේස්බුක් එකේ සන්වාදයක දෙන්නෙක් ලියු කමෙන්ට් දෙකක්. මේ සන්වාදය මට දැන් හොයන්න බෑ, ඒ නිසා ඒ දෙන්නගෙන් අවසර ගන්නත් බෑ, ඒ නිසාම නම් දාන්නෙත් නෑ. මෙහෙම කමෙන්ට්දෙක ගන්න එක ඕකේ කියල හිතනව. මේ ඒ කමෙන්ට් දෙක.

"50-70 කාලෙ තම ඓන්න තිබ්බෙ. හොද ජොබකුයි හොද වාහනේකුයි තිබ්බ උන් රජ ආතල් එකක් ගත්තෙ ඒ කාලෙ"
"ඒ කාලෙ සපත්තු සේල්ස්මන් කෙනෙක්ටත් හොද ගෙයක් වාහනයක් ගන්න පුලුවන්කම තිබ්බ කියල කියන්නෙ"

මේ කතාව ජෙනරලයිස් කරගත්තොත් මෙයාල කියන්නෙ එයාලට ගෙවල් ගන්න බෑ වාහන ගන්න බෑ හෝ රජා වගේ ඉන්න ඕනෙ කියන එකට වඩා කාලයත් එක්ක ඔය මධ්‍යම පාන්තිකයක්ගෙ ජීවන අවකාශෙ සිහින් වෙලා ඉතුරුවෙලා තියෙන තරම ගැන කතාවක්. මේක සත්‍ය කතාවක්.

අසූව දශකයේ ඇමරිකාවෙ සමාජ ජීවිතය වෙනස් වූ ආකාරය ගැන කතාකරන්න බිද වැටුනු මධ්‍යම පාන්තික ජීවිත අළලා පටන්ගන්න කාටුන් සිරිස් එකක් තමා ද සිම්ප්සන්ස්. හෝමර් හෙවත් පවුලේ පියා බෝම පොඩි රස්සාවක් කරන්නෙ අම්ම ඉන්නෙ ගෙදර ළමයි තුනයි. මෙයාලට තමන්ගෙ ගෙයක් හා වාහනයක් තියෙනව. ඒත් මෙයාල ඉන්නෙ ම්ධ්‍යම පන්තියෙ පිට පොත්තෙ. අන්න ඒ මධ්‍යම පන්තියෙ පිට පොත්තෙ ඉන්න උන්ගෙ ජීවිත ගෙවෙන ආකාරය උන්ගෙ ගැටලු ගැන කතාවෙන්න තමා කතාව නිර්මාණය කරන්නෙ. ඒත් මොකක් හෝ හේතුවකට සිම්ප්සන්ස් ඉවෝල් වෙන්නෙ නෑ දැන් එපිසෝඩ් 32 ක් ගිහින් තාමත් යන්නෙ ඒ කතාවමයි (සිම්සන් නිතර බලන්නෙක් නොවෙන නිසා ඒක එහෙම වෙන්න කතාවෙ පැහැදිලි කිරීමක් තියෙද දන්නෙ නෑ, ඒත් ඒක මට අදාල නෑ). ඉතින් 2021 අපි මේ බලන්නෙ 1989 මධ්‍යම පන්තියෙ වාටියෙ උන්නු පවුලේ කතාව.

මාර සීන් එක කියන්නෙ ඒ පවුල අද ඇමරිකාවෙ ඉන්න හොද මධ්‍යමපාන්තික පවුලක ස්ටේටස් එකේ ඉන්නෙ. සිම්සන් පවුල එතරම් වැඩි පඩියක් නොවෙන එක ඉන්කම් එකකින් ගෙවපු ජීවිතේ ගෙවන්න අද වෙද්දි ඇමරිකන් මධ්‍යම පන්තියෙ දෙන්නම (ඒ වගෙ ජොබ්ස් වලින්) උපයලත් අමාරුයි. ඒ උපයන දෙන්නටත් අමතර රස්සා කරන්න වෙනවා. හෝමර් සිම්සන් අමතර රස්සා කරන්නෙ එදාවේලට හෙවත් එන්ඩ්ස් මීට් කරන්න නෙවි, ලමයෙක්ගෙ උවමනාවකට, හෝ මොකක් හෝ අකරතැබ්බයක් නිසා. ඒත් දැන් සෙකන්ඩ් ඉන්කම් එකත් අවශ්‍ය එදාවේලට.

මධ්‍යම පන්තියට ඔහොමනම් දරිද්‍රතා ඉරට පහළීන් ඉන්න අයට කෝම ඇද්ද? ලෝක සම්මුතියෙන් දරිද්‍රතාවය කියන එක මනින්නෙ රටේ ගෙදරදොර මධ්‍යස්ත ආදායමෙන් බාගෙට අඩු ආදායම් ලබන්නන් කියල. මේ දරිද්‍රතා ඉර ට පහළ ඉන්න ප්‍රතිශතය මහ ලොකුවට වෙනස් වෙලා නෑ. ඒත් ඒ ඉරට පහළින් ඉන්න මිනිහෙක් එදිනෙදා ජීවිතේට කරන්න තිබ්බ දේවල් ටික මහ ලොකුවට වෙනස් වෙලා තියෙනව මේ වෙනකොට. පෙරට වඩා බෙහෙවින් අසීරුයි, ඒ වගේම ඒ ආදායමෙන් ඔවුන්ට ලබාගතහැකි දේත් පෙරට වඩා සීමිතයි.

ඕකත් එක්ක නිර්මාණය වන සන්කිර්ණ අර්බුදයකට බොහො රටවල් ගිහින් තියෙන්නෙ. තව ඇමරිකන් කොමඩියක් ගමු, බිග් බෑන් තියරි. ඒ කතාවෙ අතිශයින්ම අභව්‍ය සිද්දිය දන්නවද? නිළියක් වෙන්න හිතන් මාසෙට ඩොලර් දෙසියක් ද කොහෙද ගෙවාගෙන පන්තිත් යන කෙල්ලෙක් වේටර් රස්සාවක් කරල එල් ඒ වල පැසඩීනා කියන අෆ්ලුවන්ට් නේබර්හුඩ් එකේ ස්ටුඩියෝ අපාට්මන්ට් එකක ජීවත් වීම. ඒක සාමාන්‍ය වේටර් රස්සාවක් කරන කෙනෙකුට මේ මොහොතෙ ඉම්පොසිබල්.

පෙර සදහන් කළ 50-70 කාලෙට ආපහු යාමේ සිහිනය බොහො දෙනෙකුට එන හේතුව මේකයි. ඇත්තෙන්ම 60 කියන්නෙ පළමු ලෝකෙට මාරම හොද දශකයක් වෙන්න ඕනෙ. ලෝක යුද්ද ඉවර වෙලා ලෝකය නැවත ඕඩර් එකකට සකස් වෙලා ආර්තිකයන් පිකප් කරගෙන ආවට ජීවන වියදන් අහස උසට නැගල නෑ. මිනිස්සුත් මාර ඇචිව්මන්ට් ගත්ත කාලයක්. කලාව ගත්තත් අලුත්ම මානයකට යනව. මානව චින්තනය තදින් වෙනස් වෙනව. අපි අතේ ඒ කාලෙට වඩා දැන් ගැජමැටික් තියෙනව තමා. ඒත් ඒක ජීවිතේ යහපත් බව ගැන මිම්මක් නෙවි. මේ ශිශ්ටාචාරය විනාස වුන දවසක අනාගත ශිශ්ටාචාරෙක ඉදන් මේ ගැන අධ්‍යනය කරන කෙනෙක් ඔයාගෙ ගේම්ස් වල ග්‍රැෆික් කොලිටිය මත නෙවි ශිශ්ටාචාරයේ උපරිමය හෙවත් සීනිත් එක නිර්ණයකරන්නෙ. හැටේ සිට මේ දක්ව අපෙ ප්‍රගතිය තරමක් ඉන්ද්‍රජාලික එකක්.

මේක වුණෙ එකොහොමද? අපි අර අතීතෙට යන කතාව ගත්තොත්, ඔය කතාව කියන කිසිවෙකුත් 60 දශකෙ ඉන්දියාවට චීනෙට කොරියාවට වියට්නාමෙට අප්‍රිකාවට යන්න මලාට හිතන්නෙ නෑ. ජපානෙටවත්. ඔය හැම තැනකම වගෙ එක එක ආකාර වල මානව ඛේදවාචක විසින් මහජනයා පාගාගෙන ජීවිත ඉතාම දුක්බර ලෙස ගෙවමින් තිබ්බෙ. ලන්කාව විතරක් ගත්තත් ඔය ආපහු යන සිහිනෙ තියෙන්නෙ කොළඹ එවකට ඉහළ යයි සම්මත සමාජෙට යාම. ගමක උන්නනම් ඔය කියන කාරෙකක් තියාගෙන ගෙයක් තියාගෙන ඉන්න සිහිනෙ සාර්තක කරගන්න පුලුවන් ඉතා සුලු පිරිසකට පමණයි. ඉතින් ලන්කාවෙ මොකද වුණේ කිව්වොත් නිදහස් අධ්‍යාපනය සහ ලෝකෙට විවර වීම නිසා ඒ දේවල් ගන්න බැරි අයත් ඒව ගන්න මට්ටමට ආව. සම්පත් සීමිතයි නෙ ඉතින් සමාජෙ බර පිරිසක් එම්පවර් වෙනව කියන්නෙ ඊට කලින් එම්පවර් වෙලා උන්නු අයගෙ පවර් එක පොඩ්ඩක් හෝ අඩුවීමක් වෙනව කියන එක. බැලන්ස් එකක්නෙ තියෙන්නෙ. ඒ වගේම ඉල්ලුම හා සැපයුම අතර බැලන්ස් එක නිසා ගොඩ දෙනෙක් මේ දේවලට ඉල්ලුම් කියනකොට ඒව ලබාගන්න යන වියදම ඉහළ යනව. ලෝක මට්ටමෙත් වුණේ ඕකමයි. අර කිව්ව ඉන්දියාව චීනෙ කොරියාව වියට්නාමෙ සහ තව විශාල ප්‍රමාණයක් රටවල් පිකප් වෙලා ආවම පෙරකී පරිදි සම්පත් බෙදීමෙ බැලන්ස් එකත් එක්ක ඒව සුලබව තිබ්බ පළමු ලෝකෙට ඒව අඩුවෙන් ලැබෙන්නෙ අනික ඉල්ලුම ඉහල යාම නිසා ඒ සම්පත් වලින් උවමනා සපයා ගන්න යන වියදම වැඩියි.

ඒකයි සිම්සන් පවුල හා බිග් බෑන් තියරියෙ පෙනිගෙ කතාව දැන් සමාජෙට ලබාගන්න බැරි අභව්‍ය එකක් වෙලා තියෙන්නෙ. පනහ හැටේ දශකය ගැන අපිට රොමෑන්ටික් තාලෙට හිතෙන්නෙ. දැන් අර ඌබර්ඊට්ස් බයිසිකල් පදින ස්ටුඩන්ට්ස් ලට අපි කියන්නෙ මොකද්ද? මහන්සිවෙලා ඌබර් ඊට්ස් කරලා ඉගෙන ගනිල්ලා ඊට පස්සෙ උඹලට හොද රස්සාවක් අරගෙන කාරෙකක් හේම අරගෙන කාර් ගෙවල් වල ලෝන් බේරන්නයි ස්ටුඩන්ට් ලෝන් තියෙන රටවල ඒව බේරන්නයි ඌබර් ටැක්සි දුවන්න පුලුවන් කියලද?

මේක ශිශ්ටාචාරයේ කඩා වැටීමක් ද ? ශිශ්ටාචාරය කියල මන් කියන්නෙ පුනරුදයෙන් පටන් ගෙන යටත්විජිතවාදය ඔස්සෙ ලෝකෙ පුරා ගිය යුරෝපා මූලික ශිශ්ටාචාරය, ඒක තමා ලෝකෙ බහුතරයක් රටවල් ෆොලෝ කරන්නෙ කැමත්තෙන් හෝ අකමැත්තෙන්. අපි මේ දකින්නෙ ඒකෙ අවසානයද?

මන් මෑත කාලෙ බලාපු ලස්සනම යු ටියුබ් සීරිස් එකක් පෝල් කූපර් ගේ ෆෝල් ඔෆ් සිවිලයිසේශන්ස්. පෝල් ඉතිහාස දත්ත විශ්ලේශනය සහ කතාව කීමට එහායින් දෙයක් කරනව. ලෝකෙ උපරිමයන්ට ළගා වෙලා විවිධ හේතු නිසා බිද වැටුණු ශිශ්ටාචාර බිද වැටෙන්න ආසන්න මොහොතෙ මිනිස්සු ලියු දේවල් කියු දේවල් වලින් අරගෙන ඉතාම හැගුම්බර නාට්‍යමය අවස්තාවක් හදනවා අපි ඒ ශිශ්ටාචාරෙ කෙනෙක් නම් මේ කඩාවැටීම කෝමද දැනුනෙ කියන එකට. පෝල් ගෙ ෆෝල් ඔෆ් සිවිලයිසේශන් එකේ කඩා වැටෙන ශිශ්ටාචාරවල අවසානෙ තිබ්බ ලාක්ශනික ස්වරූපයන් අපි ඉන්න මේ ශිශ්ටාචාරෙත් දැන් පේනව. කිසිම දෙයක් සදාකල් මෙහෙම පවතින්නෙ නෑ, මේකත් තව එක ශිශ්ටාචාරයක් පමණයි. ඉතිහාසෙ තිබ්බ දැවැන්ත ශිශ්ටාචාරත් ඒවයෙ සීනිත් එකේදි මෙහෙම තමයි ෆීල් වෙන්න ඇත්තෙ. ඒව කඩා වැටිල තියෙන්නෙ සුලු සිද්දි වලින්. ඒත් කඩා වැටෙන්න ගත්තාම නතර කරගන්න බෑ. අපි ඉන්නෙ එහෙම තැනකද?

නෙවිනම් අපි ඉන්නෙ පැරඩියම් ශිෆ්ට් එකක් ලග වෙනන් පුලුවන්. උදාහරනෙකට කාර්මිකරණය සෞඛ්‍ය අන්ශවල දියුනුව ආදිය නිසා ලෝකෙ - විශේශයෙන් යුරෝපෙ - ජනගහනය වැඩිවත්ම එවකට තිබ්බ සාම්ප්‍රදායික කෲශි උපක්‍රම වලින් වවල කන්න දෙන්න ඉඩම් ප්‍රමාණවත් නොවීම නිසා ලෝක යුද්ද ඇතිවුණා කියල කියනවනෙ. ඒත් හරිත විප්ලවය විසින් ගොවිබිමක අස්වැන්න විශාල ලෙස ඉහල දමන නව ප්‍රබේද හදනවත් එක්කම ඒ ගැටලුව අවසන් වෙලා යනවා. ආහාර සුරක්ශිතතාවය ගැන අපි තාම ඉන්නෙ හරිත විප්ලවය විසින් නිර්මාණය කළ ඒ අලුත් පැරඩියම් එකේ.

ඔය දෙකෙන් වෙන්නෙ මොන එකද කියල නිරවුල් නෑ. ඒත් පෙර කී කතා සියල්ලෙ තියෙන පණිවිඩේ මේ වෙද්දි සමහර ජිමික්ස් වලින් අපි ඉස්සරහින් ඉන්නව කියල අපිට හිතුනට අපි යන්නෙ අනිත් අතට කියන එක. සීනිත් එක පහුවෙලා. සීනිත් එක පැන්නම ශිශ්ටාචාරය ඉන්න උන්ට මල වනයක් වෙනව. ඒකෙ නඩත්තු බිල ගෙවාගන්න ඉන්න උන්ට අමාරු වෙනව. පැරඩයිම වෙනසක් නොකලොත් ඒක වැටෙන්නෙ ඒකෙම බරට. අපි ඉන්නෙ ඒ මොහොතෙ නෙවිද?


Friday, October 15, 2021

ඩූම්ස් ඩේ කතා

තාක්ශණයේ දියුණුව, නව ඛනිජ හා ලෝහ සකසන ක්‍රමවේද සොයගැනීම, නව උපකරණ සැකසීම, නව යුද උපක්රම දියුනු වීම ආදිය එක්ක ලෝකය නව තාක්ශණික යුගයකට ගමන් කරනව. ඒ සමගම ඒ නව ඛනිජ හා ලෝහ මත ධ්නය ඒකරාශි වෙනව. ධන කුවේරයින් බිහි වෙනව. අතිරික්ත ධනය මත තාක්ශණ වේදින් බිහි වෙනවා, තාක්ශණ ධන කුවේරයින් හැදෙනවා. මේ මිනිසුන් අතර හුවමාරු වෙළදාම් එක්ක වාණිජ මැද පන්තියක් හැදෙනව, උන් ආර්තිකය හසුරුවන්න සක්‍රියව දායක වෙනව. සාපේක්ශව නිදහස් ආර්තිකයක්. ඒ කිව්වෙ ධනය හිමි අය ඒව ආයෝජනය කරමින් තවත් ධනය රැස් කරන්න කරගෙන යන දේශසීමා ඉක්මවන තනි ආර්තිකයක්.

ඒ මත ස්මාජයේම ජීවන තත්වය ඉහළ යනවා. මෙතෙක් වෙන් ව තනිව උන් ගම්මාන නගර වෙනුවට ලොකු කලාපයක් යාවෙන විශ්ව ගම්මානයක් හැදෙනව. මෙතෙක් බලය පෙන්නන්න කළ යුද්ද ආයෙ කළොත් මේ යුටෝපියාව කඩා වැටෙන නිසා ඒ ඒ රටවල පාලකයින් සහ ධනවතුන් සාකච්චාවෙන් එකගතාවෙන් සහ සහයෝගයෙන් ජීවත් වෙන්න පුරුදු වෙනව. ඒ සමග දිගුකාලිනව සාමය උදාවෙනව.

භාණ්ඩ නිශ්පාදනය සන්කීර්ණ වෙනව. එක කෙළවරක අමුද්‍රව්‍යයක් තව කෙළවරක අමුද්රව්‍යක් එක්ක තවත් තැනක මහ පරිමානෙට නිපදවා තවත් බොහෝ තැන්වල අගය එකතු කිරීම කර කලාපය පුරා බෙදා හැරෙනවා. ඒ මත සප්ලයි චේන් නෙට්වර්ක් එකක් හැදෙනව. රුධිර ධමනි වගෙ දිවෙන නාවික මාර්ග හැදෙනව ඒවට රුධිර නාළීකා වගෙ සෙට් වෙන ගොඩබිම් ප්‍රවාහනය දියුණූවෙනව.

මිනිස්සු යුටෝපියාවක ජීවත් වෙන්න ගන්නව කවදාවත් කඩා වැටේ කියල නොහිතන.

හැබැයි ප්‍රශ්න තියෙනව. වෙල්ත් ඩිස්ට්‍රිබියුශන්. අති විශාල ධනයක් තැන් තැන්වල ඒකරාහි වෙනව, එතකොට සාමාන්‍ය මිනිහගෙ ජීවිතේ අමාරු වෙනව. ක්ලොක්වර්ක් වගෙ මේ සිස්ටම් එක දුවන්න උන්ට ලොකු බරක් දරන්න වෙනව. පීඩනයක් නිර්මාණය වෙනව. වාණිජ පද්දතිය සක්‍රිය වෙන්න වෙනන් ආර්තිකය සන්කීර්ණ වෙනව. ස්තාවරත්වය සාමය සහ සන්වර්ධනය එක්කම ජ්නගහනය වැඩිවෙනව. ඒ මිනිසුන්ට ස්පයන්න වැඩියෙන් දේවල් ඕනෙ වෙනව. භූමිය අධික ලෙස ගොවිතැනට යොදල ආහර හිගයන් එනව, ජලය හිග වෙනව. මහජනයා ලොකු මට්ටමින් එකිනෙක අතර අන්තර් සබන්ද පවත්වන වෙළදාමෙන් දුර තැන් පවා ඉක්මනින් සම්බන්ද වෙන මේ ලොකෙ වසන්ගත‍යක් ආවම විශාල බලපැමක් කරනව මොකද පැතිරීමේ සන්ගුණකය වැඩියි. කනෙක්ටඩ් ලෝකයක්. පැන්ඩෙමික තත්වයක්.

ඒ සමගම සියල්ල කණපිට හැරෙනව. ඉතාම කෙටි කාලෙකින්. දශක කිපෙකින්. ආර්තිකයේ සියුම් ස්වභාවය එන්න එන්න ම වැඩි ව්වුණාම ඉතා කුඩා වෙනසක් වත් එයට දරාගන්න අමරුයි. හිතන්න කිසියම් නිශ්පාදනයක් කරනන් නගර 10 ක අමුද්‍රව්‍ය ඕනෙනම් නගර 5 ක ශ්‍රම බලකා ඔනෙනම් ඒ නිශ්පාදනය කෙරෙන්න ස්තාන 15 ක් සාමයෙන් සමෲද්දිමත් ව තියෙන්න ඔනෙ ඒ ස්තාන 15 අතර සියලු ගමන් මාර්ග සුරක්ශිතව සක්‍රියව තියෙන්න ඕනෙ. මේවයෙ පොඩි හරි වෙනසක් වුනොත් ඒ නිශ්පාදන ඇනහිටිනව. එක නිශ්පාදනයක් තව එකකට බලපානව. මේ සමග සප්ලයි චේන් අර්බුද හටගන්නව. ඒ එක්කම ආර්තිකයට අවිනිශ්චිතබවක් ඇතුලු වෙනව. නිදහස් ආර්තිකයේ අර්බුදය එනම් ආර්තිකයට ආයෝජනය නොකර ඉන්නත් තියෙන නිදහස ඉස්මතු වෙනව. මිනිස්සු මේ අවිචාරමත් කාලෙ ගෙවෙනකම් වස්තුව හන්ගනව. වෙල්ත් එක මුට්ටිකාසි වෙනව. ආර්තිකයන් බිද වැටෙනව.

කලාපිය හෝ ලෝක කාළගුණ විපර්‍යාස ඇතිවෙනව. කෲශිකර්මය බිද වැටෙනවා බොහෝ තැන්වල. සමාජයෙ කෙමෙන් වර්ධනය වෙන ෆෝල්ට් ලයින් දිගේ ඝට්ටන ඇතිවෙනව. මිනිස්සු තමන්ගෙම නගර කොල්ලකනව ධනවතුන්ගේ බලවතුන්ගෙ නිවාස කොල්ල කාලා ඒව බිමටම පුලුස්සා දමනවා.

විශාල මනුශය් සන්ක්‍රමණ ඇතිවෙනවා. යුටෝපියාව කඩා වැටෙනකොට එහි මුල්ම බලපෑම් එන්නෙ ප්‍රත්‍යන්ත පලාත් වලට. ප්‍රත්‍යන්ත වල යුද්ද ඇවිලෙනවා. ඒවයෙ ආර්තිකයන් සුන්නද්දුලි වෙනවා. ජීවත් වෙනන් අසීරු වෙනවා. මිනිස්සු මහා පරිමානෙන් කල්ලි ගැහිලා වඩාත් ධනවත් පෙදෙස් කරා බලහත්කාරෙන් සන්ක්‍රමණය වෙනවා. මේ එන මිනිස්සු ශිශ්ටාචාරෙ පස්ස පැත්ත. චින්තනයෙන් පසුගාමියි නොදියුනුයි. ඒත් උන් ජීවිතය සහ මරණය අතර සටනක ඉන්න නිසා ලොකු ඉලක්කම් වලින් අර කිව්ව දියුණු පළාත් වලට සන්ක්‍රමණය වෙනවා. මේ නිසාම ඒ පෙදෙස් වල බලය තීරණාත්මක ලෙස මේ මිනිසුන් අතට යනව. යුටෝපියාව ම්ලේච්චයින් අතට යනව.

ඒක ඉතින් ෆයිනල් මෝමන්ට් එක.

කීදෙනෙක් ඉන්නවද මේ වෙද්දි මට චෝදනා කරමින්. කීදෙනෙක් කියනවද මේ වෙද්දි මන් ඩූම්ස් ඩේ තියරි හදනවා කියල. කීදෙනෙක් කියනවද පිස්සුද බන් ඔහොම වෙන්නෙ නෑ කියල.

ඒත් ඔහොම වෙනව කියල නෙවි මන් කියන්නෙ. ඔහොම තමා වුනේ. ඔහොම තමා ඒක ඉවර වුණේ.

ලෝකඩ යුගයේ ශිශ්ටාචාරය හෙවත් බ්‍රොන්ස් ඒජ් සිවිලයිසේශන් කියල ලෝකය හදුන්වන අදින් වසර 4000 ක සිට 3200 ක් ඉස්සර වෙනකම් බටහිර ආසියාවෙ තිබ්බ ශිශ්ටාචාරය කඩා වැටුනෙ ඔහොම.

ඉතිහාසය විශ්ලේශණය කරන බොහො දෙනෙක් අද අපි ඉන්න ලෝක ශිශ්ටාචාරය එක්ක ලාක්ශණිකව ලොකු සමානකම් දකිනව මේ ලෝකඩ යුගයේ ශිශ්ටාචාරය තුල. යුරෝප මූලික ලොකයෙ ස්තාවර යුගයන් කියල කියන රෝමය, මොන්ගල් යුගය, ශු රොමාධිරාජ්‍ය, බ්‍ර්තාන්‍ය අධිරාජ්‍ය වගේ කාලවලට වඩා අද අපි ඉන්න තත්වෙට සමානකම් වැඩියි ලෝකඩ යුගයේ ශිශ්ටාචාරය තුල.

ලෝකඩ නිශ්පාදනය එක්ක නිර්මානය වන තාක්ශනික විප්ලවය මත තඹ සහ ටින් හාරන පතල් කර්මාන්තය ඒමත බිහිවන නව නිශ්පාදන, ඇෆ්ඝනිස්තානෙ බ්‍රිතාන්‍ය පමණ දුරවල් වලට ඇදුන සප්ලයි චේන්, මේව නිසා කනෙක්ට් වෙන ලෝකය එහි නිර්මාණය වන වාණිජ අධිරාජ්‍යය, වෙළදාම සහ භාන්ඩ/සේවා සැපයීමෙන් දියුනු වන සමාජෙ මැද පන්තිය. රජුන් ජනයා බලහත්කාරෙන් හසුරුවා කල දේවල් වෙනුවට ධනවතුන් සහ වෙලදුන් හා සෙසු මහජනයා එක්ව කල වඩාත් නිදහස් ආර්තික රාමුවක් පේන්න තියෙන්නෙ. ඒ මත ග්‍රීසිය තුර්කිය සුළු ආසියාව සහ ඊජිප්තුව අවට හැදෙන බලවත් ධනවත් එහෙත් සාමකාමි රාජධානි - මයිසිනියන්, සිප්‍රයිට්, හිටයිට්, ඊජිප්තු, ඇසිරියන් ආදී ලෙස. මෙයාල ඔක්කොම පාලනය කරන්නෙ අපෙ යු එන් එක වගේ හරිම හිතවත් පාලක පිරිසක් ඒ පාලකයින් යැපෙන්නෙ ධන කුවේරයින්ගෙන්, ටැක්ස් වලින්. අපෙ යු එන් එක හා පාලකයින් ලෝකෙ ධනය වෙනුවෙන් මලාට යුද්ද ඇතිවෙන්න නොදෙන්නා සේ මෙයාලත් යුද්ද වලකනවා. යුටෝපියාව හැදෙන්නෙ එහෙම.

සමහරවිට අපි මෙයාල ගැන දන්නව වැඩි ඇති. මොකද ඔවුන් ලේඛනය කලේ පිලිස්සු මැටි පුවරු වල. පිලිස්සු මැටි පුවරු වෙනත් ලේඛන ද්‍රව්‍ය වලට වඩා සුරක්ශිතව තියෙනව. ඒ නිසා වෙලදාම් කරපුව ඕඩර් දාපුව ඉන්වොයිස් එවපුව එකිනෙකාට යවාගත්ත හා යවාගන්න බැරි වූ ලියුම් අන්තිම අසාද්‍ය වෙලා අපිව බේරගනියෝ කියල යවාපු පනිවුඩ එහෙම සැහෙන්න හමුවෙලා තියෙනව. අකුරු කියව ගත්ත ගමන් ලොකු විස්තරයක් විවර වෙලා තියෙන්නෙ.

එය බිද වැටුනෙ අහවල් හේතුවටයි කියන්න බෑ. සප්ලයි චේන් බිද වැටීම එක්ක නිශ්පාදන ආර්තිකය හිරවෙන ආකාරය පේන්න තියෙනව. කොමද ද්න්නවද? භාන්ඩ හිගයන් ගැන සාක්ශි තියෙනව ඕඩර් රිපීට් කර කර ඉල්ලපු මැටි පුවරු තියෙනව, එවයි කියල හිතපු බාන්ඩ නොලැබීම ගැන ලියු ලියුන් තියෙනව. මේ වතාවෙ ආහාර එව්වෙ නැත්නම් අපි මැරෙයි කියල යැවු පනිවුඩ තියෙනව. මෝස්ට් ඉම්පෝටන්ට්ලි එහෙම ලියල ඒත් යවාගන්න බැරි වූ පනිවුඩ තියෙනව. ඒ කියන්නෙ යවනකම් වත් සර්වයිව් වී නෑ. ඒ නිසා ආර්තිකේ වැටෙන එක තමා මුලින්ම වුනා කියල හිතන්නෙ. ආයෝජන වෙනුවට සල්ලි මුට්ටිකාසි වෙලා සමහරු වළලලත් තියෙනව පස්සෙ හොද කාලෙක ගන්න හිතන්, ඒත් ඒ මිනිස්සුන්ට ඒව ගොඩ ගන්න වෙලා නෑ.

කලාපිය දේශගුණ අර්බුදයක සළකුණු තියෙනව. නියන් ජල හිගය සහ ෆැමින් වල සළකුනු කලාපෙ පුරාම තියෙනව. පැන්ඩෙමික වසන්ගත වල සළකුණු තියෙනව කනෙක්ටඩ් නිසා ඒක හැම තැනම ගියා කියල හිතන, බොහෝ නගර වාසින් තමන්ගෙම නගරෙ කොල්ල කෑව කියන්න සලකුනු තියෙනව.

ඔය  කාරණා  එක්ක මිනිස්සු පාරට බැහැල ධනය කොල්ල කන්න ඇති සල්ලි කාරයො රජුන් පලා යන්න ඇති. නගර ගිනි තිබ්බ කියන්නෙ නගර වැසියන් මයි. ඒක ඇවිල්ල පිස්සු හැදෙන මොහොතක්. යුටෝපියාවෙ සැපට උන්නු මිනිස්සුනෙ. උන්ට මල පනින්න ඇති. මේ තත්ව උත්සන්න වෙනකොට වඩාත් දුර බැහැර නොදියුණු පලාත් වලින් (යුරෝපා භුමියෙන්, මධ්‍යධරනි දූපත් වලින් එහෙම) ආපු සුවිසල් මිනිස් සන්ක්‍රමණ නිසා ඔවුන් එක්ක ඇතිවන යුද්ද සහ සාපේක්ශව නොදියුනු ඒ මිනිස්සු (සී පීපල් කියල හදුන්වන) මේවයෙ බලය ඇල්ලිම එක්ක කලාපය බිද වැටෙන්නෙ.

ශිශ්ටාචාරමය ලෙස උසස් තත්වයක් ආයෙ එන්නෙ සහස්‍රයකට පමන පසු.

නිකමට මේ මොහොත එක්ක සන්සන්දනය කර බලන්න. හරි දැන් ඔයාල ඩූම්ස් ඩේ කතා ටික තනියෙන් ලියා ගන්න.

ප.ලි. ෆේස්බුක් එකෙන් මට ආපු ප්‍රතිචාර එකක් පොඩි ක්ලැරිෆිකේශන් ටිකක් ලියන්න හිතුව, ඒ  ප්‍රශ්න කිරීම් කල හැමට ස්තුතිය.

1. මේක අතීතෙ වෙච්ච ඉවෙන්ට් එකක්. ඒකම ආයෙ එහෙම්ම වෙනව කියල කියන්නෙ නෑ අපි දකීන්නෙ අපේ වගේ තරමක් නිදහස් එසේම ඉතා ෆ්‍රජයිල් ආර්තිකයක්. කනෙක්ටඩ් කලාපයක් සප්ලයි චේන් මත රදා පැවතුන ලෝකයක්. සිමිලරටීස් තියෙනව. වෙච්ච දේවල් වෙලා තියෙනව. මිනිස් ස්වභාවයන් නිසා අර වෙච්ච දේ වගෙ "නැඹුරුතාවන්" අපි ඉන්න කාලෙත් ඇතිවෙන්න පුලුවන්. හැබැයි ඉවෙන්ට්-වයිස් රිපීට් වීමක් අපි හෙව්වොත්, කිසිම දෙයක් මලාට එහෙම වෙන්නෙ නෑ. සමානකම් තියෙන්නෙ ස්ට්‍රක්චර් එකේ ඉතාම උඩ මට්ටමක පමනයි. ඊට පහලට ඩීටේල් වලින් අපි ඉන්න කාලෙයි ලෝකඩ යුගයයි අතර මහා වෙනස්කම් තියෙනවනෙ. අපි ඒක රිසෝල් කරගන්න හැටි අපිටම ආවේණිකයි සහ අපි විසින් ඩිෆයින් කරන්නෙ. ඉර්ණමක් වගෙ දැනටම ලියවිලා නෑ. ෆේමස් කියමනක් තියෙනව හිස්ට්‍රි ඩස් නොට් රිපීට් ඉට් ජස්ට් රයිම්ස් කියල.

2. අනික මේක මේ වෙලාවෙ යන කෝවිඩ් වසන්ගතෙ එ එක්ක පටල ගන්න එපා, මේ ගැටලු දිගුකාලිනයි. දශක හෝ සියවස් ගානක් තිස්සෙ යන කතා. ඒත් ශිශ්ටාචාර දෙකේ සමානකම් නිසා දිගුකාලිනව බොහො විට අපේ වයසෙනුත් එහාට වෙන්න ඉඩ තියෙන ෆේලියර් ගැන සමහරු කතාවෙනවා. කෝවිඩ් එකක් වෙච්ච දේවල් ඒ වල්නරබිලිටියට සාක්ශි සපයනව.

3. ඇත්තෙන්ම ඒ බොහො කතාවල බොහො දෙනෙක් නොදකින ක්‍රිටිකල් කාරනාවක් තමා චීනගෙ භූමිකාව. බ්‍රොන්ස් ඒජ් එකේ එහෙම එකෙක් ඉදල නෑ. මේ සිස්ටම් එක් කලප්ස් වීගෙන යනවනම් චීනගෙ භුමිකාව මොකක් වේද? එකාතකින් චින කියන්නෙ ආර්තිකේ ස්වාභාවිකව වැටිල වට්ටන්න පුලුවන් එකෙක් නෙවි උන්ගෙ ස්ටැට්ස් ඉදල කෲතිම එව්ව. අනික් අතින් චීන කියන්නෙ බලෙන් අල්ලගෙන ඉන්න එකෙක්, ස්වාභාවික බලයක් නෙවි. එක්කො ඔක්කොටම කලින් ඌ වැටෙනවා. ඉතින් මෙවැනිම දෙයක් වුණත් චීනා ගෙ භුමිකාව අනුව කලප්ස් නොවී වෙනත් අතරමැදි අවස්තාවලට මාරු වෙන්න පුලුවන්.

Friday, August 20, 2021

අසීමිත කායික ශ්‍රමය හෙවත් ටෙස්ලා බොට් ගේ ආගමනය

ටෙස්ලා බොට් නම් හියුමනොඩ් රොබෝව හදුන්වා දෙන්නට ඊලොන් මස්ක් කරන කතාව මේ.

මුලින්ම කියන්න ඕනෙ මේකෙ ඉන්නෙ රොබෝ කෙනෙක් නෙවි ටෙස්ලා බොට් තවම හදා නෑ. මෙතන වැදගත් ඊලොන් ගෙ කතාව පමණයි.

ටෙස්ලා බොට් හදන්නෙ එදිනෙදා කායික ශ්‍රමය රිප්ලේස් කරන්න. එදිනෙදා ජීවිතේ කටයුතු රාශියක් කරවා ගන්න පුලුවන් ටෙස්ලා බොට් ට කියල. ගැඹුරින් හිතල කරන දේවල් කරන්න බෑ. ඒත් එකම දේ නැවත නැවත කරන කායික ශ්‍රම සැපයුම් කල හැකියි. මිනිසුන්ට කරන්න අමාරු වැඩ කරවා ගන්න පුලුවන්. හිතාමතාම මිනිස් හැකියා සීමා ගානට සීමා වෙන්න රොබෝව හදනවා කියන්නෙ. (ඒව ඉතින් මිනිසුන්ගෙ හිත සනසන්න කියන කතා, දැන් බැරි වුනත් - දැනටත් පුලුවන් - මිනිසුන්ව ඉක්මවන තත්වයන් හදාගන්න වැඩි කලක් යන්නෙ නෑ තරගය එක්ක)

ඊලෝන් මේකට කියන්නෙ අන්ලිමිටඩ් සප්ලයි ඔෆ් ෆිසිකල් ලේබර් කියල. එනම් වාණිජ අවශ්‍යතා උදෙසා කායික ශ්‍රමය අසීමිතව සපයා ගන්න පුලුවන්. මිළ ඉහළ වුණත් පඩියක් නොගෙවන නිසා එහි ආයු කාලය තුල විශාල වාණිජ අගයක් ගන්න පුළුවන්. ඒ නිසා මේ අපි දකින්නෙ කායික ශ්‍රමය වැය කරන රැකියා වල අවසානයේ ආරම්භක මොහොත.

ඊලොන් ම කියන පරිදි මේකෙන් පස්සෙ මිනිසුන් ලවා කායික ශ්‍රමය වැයකරල රස්සාවක් කරවන එක හුදෙක් තේරීමක් විතරයි. අවශ්‍ය නම් එහෙම නොකර ඉන්න පුලුවන්. ඊලොන් පිලිගන්නව ඒ සමගම එන විරැකියා ප්‍රශ්නය ගැන. නිකමට හිතන්න කොයිතරම් රස්සා මේ රොබෝට රිප්ලේස් කල හැකිද කියල. ටික ටික ඒක වේවි. පළමු ලෝකෙ ප්‍රාග්ධ්නය වඩාත් ලාභ මේ ක්‍රමවේදයට ඉන්වෙස්ට් වෙනකොට තෙවනි ලෝකෙට ඇදිල ආපු ශ්‍රම ඉල්ලුම නතර වේවි.

ඒ සමග එන විරැකියාවට පාරට බැහැල උද්ඝෝශණ කරල පලක් නෑ. කාටද කියන්නෙ? ආණ්ඩුවට කරන්න දෙයක් නෑ. ටෙක්නොක්‍රසියේ සියුම් ඒකාධිපතිත්වයේ තියෙන බයානකම දෙයනම් එයට මුහුණක් ඉලක්කයක් නමක් නැති වීමයි. ඒකාධිපතියෙක්. හැබැයි පේන්නෙ නෑ. මොකවත් කරන්න බෑ. විරෝධය පළ කරන්න බෑ. පඹයෙක්වත් හදල පුච්චන්න බෑ. අද්‍රව්‍ය අනාමික අදෲශ්‍ය ඒකාධිපතියෙක්.

ඊලෝන් යෝජනා කරනව යුනිවර්සල් බේසික් ඉන්කම් එකක් දෙන්න ඕනෙ කියල. එනම් සියලු මිනිසුන්ට මූලික ආදායමක් නිකම් දෙන්න. ආණ්ඩුවෙන් දෙන්න බෑ, මොකද ආණ්ඩු කියන්නෙ වැඩ කරන මිනිසුන්ගෙන් එන බද්දෙන් දුවන එකක්, මිනිස්සු වැඩ නොකරනකොට ආණ්ඩුවට වන්දි දෙන්න විදියක් නෑ. ඒක බොහොවිට දෙන්න ඉඩ තියෙන්නෙ මේ ටෙක්නොක්‍රටික සමාගම්. ඒත් ඒක එක පාර වෙන එකක් නෑ. බොහො විට නිකම්ම ලැබෙන එකකුත් නෑ. ඒ නිසා ලෝකෙ තරමක ඝට්ටනයක් වෙන්න නියමිතයි ඊට කලින්.

යුනිවර්සල් බේසික් ඉන්කම් කියන්නෙ එකම ප්‍රශ්නෙ නෙවි. කායික ශ්‍රමය කියන්නෙ සීමිත සම්පතක්. අපි ඉන්න ආර්තිකය හැදිල තියෙන්නෙ ඒ පදනම උඩ. එතකොට ඒ පදනම ඉවත් වෙල කායික ශ්‍රමය අසීමිත සම්පතක් වුණාම වෙන්නෙ මොකද්ද? ඒක අපි දන්න දෙයක් නොවේ. ඒක අපිට තවම හිතන්න පුලුවන් දේකුත් නොවේ. ආර්තිකය කියන්නෙ බයානක සර්පයෙක් තද කරල අල්ලන් ඉන්න තැනක් රිලිස් කලාම ඌ හැරිල හපනවා.

උදාහරණයකට මේ කතාව ගන්න. ලෝකයේ උන්නු ධනවත්ම මිනිහා කියන මාලි අධිරාජ්‍යයේ මන්සා මූසා නම් රජු මක්කම යන්නෙ ඔටුවන් පනහක වගේ පිට මත රත්‍රන් තොග පටවාගෙන. ඔහුගෙ ගමනෙදි ඔහු සියලු අවශ්‍යතා ඉටුකරගන්නෙ මේ ට්‍රිප් එකට ගෙනගිය පොකට් මනි දීමෙන්. ඔහුට යමක් මිලට ගන්න ඕනෙනම් ඒක ගන්නවමයි රත්‍රන් කීයක් ගියාද කියනෙක නතින්. ඔහුට කා ගැන හෝ පැහැදීමක් ආවොත් ඔහු රත්‍රන් කෑල්ලක් දෙනව. කා ගැන හෝ අනුකම්පාවක් ආවොත් හිගන්නෙක් හම්බුනොත් ඒත් එහෙම්මයි. මන්සා මුසා තමන්ගෙ ආතල් එකට ගෙනා පොකට් මනි වියදම් කරල ආපහු යනව. ඒ සමගම අරාබියෙ (තුර්කි ඔටෝමන් අධිරාජ්‍යයෙ) ආර්තිකේ කලප්ස් වෙනව. ඇයි? ආර්තිකය නිර්මාණය වෙලා තියෙන්නෙම රත්‍රන් සීමිත වටිනා සම්පතක් කියල කියන පදනමින්. මන්සා මූස ඔටුවො පනහක රත්‍රන් තොගයක් රිලිස් කලාම තාවකාලිකව රත්‍රන් අසීමිත වෙනව. ආර්තිකයට මේක දරාගන්න බෑ. සම්මුති පවත්වන්න බෑ. ආර්තිකය කඩා වැටෙනවා.

ඊලොන් ගෙ අසීමිත කායික ශ්‍රමයෙ කෙලවර ඒ වගෙ අමුතු දෙයක් වෙන්න පුලුවන්. ඒක කාලයට තමා බාරදෙන්න වෙන්නෙ.

Friday, July 30, 2021

ඔලිම්පික් යවන්න ඉන්න අපේ මුදලිහාමි

තෝකියෝ ඔලිම්පික් උළෙල කෙමෙන් ඉදිරියට යයි. ලොකු කුඩා රටවල ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවෝ තම තම හැකියාවන්ගෙන් පදක්කම් දිනාගනිති. අපේ ගියපු කීපෙ පළවෙනි වටෙන් එලියට විසික් වන්නේ මන්දැයි ලන්කාව විස්සෝප වෙයි.

"මෙච්චර ඇලදොල තියෙන රටේ වටේට මූද තියෙන රටේ එකෙකුට හරියට පීනන්න උගන්නන්නෙ නැත්තෙ ඇයි?" කියා අසති. "යුපුන් ගෙ 10:15 කුඩු සන්සාර් වෙන්න දුවන කොල්ලො ගන්ගොඩවල ඉන්නව. උන්ට යන්න දෙන්නෙ නෑනෙ" තව එකෙක් කියයි. "යකෝ යුද්දයක් යුද්දෙකින්ම ඉවර කල රටේ ස්නයිපර් නීරෝ ලාගෙ පරපුරේ එකෙට්ට හරියට ඉලක්කෙකට වෙඩිල්ලක් තියාගන්න බැරුවානෙ" කියයි.

තව කතා කියති. මට දැනට ඔය තුන ප්‍රමාණවත් ය.

වටපිට බලමු.

ඔස්ට්‍රෙලියාවෙ තියෙන වතුර ප්‍රමාණය ගැන මම ම ලියු තරමින් කාටත් පැහැදිලි ඇතැයි සිතමි. අහම්බෙන් ගගක් ගැලුවත් ඒක වසර ගනන් හිදෙමින් ය. බොන්න වතුර තියෙන්නේ වැහි ජලය වසර හත අටකට ස්ටොක් කර ගන්න ක්‍රමවේද සැකසූ නිසාය, වහින්නෙත් නැත්නම්(දකුනු ඔස්ට්‍රෙලියාව) කිමී සියගානක් එහා ගගකින් ටවුමටම පයිප්ප දාගෙනය. ඒ වුනාට ඇමරිකාව ළගට ලෝකෙ හොදම පිහිණුම් කණ්ඩායම ඉන්නෙ ඔස්ට්‍රෙලියාවේ ය (දැන්නම් චීන්නු ළගටම ඇවිත්). දැන් ඔය දුවන එකාල හරක් පස්සේ දුවලා ගමේ වෙල් එලියේ දුවලා හැදුනු උන් නොවේ. මෙට්‍රොපොලිටන් සිටීස් වල එපාට්මන්ට් වල උපන් හැදී වැඩුනු උන් ය. ඉලක්කෙට වෙඩි තබා දිනුම් ලබන්නෝ බහුතරේ ඉන්නෙ වැර්දිලාවත් යුද්දෙකට බහින්නැති රටවලය. අනික උන් බහුතරේ ඒවයෙ හමුදාවල කවදාවත් සේවය කර නැත.

ඒ අනුව ක්‍රීඩකයින්ට වරදින තැන තේරුම් ගන්නට රටේ ජනමතයට වරදින තැන හොද නිර්ණයකි. මොකද අපි තාම ට්‍රයි කරන්නෙ ගගේ ඇලේ දොලේ පීනා ඔලිම්පික් සුවිමින් මෙඩල් ගහන්නය. මැශින් ගන් වලින් කොටි ෆ්‍රන්ට් එකට තියා ස්නයිපරේ දුර ලග කර බලා ඔලුවටම තියා ශූටින් මෙඩල් ගහන්නය. හරකා එලුවා පස්සේ පන්නා දුවා ස්ප්‍රින්ටින් මෙඩල් ගහන්නය.

මුදලිහාමි දිව්වේ එහෙමය.

කළුබණ්ඩාගේ මුදලි හාමි නොදන්නා කෙනෙක් නැත. මයියොක්කා ටිකට ලුනුමිරිස් ටිකක් දාගෙන කාලා සෙරෙප්පු සපත්තු නැතුව රලු අඩි තබා හරක්පස්සේ එලවා වෙල් ඉපනැල්ලේ ගමේ ගුරු පාරේ දිවගිය මුදලිහාමි කැකිරාව ම්ණ්ඩලයේ දෙබෑව පාසලේ සිට නගරයේ උල් සපත්තුකාරයින් එක්ක තරගෙට දුවන්න ගියේ ය. හැමෝගෙම හිතේ ඉන්නෙ ඒ මුදලිහාමිය. ඒක හිතේ ඉන්නකම් කරගන්න තියා සීන් එක හිතාගන්නවත් බැරිය.

ඇත්තටම අපි බිහිකළේ මුදලිහාමිට මදක් එහා උන් ය. මුදලිහාමි++ ය. එනම් අපේ සුසන්තිකා ලා සුගත් ලා ශ්‍රියානි ලා ගේ සිට නිමාලි ලා පාරමී ලා ඩිල්ශි ලා දක්වා බහුතරය ට උරුම වන්නේ මුදලිහාමිට වඩා යන්තම් ලෙවල් එකක් මෙහාය. ඒ කියන්නෙ ක්‍රීඩාවට අගහිගකම් මැද්දේ ඇවිත් අමාරුවෙන් සපත්තු දෙකක් සපයාගෙන සාමාන්‍ය ආහාරපාන ගනිමින් ඉස්කෝලෙන් අවුට් උනාම එක්කො හමුදාවට නෙවිනම් වෙනත් රස්සාවකට යමින් බස්සෙකේ හෝ බයික්කෙකේ ප්‍රැක්ටිස් වලට කොට කොට යමින් (එහෙම යද්දි නිමාලි ද කොහෙද බයික් එකෙන් වැටිලා තුවාලත් වුණා) හොදට පර්ෆෝම්කලොත් ක්‍රීඩා ඇමතිතුමාගේ ප්‍රශ්න්සා ලබා ගෙදරට ඉලෙක්ට්‍රිසිටි වැනි ක්‍රීඩාවට ලොකු බක්කක් නොවෙන ප්‍රතිලාභයක් ලබා ගනිමින් ක්‍රීඩාවේ යෙදෙන දුප්පත් පාට් ටයිම් තරග කරුවන් ය. ඕල්මොස්ට් මුදලිහාමි ය. හෙවත් මුදලිහාමි++ ය.

අපේ ජනතාව ඉල්ලන්නෙ උන්ටත් එහා ඉන්න ගමේ වෙලෙ ඇලේ දොලේ සටන් බිමෙන් සොයාගන්නා රියල් මුදලිහාමිලාය. මට තේරෙන ආකාරයට ලන්කාව කාබාසිනියා කලේ මේ මුදලිහාමි චින්තනයයි.

අපි වීරත්වයට නගන්නේ මුදලිහාමි මොඩලය මිස උල් සප්ත්තු කාරයාගෙ මොඩලය නොවේ. මුදලිහාමිගේ කතාව මේකට ගෙනාවේත් ඒක ලියූ එකාට මදි නොකියන්න බනින්නෙත් මෙබැවිනි. ඉස්ටෝරියේ ඒකා දින්නාට ලෝක සම්මුතියේ මුදලිහාමිල ලොවෙත් දිනන්නේ නැත. ක්‍රිඩාවේ හිමිකම උල්සපත්තුකාරයින්ටයි.

එනම් පොඩි කාලෙ සිට නියම කෝච් ලා එක්ක ඉන්න, හරි ස්පොන්සර්ස් ලාගෙන් මුදල් ලැබෙන ෆුල් ටයිම් ස්පෝට්ස් කරන ඊට අවැසි ඇගලුම් සහ හොදම උපාන්ග නොමිලේ ලැබෙන හෝ අතින් ගෙවා මිලට ගන්න. පීනන උන් නම් කොලිටි ඔලිම්පික් ස්ටැන්ඩඩ් පූල්ස් වල ඔලිම්පික් කොලිටි කෝච්ලා ගෙන් උපදෙස් ගනිමින් ඔලිම්පික් ලෙවල් තව එවුන් එක්ක තරගෙට පීනන, ශූටින් නම් නිතර ශුටින් රේන්ජ්වල ඉන්න, මයියොක්කා කොස් දෙල් පොල් වෙනුවට ක්‍රීඩාවට ගැලෙපෙන උත්ප්‍රේරක සහිත නිසි ආහාර වේල් ගන්න ප්‍රොෆෙශනල් ක්‍රීඩකයෝ ඔලිම්පික් පරිසාධන පුරවාගෙන ගොස් තරගකර මෙඩල් දිනති.

ලන්කාව කියා රටක් තියෙන නිසා ඒකට කෝටාවක් හිමි නිසා ඒකෙන් වයිල්ඩ් කාඩ් එන නිසා සහබාගිත්වයත් මාර වටිනෝ කියමින් අපේ මුදලිහාමි++ මට්ටමේ පාට්ටයිම් ක්‍රීඩක වෙනත් වෲත්තිකයන් ඇනුවල් ලීව් දම්මා එහෙ යවන්නට ලෝකයා ඉඩ ලබා දේ ඒ අවන්කෙන්ම "සහබාගිත්වයත් වටිනා නිසා" ම පමණි.

මම ලියන්නේ නරුම කතා ය. මේකෙන් ඒ මුදලිහාමි++ ලේයර් එකට නරකක් ලියන්නට කොහෙත්ම අදහසක් නැත. ඒත් සමස්ත රටවැසියා හිතන්නෙ යන්තම් ස්පෝට් කිටක් හොයන් ට්‍රැක් එකේ පූල් එකේ ශූටින් රේන්ජ් එකේ මාස හයක් හෝ ප්‍රැක්ටිස් කල උන්ටත් වඩා පට්ට සයිස් මුදලිහාමිලා ගමේ වෙලේ ගුරු පාරේ ගගේ ඇලේ දොලේ යුද පිටියේ ඉන්නවා කියා ය. මේ විකෲති තින්කින් එක තියෙනකම් කවදාවත් ලන්කවට උල් සපත්තුකාර්‍යින් හෙවත් ප්‍රොෆෙශනල් ස්පෝට්ස් පීපල් ලා හදාගන්න බැරිය.

මන් මේ කියන්නෙ සුසන්තිකා ලා සුගත් ලා ශ්‍රියානි ලා ගේ සිට නිමාලි ලා පාරමී ලා ඩිල්ශි ලා දක්වා සෙට් එකටත් ප්‍රොෆෙශනල් ක්‍රීඩකයින් වී උන් එක්ක තරග කරන අනිත් රටවල් උන් මෙන් ක්‍රීඩාවට ගැලපෙන ජීවන රටාවක නිසි පුහුනුවක යෙදි පූර්නකාලිනව ක්‍රීඩා කර ඇත්තෙන්ම රට වෙනුවෙන් යමක් කරන්නට අවකාශ ලැබෙන තැනට කටයුතු සකසන්න කියාය. උනූත් දැන් එක්ස්පයර්ඩ් නම් අලුත් පරම්පරාවෙන් මේ දක්ශතා හදුනාගෙන උන්වත් යන්තම් හරිපාරේ ගෙනගොස් උල් සපත්තුකාරයින් හෙවත් ප්‍රොෆෙශනල් ස්පෝට්ස් පීපල් ලෙස ලොකු මාත් කරගන්න කියා ය. මුදලිහාමි හෝ උල්සපත්තු බේදෙකින් තොරව කුඩාවියේදිම  හදුනාගෙන උගෙන් උල්සපත්තුකාරයෙක් හදන්න කියාය. 

ඕක නොවෙන ලොකුම හේතුව මොකද්ද කිව්වොත්, ඕක ගැන තියෙන නොතේරුම යි. දේශපාලකයා සහ නිළධාරියා එතනට ගේන්න බැරි වන්නේ කාටවත්ම එය නොතේරෙන බැවිනි. කවුරුත් හරි පාත් එක දකිනවා නම් එතනට එන්න අමාරු වන්නේ නැත. ඒ නොතේරුම ට ප්‍රධාන හේතුවක් වන්නේ හැම එකාගෙම හිතේ හදා තියෙන බහුබූත මුදලිහාමි චින්තනයයි.

ක්‍රීඩාව ගොඩ යන්න නම් ඒ මුදලිහාමියා මනසින් ඉවත් කළ යුතුවේ. 
මුදලිහාමි ෆැන්ටසිය  සදහටම වළලා දැමිය යුතු වේ. උල් සපත්තුකාරයා වෙනුවෙන් පෙනි සිටිය යුතු වේ. උල් සපත්තු කාරයෙක් ම ඉල්ලා සිටිය යුතු වේ.

එතකල් "සහබාගිත්වය  බෝම වටිනවා" ය. මුල් වටයට සහබාගි වී ගෙදර එනවාය.

Friday, April 2, 2021

ප්‍රශ්න තුනක්

ලන්කාවේ තියෙන ප්‍රධානම ප්‍රශ්න තුන මෙන්න මේවා ලෙස මම තුමා හදුනා ගන්නව.

1. විනිමය හිගය:

අපි ඉන්න ආර්තික මොඩලෙ රටක් කියන්නෙත් පවුලක් වගෙනෙ. රටේ බාහිර ගනුදෙනු වෙනුවෙන් රට (නෝට්: ආන්ඩුව නෙවි රට, මුලු රටේ මිනිස්සු සමාගම් ඔක්කොම) විදෙස් විනිමය උපයන්න ඔනෙ. ඒව වැය කරල රටට අවශ්‍ය දේවල් ගෙන්ව ගන්න පුලුවන්. ඒ කිව්වෙ අතමිට සරුවෙ තරමට තමා වැය කල හැක්කෙ. අතමිට කිව්වෙ විදෙස් විනිමය. එක්කො තමන්ගෙ දුප්පත් කම සලකල රටේම හදන දෙයක් කාල බීල විදල ආතල් අරන් රටේ තියෙන හිග පාඩු කටු කමින් දුකම ජීවිතේ තේමා ගීතෙ කරන් ඉන්න ඔනෙ. නෙවිනම් තමන්ට පිටින් ගන්න ඔනෙ ආතල් වලට සැහෙන ගානක් රටට උපයා ගන්න ඕනෙ.

ලන්කාවෙ මිනිසුන්ගෙ ආසා ගැන අවබෝදයන්, අවශ්‍යතා වල ස්වරූපයන් තරමක් ලොකුයි. ඒකට උන් උපයන විදෙස් විනිමය ගොඩක් පොඩියි. ඉතින් තමන්ට ඕනෙ දේවල් සපුර ගන්න හැමෝටම ඕනෙ නිසා ලොකු ගැප් එකක් තියෙනව. ඕක තමයි විනිමය හිගේ.

ඔය ගැප් එක පියවන්න රටේ නැති සෙල්ලම් දානව. සිරිමල 70-77 පෝලිම් යුගේ හැදුවෙ පෝලිම් වලට ආසාවට නෙවි එයාල කලේ මෙන්න මේ විනිමය හිගේ 0 කරනෙක. ඒත් ඒකෙන්වුනේ රටේ බොහෝ දේවල් හිග වීම අඩු වීම කෝටා කරන්න වීම. ඊට පස්සෙ නායකයින් ඩොලර් එන ආර්තික මොඩල හැදුවා. ආයෝජන කලාප, සන්චාරක කරුමාන්තෙ, සන්වර්ධන ව්‍යාපෲති වලට ගන්න ණය, එදා වේල පියවන්න ගන්න ණය, ශ්‍රමිකයන් රට යැවීම. මේ සමහර එව්වයෙන් ලොකු වාසි තිබ්බ. තව සමහර එව්වයෙන් වුනේ අනාගත වසරවල ණය වාරිකයකුත් වැඩිපුර වියදමක් වීම පමණයි. එසේම ආඅයෝජන කලාප හෙවත් ස්වෙට් හවුසස් වල සේවක සේවිකාවන්ගෙ ප්‍රශ්න, ශ්‍රමිකයන් කිව්වට බහුතරේ ගෲහ සේවිකාවන් ගිහින් ඇතිවෙන ප්‍රශ්න කුඩු වෙලදම් ලෝක වානිජ මගඩි හෙවත් මනි ලෝන්ඩ්‍රින් වල සෙන්ටර් එකක් වීම වගේ දහසක් ගැටලු ආව. මේ දවස්වල ආනයන නතර කිරීමක් කරන්නෙත් මේකයි ඒත් ආනයන නතර කලාම ඒ එක්කම අපනයනත් වැටෙනවනෙ අමුද්‍රව්‍ය නැතුව. ඉතින් ඒ වැඩේ කෝවිඩ් අර්බුදේ අවට මාස කීපෙට සෙට් වුණාට හැමදාම කරන්න බෑ. දිගකාලිනව වෙන්නෙ අපනයන ආදායම ඊටත් ලොකුවට වැටීමයි. දැන් මේ මොහොතෙ ලන්කාව ඉන්නෙ අන්න ඒකෙ මාජින් එකේ.

ආයෙමත් ප්‍රශ්නෙට ආවොත් උගත්කම බෝම වැඩි සාක්ශරතාව ඉහල රටේ මිනිස්සු ගොඩක්ම මධ්‍යම පන්තියට වෙල කරන්නෙ එක ඩොලර් එකක්වත් උපයන විදිහෙ වැඩ නෙවි. හැබැයි උන්ගෙ ආතල් වලට උන්ගෙ නඩත්තුවට ලොකු ඩොලර් ගොඩක් ඕනෙ. ඒ හිගේට උපයන්නෙ සමාජියව කොන් කරන කාන්තා මූලික පාර්ශ්ව තුනක්. තේ වැනි අපනයන වගා ආශ්‍රිත සේවකයන්, විදෙස් ගත වූ හවුස්මේඩ් මූලික ශ්‍රමිකයන්, ගාමන්ට් ඇතුලු අපනයන කර්මාන්ත වල සේවක සේවිකාවන්.

ඒත් මදි.

2. කොළඹට කිරි අපිට කැකිරි ප්‍රශ්නය සහ ඉඩම් අර්බුදය:

ජවිපෙ ලාන්කිය ලිටරේචරේට දූනු වටිනාම දේ කොළඹට කිරි අපිට කැකිරි කියන ටර්ම් එක. ඇත්ත්න්ම මේක ආවෙ උන්ගෙ බොක්කෙන් මොකද උන් නිර්මාණය වුනෙත් තනිකරම මේ ප්‍රශ්නෙ නිසා. ඉඩම් අර්බුදේ කියන්නෙ සපත්තුවට කකුල වගේ කකුලට සපත්තුව වගෙ ඕකටම ඈදිලා තියෙන තව එකක්.

ලන්කාවෙ සමාජෙ ඇතුලෙ ලෝක මේන්ස්ට්‍රීම් එකෙ සිග්නල් වැඩ කරන ඒකෙ ලියුම් බෙදෙන ඒක එක්ක ඔන්ලයින් ඉන්න මිනිස්සු ඉන්නෙ හරි ටිකයි. බොහොවිට භුගෝලියවම කොළඹ සහ නගරාශ්‍රිතව. කෙලින්ම මේන්ස්ට්‍රීම් ලෝකෙ දේවල් එක්ක අනුගත වෙලා නිදැල්ලෙ ඉස්සරාට යා හැක්කෙ මේ සුලුතරේට පමණයි.

ඉතිරි බර ගොඩක් මිනිස්සු ඒ වගක් දන්නෙ නෑ. සල්ලි නෑ ඉගෙන ගෙන නෑ උනන්දුවක් නෑ කරන්නෙ නෑ නෙවි සිරාවටම දන්නෙ නෑ. බහුතර ග්‍රාමවාසි මිනිස්සු තමන් සමාජෙ කොටස් කාරයින් ලෙස මේන්ස්ට්‍රීම් ලෝකෙට සෙට් වෙලා ඒකෙ පවතින්න අවශ්‍ය දේවල් ඉගෙන ගෙන ඒකෙ උවමනා වලට උපයාගෙන ලස්සනට ඉන්න විදිය දන්නෙ නෑ. නොදන්න කම නිසා බොහෝ දෙනා කරන්න ඔය ත්‍රී වීලර් එකක් කරකල කොහෙ හරි පොඩි රස්සාවක් කරල කීයක් හරි හොයන් ඉන්න එක. ඒකත් ලොකු දෙයක් නෙවිනම් හන්දියෙ රස්තියාදු ගහගෙන හවසට බීල වැටුනු තැන්වල කියල උන්ගෙ අම්මල ගැනු කියන්නෙ. ලමයි කරන්නෙ ආට්ස් කරල පෝලිමේ කැම්පස් ගිහින් සින්හලයි බෞ සන්ස්කෲතියයි තව මොකද්ද දෙක තුනකුයි ඉගෙන ගෙන එලියට ඇවිත් “ආණ්ඩුවෙන්” එයාලට පවතින්න රස්සා ඉල්ලමින් උද්ඝෝශණ කරනෙක.

මේ සුලු මිනිසුන්ගේ නොවටිනා දායකත්වයනුත් ආර්තිකේ ම තමයි. ඒත් බහුතර ජනගහනෙ මේ සරල නොදන්නා කම නිසා ලන්කාව රටක් ලෙස අර ලෝකෙ මේන්ට්‍රීම් එකට් දායක කරන ප්‍රමානෙ පොඩ්ඩයි. දැක්කනෙ ඉතින් පලවෙනි ප්‍රශ්නෙ ඩොලර් හිග වෙන්නයි හිගේට ගැනු සෙට් එකකට මාරාන්තික රස්සා කරන්නයි හේතු වෙන්නෙ ඒකයි. මේ තඩි කුට්ටියක අඩු දායකත්වය.

ඕකට බලපාන එක ප්‍රදාන හේතුවක් රටේ ජනගහනෙ රට පුරාම විසිරි ඉන්න එක. එහෙම නැතුව නාගරික කිපෙකට සන්කේන්ද්‍ර වුනානම් අර මේන්ස්ට්‍රීම් එකේ එලිය වැටෙනව සිග්නල් වදිනව උන්ට. බහුතර ජනගහනෙක ඩොටේ භාවය නිසා උන්ට මේ සිග්නල් එක කට් ඕෆ් වෙලා තියෙන්නෙ. අනික ඒ විසිරිය නිසා රටේම ඉඩම් යෙදවෙන්නෙ එදිනෙද ජීවිතේ හෙවත් ඩ්වෙලින් වලට ගෙයක් දොරක් හදාන ගමක ඉන්න තමා රටේ මුලු ඉඩම වගේ යෙදවෙන්නෙ. ඒ නිසා ගොවියට ගොවිබිම් අහිමි වෙනකොට ඌ කැලේ කපන එක තමා වෙන්නෙ රටේ වනන්තර වැස්ම අඩුවෙන්න වගේම භුමියෙන් කෙරෙන ඉපයීම අඩු වෙන්නත් මේ විකාර ජන විසිරිය බලපානවා. ඒ විසිරිය නිසාම උන් නිකම්ම ගොන් වෙල ඔහෙ වැටෙන දෙයක් කාල ඉන්නව.

ඕකනෙ ඉතින් ජීවත් වෙන්න විදියක් නැතුව ඉන්න මිනිසුන්ටත් චින්නු ඇවිත් ෆැක්ටරි දාන්න අක්කර 15000 ඉල්ලුවම පාරට බහින්න හිතුනෙ. අර මොකද්ද එකෙක් කෝච්චි එන්ජින් හදන්න එනෝ කිව්වම කොහෙද ඉඩම් තියෙන්නෙ කියල ඇහුවෙ. කොහෙද ඔහොම ඉඩම් තියෙන්නෙ මිනීස්සු පදින්චි කැල්ලක් මැද්දට සෙට් නොවෙන?

3. ආර්තික බලය විමධ්‍යගත නොකිරීම:

ඔය දෙවෙනි ප්‍රශ්නෙම දිගුවක් කියන්නත් පුලුවන්. රටේ ආර්තික බලය කොළඹ මූලිකව කොළඹ කේන්ද්‍රව පවතින්නෙ. සෙසු නගර පලාත් ආදිය සියල්ලට යන්නෙ කොළඹ බ්‍රාන්චස්. ඒව තියෙන්නෙ කොළඹින් ගන්න තීන්දු වලට හූමිටි තියන්න. මේකෙන් රටේ බර පිරිසක් ඒලියනේට් වෙනව, ඔක්කොම පාටිය කොළඹ උන් නටන කොට සෙසු උන් තොපි ඕන මගුලක් කරගනිල්ල කියල දෙන දෙයක් කාල කියන දෙයක් කරල නිකම් ඉන්නව. ඒ නිසා මුළු රටම යැපෙන්නෙත් කොළඹින්.

මෙන්න මේ ආර්තික බලය විමධ්‍යගත වෙන්න ඕනෙ. ඒකට අවශ්‍ය සමහර නෛතික තත්වයන් ලිහිල් වෙන්න ඕනෙ. කොළඹ සියල්ලෙ තීරන ගන්න එක වෙනුවට සියල්ලෙ රෙගියුලේටරි බොඩි එක වෙන්න ඔනෙ බලය බෙදිල එන ඒකක වලට තම තමන්ගෙ කුඩා ප්‍රදේශ වල සන්වර්ධනයට කෙලින්ම දායක වෙනන් අවකාශ දෙන්න ඕනෙ. කොළඹ ඒව මොනිටර් කළාම ඇති.

ඕවට ඕනෙ කරන ආයෝජන මන්ඩල ස්ටොක් එක්ස්චේන්ජ් එහෙමත් ඒ පාලන ඒකක වලට වෙන් වෙන්ව ලබාදෙන්න ඕනෙ. උන්ට වෙනම සීබීඩි හදාගන්න ඉඩ දෙන්න ඕනෙ. බේසිකලි එව්වයෙ ඉන්න උන්ට ආයෙ කොළඹ එන්න ලොකුවට හේතු තියෙන්න ඔනෙ නෑ.

අර හම්බන්තොට මූදු වෙරෙළෙ වැලිකැට ගානකට ඉන්දියන් සමාගමට දුන්න සීන්නෙක තියෙන්නෙ. ඕකෙ අයිතිය තියෙන්න ඕනෙ ඒ මිනිසුන්ට තීන්දුව ගන්න ඔනෙ හම්බාවෙ ආර්තික ආයතනයක්. බලය තියෙන්න ඕනෙ හම්බාවට ඒක තීන්දු කරගන්න ගානට. හැබැයි මේ ඉන්දියන් සමාගම මගෝඩිස් කෙනෙක් නම් අන්න එතකොට කොළඹ කට්ටිය බැහැල හම්බාවෙ ආයතනය කතා කරල ඩීල් එක සමතයට පත් කර දාන්න ඕනෙ. එහෙම නැතුව කොළඹට ඕනෙනම් වැලියු ඇඩ් කර අපනයනය කරනන් එයාලත් ඒ ගානට වැඩියෙන් ගෙවල වැලි ගන්නව මිසක. මේ රටේ ඔක්කොම තීන්දු ගන්නෙ අපි ඔක්කොම කරන්නෙ අපි කියාගෙන යන්න බෑ. ඒකෙ තමයි සෙසු රටේ උන් පොල්කුඩු වෙන්නෙ.

මන් කොහෙද මන්ද දැක්ක කාතන්කුඩි ලු ලන්කාවෙ ලොකුම මාකට් එක. ඒකෙ ඔක්කොම විකුනන්නෙ ඉන්දියන් හොරබඩුලු. ඔය කතාවෙ අවුල් වචනෙ මොකද්ද දන්නවද? “හොර” කියනෙක. කාතන්කුඩියෙ උන් පට්ට ලෙස වෙළදාමට දක්ශ නම් උන්ට විකුනන්න බඩුත් ලන්කාවෙ හදන්නෙ නැතිනම් අපිකරන්න ඔනෙ කාතන්කුඩියට ඉන්දියාවෙන් බඩු ගේන්න තියෙන විදි ලිජිටිමට් කරල පුලුවන් තරම් පිටරට උන්වත් එතෙන්ටම යවල පුලුවන් තරම් ඉන්දියන් බඩු ගානක් තියාගෙන විකුන ගන්න එකනෙ. දැන් ඔය සින්ගාවෙ මුස්තාෆ සෙන්ටරේ එහෙම දුවන්නෙ ඒ ක්‍රමේට නේද?

ආර්තික බලය බෙදෙනවා නම් ඒ ඒ පලාත් වල මිනිසුන්ට එක එකා කියනකම් ඉන්නෙ නැතුව උන්ගෙවැඩ ටික කරගන්න පුලුවන්නම් ඔය බලේ බෙදන්න වෙනම රටවල් දෙන්න කියන වාර්ගික ඉල්ලීම් පරම්පරාවක් දෙකක් යනකොට ඉබේම අහෝසියි.

අන්න එතකොට රටේ තරගෙ ඇතිවන්නෙ ඒ බල ව්‍යුහයන් අතර වැඩියෙන් සන්වර්දනය වෙන්න. එක්සාම්පල් ඕනෙනම් චීනෙ බලන්න. චිනෙ ප්‍රාන්ත අතර තරගය තමා ආයෝජන ඔතරම් යන්න හේතු වෙන්නෙ. ඒ තරගය බලපානව ප්‍රාන්ත ලොක්කට කොමි පක්ශෙ ඇතුලෙ තියෙන සේ එකටත්.

Tuesday, March 16, 2021

බයවෙන්න එපා, ඊලොන් මස්කුයි බිල් ගේට්සුයි ඇවිත් ප්‍රශ්න ඔක්කොම විසදල ඔයාලව බේරල දෙයි.

 ඉතිහාසය ගැන කතා කරන  ඕනෙම කෙනෙක්  පෙර  රජවරුන් ගැන  සන්තෝස වෙනවනෙ. රුවන්වැලිසැය  හැදුවෙ කවුද? සීගිරිය හැදුවෙ කවුද?  පරාක්‍රම සමුද්‍රය හැදුවෙ කවුද? මේ  ප්‍රශ්න  වලට  නිශ්චිත උත්තරයක් තියෙනව. කිසියම් කෙනෙක් ඉන්නව.

ඊජිප්තුවෙ  ෆාරාවෝ  වරුන්ගෙ  නිම්නය  මුර කරගෙන ඉන්න  ඒකශෛල  ඒ කිවෙ ගල් කෑලි  පූට්ටු නොකල  තනි  ගලෙන් කල  දැවැන්ත  ස්ඵින්ක්ස්  ප්‍රතිමාව  ගන්න. ඕක තමයි ලෝකෙ ලොකුම  සහ මෙතෙක් හමු වූ මුල්ම  ඒකශෛල  ප්‍රතිමාව.  මුල්ම එක ලොකුම එක බවට පත් කරන එක  ලේසි නෑ.  එයා  මුර කරන නිම්නයේ  අහසට  එසවෙන පිරමීඩ  හදන්න  අතිවිශාල ශ්‍රමයක් වැය වෙලා  තියෙනව.  දශක  ගානක් දහස් ගානක් මිනිස්සු  ගම්මාන හදාගෙන ඒ අවට පදින්චි වෙලා  කළ  නිර්මාණ.

අපි දන්නව මහා  ඇලැක්සැන්ඩර් පර්සියානු   අධිරාජ්‍ය්‍යයෙ  අනුප්‍රාප්තිකයා  වෙලා  හෙලනිස්ටික්  සන්ස්කෲතික ලක්ෂණ  ආසියානු කලාපෙටම යවන්න  දායක වුණා.  ඇලෙක්සැන්ඩර්ට ඕනෙ වුණා  ඩේරියස්  ට පහර දෙන්න ඔහු පස්සෙ පන්නන්න. අවසන ඉන්දියාවෙ ප්‍රාදෙශිය  රජෙක් එක්ක හැප්පෙන්නෙ.  සීසර් ට ඕනෙ  වුනා ගැලික්  පෙදෙස්  ඔක්කොම සුද්ද කරලම දාන්න. මේ  හැම කතාවෙම ඉන්නව  වීරයෙක්. මිනිහට  තියෙනව ඉලක්ක.

එයා  මාර බලවත්,  එයා  සේරම තීන්දු  ගන්නව. එයාට උපදේශකයින් ඉන්නව. හැබැයි  තීන්දු ගන්නෙ එයා.  එයාගෙ මතේට. ඒ කෙනා තනි මතේට ගන්න තීන්දු තීරණ  වලින් ඒ රටේම  ඉදිරි  වසර  විස්සක විතර කාලෙ නිර්ණය වෙනව. කල් හිටින හොද වැඩ කල අය වීරයෝ වෙනව.  දුර්දාන්ත වැඩ කල අය දුශ්ටයෝ  වෙනව.

මේ කාලෙ ජීවිත මාර සැපවත් ද? මේ කාලෙ ජීවිත ඉතාම දුක්බරයි.  කෙතරම් ද කිව්වොත් ඒක කියන්න පවා ඒ අයට ඉඩක් තිබිල නෑ.  ඒ මිනිස්සු බොහෝ විට මැශින් වල පාට්ස් වගෙ  අර මහා පුරුශයාගෙ උවමනාවක් ඉශ්ට  කරන්න කඹුරල මැරිල ගිහිල්ල. ඒ කෙනා එහෙම මැරිල යන උන් ගැන වොරීඩ් නෑ. උන්ට නමක් නෑ. මූණක් නෑ.  වීරයා සහ ඔහුගෙ ඉලක්කය පමණයි ඉතිහාස පොතේ  ලියවෙන්නෙ.

මොනවද මේ ඉලක්ක?  මහ පත ගල් ගෙඩියකින් දේව  රූපයක් අඹන එක?  වීරය මලාම  වළලන්න ස්කයි ස්ක්‍රේපර්  සුසාන  ගොඩනැගිල්ලක්  හදන එක? මේ  ක්‍රියා  නරක එව්ව නෙවි මේව තමයි ඓතිහාසය පුරා විද්‍යාව කියල  අප ආඩම්බර වන්නෙ.  ඒත් මේව එතරම ඒ කාලවල  මිනිසුන්ගෙ එදිනෙදා  ජීවිත  වලට යහපතක් කරලත් නෑ.  ඒත් වීරයා ගෙ තනි පුද්ගල ලෝක දැක්මෙ මේ කියන නිර්මාණය මාර ලොකු එකක්. හෙන වටින එකක්.  ඒකනෙ ඉතින් දාස් ගානක් මිනිස්සු දාල දශක  ගානක කෙරෙව්වෙ. 

කතාවෙ තියෙන ප්‍රශ්නෙ  මොකද්ද?  "වීරයගෙ ලෝක දැක්ම",  හෙවත් තනි මිනිහෙක්ගෙ ලෝක  දැක්ම.

තනි  මිනිහෙක්ගෙ ලෝක දැක්මෙන් ලෝකය ඉස්සරහට  යන එක  නරකම නෑ.  මේකෙ ලියු කොලෝසල්  වීරයො  සීසර් ල ඇලක්සැන්ඩර් ලා කළ  දේවල්  ඒ තරම් වේගෙන්  කරන්න බෑ එයාල  මහජන මතයන්ට  ඉඩ  දුන්නනම්.  මහජන සුබ සාධනය ගැන හිතුවනම් චන්දයක් ගානෙ  මිනිස්සුන්ට සහන දෙමින් උන්නනම්.  ඔය මොකවත් නොකර කෙලින්ම  තම ඉලක්කය කරා  කඩාබිදගෙන යන ගමන ඉක්මන් වේගවත් සාර්තක එකක්.  

ඉලක්කයට යන්න නියම ක්‍රමයක් 
තනි මිනිහෙක්ගෙ ලෝක  දැක්ම. හැබැයි  ඒ ඉලක්කයෙ  තේරුමක් තියේද  ඒකෙන් වෙන ප්‍රශ්න  තොගයක් නිර්මාණය වෙනවද කියන එක වෙනම කතාවක්.

හරි ඉතින් අපි ඔය කියන ලෝකෙ  වෙනස්  කළානෙ.  ඒ කරල අපි හැදුව අලුත් ලෝකයක්.  ඒකෙ  සීසර් ල ඇලෙක්සැන්ඩර් ලා උන්නු තැන්වල ඉන්නෙ මහජනය තෝරපු  නියෝජිතයන්.  තේරීමට පෙර  උන් දෙන  සැලසුම් ඉලක්ක ආදිය  මහජනය සලකා  බලල තමයි තෝරන්නෙ.  මහජන සහබාගිත්වයෙන් කෙරීගෙන යන නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය. අපි පත්කරන ආණ්ඩුව. ජනාදිපතිල  අගමැතිල මන්ත්‍රීල ඇමතිල.

ඔන්න දැන් අපිට වඩාත් මහජනයට යහපතක් වෙන දේවල් කෙරේ ඉලක්කගත වෙනන් පුලුවන්.  ඒත්  ඉස්සර වගෙ නෙවි පොඩි දෙයක් කරන්නත්  හෙනම  බියුරෝක්‍රටික  රමුවක් අස්සෙන් යන්න වෙනවා.  ස්ලෝ.  ලොකු දේවල්  වෙන්නෙ නෑ. පට්ට  දූශණ. හොරකම් වන්චා. මොකද ඉලක්ක අයිති  පොදු මහජනයට. ඉතින් නියෝජිතය බලන්න  පුලුවන් මාටිය පාරක් ගහන් සද්ද නැතුව ඉන්න.  

ඒකනෙ ඉතින් ස්ෆින්ක්ස් ප්‍රතිමාවක් ආයෙ මලාට නොහැදෙන්නෙ.

ඒ කතාවත් පරණයි.  දැන් අලුත්ම  කතාව තමා ඒ  ලෝකය තුල  ධනය ඒකරාශි කරන්න ගත්ත කීප දෙනෙක් අතට  අර නියෝජිත ප්‍රජාතාන්ත්‍රික ආණ්ඩු වල බලය  යමින් තියෙන්නෙ. ආණ්ඩු නිකම්ම ග්‍රාමසේවකලා  වෙමින්.

ටෙක්නොක්‍රසිය  සහ මොනෙයොක්‍රසිය.  තාක්ශණ  හෝ  මූල්‍ය  ආයතන ජාල  හරහා ධනයත්  ඉන් පසු  බලයත් ඒකරාශි  කරගන්න අය විසින් ලෝකෙ පාලනය කිරීම.

මෙතනදි එයාල පාලනේ කරනව කිව්වට ඒකෙන් කියන්නෙ නෑ  දේශපාලකයන් වගෙ  පාලනේ කරනව කියල.  එයාල ට  තියෙනව අයිඩියාස්  එයාල ඒව පැළ  කරනවා.  ඒවට  ඩොලර් වක්කරනව.  ඒ ක්‍රියාදාමයතුල ලෝකෙ වෙනස් වෙනව  අපිට හිතාගන්න බැරි තාලෙට.  ඒ වෙනස තමා  එයාලගෙ පාලනේ.

ප්‍රශ්නෙ තියෙන්නෙ  කතාවෙ ෆ්ලෝ  එකේ අපි ආපහු ගිහින්. තනි පුද්ගල ලෝක  දැක්මවල් වලට. තනි පුද්ගල සැලසුම්.  මහජන නියෝජිත ආණ්ඩු  ග්‍රාම සේවක ගානට වැටුනම ලොකෙට   දැනෙන  යමක් වෙන්නෙ ඒ  තනි පුද්ගල සැලසුම් වලින්.

ඔව් මේ කියන්නෙ බිල් ගේට්ස්  ගේ  කෝවිඩ්  එන්නත්,  ඊලොන් මස්ක්  වරින්වර ලෝකෙ ප්‍රශ්න වලට  ගේන උත්තර, බීසෝ  බ්‍රැන්සන් සකර්බර්ග් වගෙ කට්ටිය ලෝක ප්‍රශ්න  විසදන්න හදාගෙන ඉන්න සන්විධාන  - ආන්න එව්ව ගැන  තමා  කියන්නෙ.

මේව  වේගෙන් කෙරෙන වැඩ.  සැහෙන  කවරේජ්  ලැබෙනවා.  මේවේගෙන් ආණ්ඩු වලට වැඩ කරන්න බෑ.

හැබැයි  මේවත්  අර ස්ෆින්ක්ස්  පිලිමෙ  මහ  පිරමීඩ ඊස්ටර් දූපතේ මහ  ගල් පිළිම  වගෙ ලොකු රෙලික් ලෙස  ඉවර වෙන්න පුලුවන්. තනි පුද්ගල  දැක්මක් නෙ. තනි මතනෙ.

ලෝකෙ ප්‍රශ්න විසදන එකත් ලේසි වැඩක් නෙවි.  හද්සියෙම  කෲශි   විශාරදයෙක්  වෙන්න  වෙනව.  තව කෙටි කාලෙකින් බලශක්ති නිශ්පාදනය,  වයිරස්  වලට එන්නතක් හැදීම, අප්‍රිකාවේ මැලේරියාව, ... ඔන්න ඔහොම.  ටෙක්නොක්‍රසියෙ  ටොප් සීට් එකත්  මේව ඔක්කොම මාස්ටර් කරන්න ඕනෙ.  රාජ කුමාරයන්ට දිසා පාමොක් ල දාල  ඔක්කොම ශිල්ප  උගැන්නුවෙ මෙ සියල්ලෙන් සෙස්සන්ට වඩා ඉහලින් ඉන්න.  

ඉතින්  මේව කරද්දි  එලියට පණින  එක  දෙයක්  තියෙනව. ඒ ඊගෝව.  සීසර්  ඇලක්සැන්ඩර් කාලෙ   උන්ගෙ මහ ඉලක්ක  වලට යන ගමන් ප්‍රශ්න කල උන්ට බොහෝ විට  ඔලුව  වෙන තැනක දාල  යන්න  සිද්ද වෙන්න ඇති. ඒ කාලෙ උන්නු රාජාන්ඩුවෙ සී ඊ ඕ ලා වගෙම තමා  අද ඉන්න ටෙක්නොක්‍රසියෙ  මහාධිරාජය්නුත්. ඊගෝවලින් සමානයි.

මතකනෙ  තායිලන්ත  ගුහාවක  ලමයි හිර වුණාම ඊලොන් මස්ක්  දවසින් රෙස්කියු පොඩ් එකක් හදන්නම් කිව්ව. කියු තාලෙටම ඒක හදුවනෙ.  හදල  ගෙනාවම  එතන උන්නු එක්ස්පර්ට් ඩයිවර් කෙනෙක් ඒක එපා කියනව. මොකද ලමයි  මුදා ගනන් එක  ඉතා පටු  සියුම් තැන් වලින් යන නිසා මේ උපකරණය ශුවර් නෑ. ඒත්  මස්ක් ගෙ  හැසිරීම් ඊට පස්සෙ  අවුල් යනව. මහන්සි වෙල  දවසින් හැදුවෙ එහෙම විසික් කරන්න නෙවි.  මේක  ඇවිල්ල "මගෙ සොලුශන් එක".  මේක මට කෙරෙන්නම ඔනෙ. ඊගෝව  නිසා  මස්ක් හැසිරෙන්නෙ ළමයි  ගුහාවෙ ඉන්න පොඩ්  එක  ටෙස්ට් කරන්න වගෙ. අන්තිමට  අර මනුස්සයට බැනල පස්සෙ වන්දියක් දීලයි ශේප් වුනේ.

මෙන්න මෙහෙම තමා  සීඊඕ ල ප්‍රශ්න  විසදන ලෝකෙ දුවන්නෙ. එයාල ගෙ කුඩා ලෝක දැක්මෙන් සහ කෙටි කාලිනව ගන්න  විශය දැනුමෙන් "එයාලට ඕනෙ එක" තමා කරන්නෙ.  ඒක  හරිම  දේ ද අදාල නෑ.  ඊගෝව නාසිසිටික් උවමනාවන්. එයාල   ගේන විසදුම  ස්මාරවිට අලුත් ප්‍රශ්න රාශියකට මූලයක්  වෙන්නත් පුලුවන්.

ඉතින්  ටෙක්නොක්‍රසිය  කියන්නෙ  ආයෙ  සීසර් ල ඇලෙක්සැන්ඩර් ලගෙ කාලෙට  ගිහින් තඩි ගල් පිලිම පිරමීඩ් වගෙ  රෙලික් හදන කාලයක්. ඒක  ඇතුලෙ  මහජනය ඉන්නෙ පාලකය තෝරන්න නෙවි. මහජනයට  ඒකෙ ලොකු සේ  එකක්නෑ.  පිරමීඩ හදලම මැරිල ගිය මූන නොදන්න නම නොදන්න උන් වගේ තමා. සී  ඊ ඕ මහාධිරාජයගෙ  නාසිසිටික් ඉගොස්ටික්  ඉලක්ක වෙනුවෙන් කඹුරල මැරිල යන එක තමා  මහජනයගෙ භුමිකාව.

ඉතින් 
බයවෙන්න  එපා,  ඊලොන් මස්කුයි  බිල් ගේට්සුයි  ඇවිත්  ප්‍රශ්න  ඔක්ක්කොම විසදල  ඔයාලව බේරල දෙයි. ස්පයිඩර්  මැනුයි බැට්මැනුයි  ඇවිත් හොරු ටික අල්ලල නගරෙ මිනිස්සු බේර ගත්ත වගේ.

ප.ලි:  මේකෙන් කියන්නෙ නෑ මන් මේ  ප්‍රකෝටිපතියන්ගෙ  යහපත් අදහස්  වලට එරෙහියි කියල. හෝ ඔවුන්ට අකමැතියි කියල.  මන් ඔවුන්ට කැමතුඉ වගේම ලොකු ගෞරවයකුත් තියෙනව.

ඒත් ලෝකෙ කියන තඩාර් නැව් තඩිය සල්ලි හම්බු කරපු නිසා ලොකු පොරක් වුන තනි මිනිහෙක්‍ට එහි සුක්කානම දීල නැවිගේශන් සයන්ස් නැවියන්ගෙ එක්ස්පිරියන්ස් සාමුහික තීරන, මහජන තේරිම් ආදි මෙතෙක් අපි ලබාගත් යහපත් ක්‍රමවේද සියල අරුගෙ සල්ලි වලට යට වෙන්න දීල ඌ ගට් ෆීලින් එකට සුක්කානම හරවන අතට යන එක ගැන මන් මනාප නෑ. මේක් ක්‍රමය ගැන විවේචනයක් මිස මිනිස්සු ගැන නොවේ.

මන් හිතන්නෙ බිලියනයර්ස් ලගෙන් මට එකග වෙන්නම පුලුවන් බේසෝස් ගේ පෙර බිරිය මැකෙන්සි එක්ක පමනයි. එයා ැයාගෙ බිලියන්ස් ලෝකෙට දෙනව. දෙන්නෙ ඉතාම වටිනා ආයතන වලට. ඒත් එයා ඩිසිශන් ගන්නෙ නෑ.

මේ මැකෙන්සි. මගේ අදහස ගානට සමප් වෙනව මෙතන.

“Me, Dan, a constellation of researchers and administrators and advisors — we are all attempting to give away a fortune that was enabled by systems in need of change,” Scott wrote in the blog post. “In this effort, we are governed by a humbling belief that it would be better if disproportionate wealth were not concentrated in a small number of hands, and that the solutions are best designed and implemented by others.”



Saturday, February 20, 2021

ටෙක්නොක්‍රසිය ඉදිරියේ රිළා නැටුමක් නටා කෙසෙල් ගෙඩියක් ඉල්ලා ගැනීම

ලෝන් ලෝන් අගෝ සමාජය තුල බලය හෙබවූවේ සුළු පිරිසක්. ඒ සුළු පිරිසේ යහපත උදෙසා විශාල පිරිසක් යෙදෙව්ව. ඒ යෙදවීම බොහෝ විට වහලෙක් හෝ ප්‍රවේනි දාසයෙක් ලෙස. ඒ අනුව සමාජයෙ ඉහල තට්ටුව වෙනුවෙන් කඹුරන එක පහළ මනුස්සය්ගෙ යුතුකමක් රාජකාරියක් වේතනයක් නොලබන බලහත්කාරි ලෙස යොද්වන ලද ක්‍රියාවක්. ඒ ක්‍රියාව අතරෙ ලැබෙන පොඩි ඉඩකඩක හෝ ඒ නිශ්පාදන ක්‍රියාවෙන් සුලු කොටසක් පමණක් ඌට තමන්ට තියාගන්න පුලුවන්. සරළව ශ්‍රමය බලෙන් ගන්නව වේතනයක් නෑ.

දාසයා වහලා කියන කෙනා ක්‍රමිකව සේවකයා වුනාම එයාගෙ ශ්‍රමයට ගෙවන්න පටන් ගත්ත. වේත්නයක් කොන්තරත් කුලියක් වගේ. මේ වේතනය තුලින් තමන්ගෙ මූලික උවමනා සපුරා ගන්න ඔවුන්ට පුලුවන්. ඒ අනුව අලුත් තත්වයේ ශ්‍රමයට වේතනයක් ගෙවනව.

සමාජය දැන් වේගයෙන් ස්ව්‍යන්කරණය දිහාට යමින්.

මිනිස්සු රස්සා කියල කළ බර බහුතර්‍යට සිතීමේ අවකාශ තිබ්බෙ ඉතා පොඩ්ඩක් නිසා ඒව පරිගණක පද්ධති හෝ රොබෝල මගින් රිප්ලෙස් කල හැකියි. හිතන්න ගොඩක් තිබ්බ නීතිවේදින් වෛද්‍යවරුන් ගණකාධිකාරින් උන්ත් මහන්සියක් ගත්තොත් ඔටෝමේටඩ් සිස්ටම් එකකින් රිප්ලේස් කල හැකි. දැනටත් එහෙම එව්ව තියෙනව සහ හැදීගෙන එනවා. අතේ ගැටගහන ශරිරයෙ පල්ස් මනින යුනිට් එකක් හදාපු ෆිට්බිට් ලා ගූගල් විසින් ඩො බි 2.1 කට මිලට ගන්නෙ නිකම්ම නෙවි. ඔවුන් ලොවපුරා එකතු කර දත්ත සහ මේ වනවිටත් පැතිරි ජාලය සමග ගූගල් ගේ කෘතිම බුද්දි වැඩසටහන් වලට ලෝක ජනගහනයෙන් විශාල ප්‍රමානයකගෙ ශරිර තුලට එබි බලන්න පුලුවන්. ඒ හරහා හැදෙන ගූගල් වෛද්‍ය වරයා සාමාන්‍ය වෛද්‍ය වරයෙකුට වඩා බෙහෙවින් දක්ශ වෙන්න පුලුවන්.

ඔටෝමේශන් වදින්නෙ ඒ මට්ටමට පමනක් නෙවි බැන්කු සේවකයින් ලිපිකරුවන් රියදුරන් වගෙ අය සම්පුර්නයෙන්ම වගෙ එ රිප්ලේස් වෙන්න පුලුවන්. බොහො දෙනෙක් දැන් ඉපයීඉම් මාර්ගයක් කරගෙන ඉන්න ඌබර් ට ඔටෝනොමස් වාහන හැදුනු ගමන් ඒ මිනිස් ශ්‍රමය ඕනෙ නෑ. එසේම ඇමසන් කියන්නෙ දැන්ටමත් එයාලට ලාබයි කියල රොබෝලගෙන් එයාලගෙ මිලියනයක් පමණ වන පික් පැක් වර්ක්ෆෝස් එක රිප්ලේස් කරන එක.

කොවිඩ් 19 තුල අපි දැක්ක ලෝක බෝලෙ ශ්‍රමය විකුණන අයගෙන් කී දෙනාද අත්‍යාවශ්‍ය කියල. අපි දැක්ක එසේ අනවශ්‍යයි කියන් මිනිසුන්ට අත්වන ඉරණම. මේක ඉතා කුඩා දෙයක් ඔටෝමේශන් හෙවත් ස්ව්‍යන්කරණ ක්‍රියාවලිය තුල වෙන තත්වයට.

ලෝකය සමස්තයක් හැටියට මේකට මුහුණ දෙන්නෙ කෝමද? ඉතාම පැහැදිලිව කෝවිඩ් 19න් විසින් අපට ප්‍රි ප්ලේ එකක් දෙනව. මිනිසුන් ජොබ්ලස් වෙල ඉපයීම් නැවතීම ලෝකයට දරාගන්න බෑ. එතනදි අපි දකිනව රජයන් මැදිහත්ව මිනිසුන්ට කිසියම් හෝ දීමනාවක් දෙන හැටි. අපි දකිනවා එහෙම දීමනා දෙන එක තරමක් හෝ ව්‍යාකූල වෙන තැන්වල මිනිස්සු කෝවිඩ් අවදානමත් නොතකා බලයට එරෙහිව එක්‍ රැස් වෙන හැටි කැරළී ගහන හැටි. මේ තාම මාසෙකට අඩු කාලෙක ජොබ්ලස් තත්වෙක.

හැබැයි මේ විරෝදය එන්නෙ ඔටෝමේශන් එකට එරෙහිව නෙවි. කාලෙකට ඉස්සර මන් ඉගෙන ගන්න කාලෙ එක්තරා විවි ක ඒ නගරයේ දුම්‍රිය පද්ඪ්ඃඅතිය ඩ්‍රයිවර් ලා නැතුව දුවන්න පටන් ගත්ත ප්‍රොජෙක්ට් එකක් යුනියන් පවර් එක නිසා සම්පුර්ණයෙන්ම අකර්මන්‍ය වුනා. ඒත් දැන් එහෙම නෑ, සිස්ටම් ඔටෝමේට් වෙන එක ගැන කවුරුත් විරුද්ද වෙන්නෙවත් නෑ. මෙන්න මේ චින්තන වෙනස පමණයි අවශ්‍ය. සෙස්ස ඉබේම වෙනව.

සම්හරු කියන්නෙ එතකොට ඒ මිනිසුන්ට අලුත් දේවල් ඉගෙන ගන්න වෙයි කියල. මන් ඒ අදහසට කැටිගරිකලි එකග නෑ. එදා පටන්ම වුනෙ තාක්ශණය විසින් සමහර අසිරු කම්බර්සම් රස්සා ඔටෝමේට් කරද්දි මිනිසා අලුත් එව්ව හදාගෙන ඉස්සරහට යන එකනෙ. ඒත් මේ වෙන්නෙ එහෙම රැකියා උපදවන අවකාශයක් නැති තැනෙක ඔටෝමේශන් විසින් මිනිසා කරන බහුතරයක් එව්ව සුලු කාලෙකින් රිප්ලේස් කිරීම.

එතකොට මොකද කරන්නෙ. මිනිස්සු සනසන්න සිද්ද වෙනව. ජීවිකාවක් දෙන්න වෙනව. ආන්ඩු වශයෙන් තරමක් දෙයක් කළ හැකි. එත් සියල්ල පිනට දෙන එක ලොජිකල් නෑ. මේ කෝවිඩ් 19 විරැකියා අර්බුදේම ඔබ දකිනවා සහනාධාරයකින් සනස්සන්න බෑ. ඔකියුපේශන් කියන්නෙ සල්ලි පමණක් නෙවි කරන්නත් යමක් තියෙන්න ඕනෙ.

අනික ආන්ඩුවට ම බහින්න බෑ දිගුකාලිනව. එතකොට ටෙක්නොක්‍රසියට තමා මැදිහත් වෙන්න වෙන්නෙ. මේ ඔටෝමේශන් ඩ්‍රයිව් එකේ කෙළවර ඉතුරුවෙන හැම සමාගමක්ම සමුපාකාර සන්ගමයක් ම කෙළවර වන්නෙ ටෙක්නොලොජි ආයතනයක් වෙලා. අනාගත ටෙක්නොක්‍රසිය කියන්නෙ ගූගල් මයික්‍රොසොෆ්ට් වගේ කීපයක් නෙවි ෆාමර්ස් යුනියන් ෆොන්ටෙරා වගෙ සාමුහික ආයතන පවා ටෙක්නො ආම් එකක් හදාගන්නව. අන්න ඒ සමුච්චිත ටෙක්නොක්‍රසියට සිද්ද වෙනව මිනිස්සුන්ට පවතින්න යමක් දෙන්න.

ඉස්සරින්ම එයාල මිනිසුන්ට එක දෙයක් දේවි එනම් මූලික අවශ්‍යතා රශියක මිල පහල යාවි. ඔටෝමේශන් වල මූලික හේතුවත් අඩු පිරිවැය. අඩු කියන්නෙ ඔල්මොස්ට් නතින්. ඉතින් සමාගම් කොච්චර ලාබ අට්ටි ගැහුවත් කාගෙත් අනාගත යහපත තකා ඒ වාසිය මිනිස්සුන්ටත් බෙදනවා. ඒ අඩු වියදම් තත්ව යටතෙ මිනිසා පවත්වා ගන්න ඒ සමාගම් දීමනාවක් දේවි.

නිකම්ම දෙන එකක් නෑ. ඒ වෙනුවෙන් කරන්න මොකක් හෝ මෝඩ පහේ විකාර වැඩකුත් පවරා දේවි. නිකම්ගේම් එකක් ගහනව වගෙ විකාරයක්. යුටියුබ් චැනල් එකක් දුවනව වගෙ විකාරයක්. ඔන්ලයින් මාකටින් වගෙ විකාරයක්. මේවයෙන් වෙන වාසිය ලොකුවට මනින්න පුලුවන්කමක් නෑ. බොහොවිට අපි ඔව්ව කළා කියල සමාගම් වලට ලොකුවාසියක් කියල නෑ. ඒත් මේව ඕනෙ අර රැකියා විරහිත උන් පවත්වා ගන්න. අන්න ඒක මත උන්ට ගෙවීම් ලැබෙයි අඩුවන මූලික වියදම දරාගෙන ඉන්න.

ඉන් සිම්පල් අර කිසිම වේතනයක් නොලබා නිශ්පාදන ක්‍රියාවලියෙ උන්නු වහලාගෙන්, කරන මෙහෙවරට වේතනයක් ලද සේවකයා දක්වා වෙනස් වෙච්ච සාමාන්‍ය මනුස්සයට ඉස්සරහට උරුම වෙන්නෙ නිශ්පාදන ක්‍රියාවලියට දායකත්වයක් අනවශ්‍ය තත්වයකට. තව දුරටත් ඔබේ ශ්‍රමය අනවශ්‍යයි. ඒත් වේතනයක් දෙන එපයි. ඉතින් අවසන් පලය වෙන්නෙ වැදගත් ශ්‍රම දායකත්වයක් නොදී නිකම් වේතනයක් ලබන එක.

ඔව් ෆ්‍රෙන්ස් සුපර්ස්ටාර් තරග යුටියුබ් චැනල ඔන්ලයින් මාකටින් ටික්ටොක් ඔව්ව තමයි අනාගතේ. ටෙක්නොක්‍රසිය ඉදිරියේ රිළා නැටුමක් නටා කෙසෙල් ගෙඩියක් ඉල්ලා ගැනීම.