Friday, April 2, 2021

ප්‍රශ්න තුනක්

ලන්කාවේ තියෙන ප්‍රධානම ප්‍රශ්න තුන මෙන්න මේවා ලෙස මම තුමා හදුනා ගන්නව.

1. විනිමය හිගය:

අපි ඉන්න ආර්තික මොඩලෙ රටක් කියන්නෙත් පවුලක් වගෙනෙ. රටේ බාහිර ගනුදෙනු වෙනුවෙන් රට (නෝට්: ආන්ඩුව නෙවි රට, මුලු රටේ මිනිස්සු සමාගම් ඔක්කොම) විදෙස් විනිමය උපයන්න ඔනෙ. ඒව වැය කරල රටට අවශ්‍ය දේවල් ගෙන්ව ගන්න පුලුවන්. ඒ කිව්වෙ අතමිට සරුවෙ තරමට තමා වැය කල හැක්කෙ. අතමිට කිව්වෙ විදෙස් විනිමය. එක්කො තමන්ගෙ දුප්පත් කම සලකල රටේම හදන දෙයක් කාල බීල විදල ආතල් අරන් රටේ තියෙන හිග පාඩු කටු කමින් දුකම ජීවිතේ තේමා ගීතෙ කරන් ඉන්න ඔනෙ. නෙවිනම් තමන්ට පිටින් ගන්න ඔනෙ ආතල් වලට සැහෙන ගානක් රටට උපයා ගන්න ඕනෙ.

ලන්කාවෙ මිනිසුන්ගෙ ආසා ගැන අවබෝදයන්, අවශ්‍යතා වල ස්වරූපයන් තරමක් ලොකුයි. ඒකට උන් උපයන විදෙස් විනිමය ගොඩක් පොඩියි. ඉතින් තමන්ට ඕනෙ දේවල් සපුර ගන්න හැමෝටම ඕනෙ නිසා ලොකු ගැප් එකක් තියෙනව. ඕක තමයි විනිමය හිගේ.

ඔය ගැප් එක පියවන්න රටේ නැති සෙල්ලම් දානව. සිරිමල 70-77 පෝලිම් යුගේ හැදුවෙ පෝලිම් වලට ආසාවට නෙවි එයාල කලේ මෙන්න මේ විනිමය හිගේ 0 කරනෙක. ඒත් ඒකෙන්වුනේ රටේ බොහෝ දේවල් හිග වීම අඩු වීම කෝටා කරන්න වීම. ඊට පස්සෙ නායකයින් ඩොලර් එන ආර්තික මොඩල හැදුවා. ආයෝජන කලාප, සන්චාරක කරුමාන්තෙ, සන්වර්ධන ව්‍යාපෲති වලට ගන්න ණය, එදා වේල පියවන්න ගන්න ණය, ශ්‍රමිකයන් රට යැවීම. මේ සමහර එව්වයෙන් ලොකු වාසි තිබ්බ. තව සමහර එව්වයෙන් වුනේ අනාගත වසරවල ණය වාරිකයකුත් වැඩිපුර වියදමක් වීම පමණයි. එසේම ආඅයෝජන කලාප හෙවත් ස්වෙට් හවුසස් වල සේවක සේවිකාවන්ගෙ ප්‍රශ්න, ශ්‍රමිකයන් කිව්වට බහුතරේ ගෲහ සේවිකාවන් ගිහින් ඇතිවෙන ප්‍රශ්න කුඩු වෙලදම් ලෝක වානිජ මගඩි හෙවත් මනි ලෝන්ඩ්‍රින් වල සෙන්ටර් එකක් වීම වගේ දහසක් ගැටලු ආව. මේ දවස්වල ආනයන නතර කිරීමක් කරන්නෙත් මේකයි ඒත් ආනයන නතර කලාම ඒ එක්කම අපනයනත් වැටෙනවනෙ අමුද්‍රව්‍ය නැතුව. ඉතින් ඒ වැඩේ කෝවිඩ් අර්බුදේ අවට මාස කීපෙට සෙට් වුණාට හැමදාම කරන්න බෑ. දිගකාලිනව වෙන්නෙ අපනයන ආදායම ඊටත් ලොකුවට වැටීමයි. දැන් මේ මොහොතෙ ලන්කාව ඉන්නෙ අන්න ඒකෙ මාජින් එකේ.

ආයෙමත් ප්‍රශ්නෙට ආවොත් උගත්කම බෝම වැඩි සාක්ශරතාව ඉහල රටේ මිනිස්සු ගොඩක්ම මධ්‍යම පන්තියට වෙල කරන්නෙ එක ඩොලර් එකක්වත් උපයන විදිහෙ වැඩ නෙවි. හැබැයි උන්ගෙ ආතල් වලට උන්ගෙ නඩත්තුවට ලොකු ඩොලර් ගොඩක් ඕනෙ. ඒ හිගේට උපයන්නෙ සමාජියව කොන් කරන කාන්තා මූලික පාර්ශ්ව තුනක්. තේ වැනි අපනයන වගා ආශ්‍රිත සේවකයන්, විදෙස් ගත වූ හවුස්මේඩ් මූලික ශ්‍රමිකයන්, ගාමන්ට් ඇතුලු අපනයන කර්මාන්ත වල සේවක සේවිකාවන්.

ඒත් මදි.

2. කොළඹට කිරි අපිට කැකිරි ප්‍රශ්නය සහ ඉඩම් අර්බුදය:

ජවිපෙ ලාන්කිය ලිටරේචරේට දූනු වටිනාම දේ කොළඹට කිරි අපිට කැකිරි කියන ටර්ම් එක. ඇත්ත්න්ම මේක ආවෙ උන්ගෙ බොක්කෙන් මොකද උන් නිර්මාණය වුනෙත් තනිකරම මේ ප්‍රශ්නෙ නිසා. ඉඩම් අර්බුදේ කියන්නෙ සපත්තුවට කකුල වගේ කකුලට සපත්තුව වගෙ ඕකටම ඈදිලා තියෙන තව එකක්.

ලන්කාවෙ සමාජෙ ඇතුලෙ ලෝක මේන්ස්ට්‍රීම් එකෙ සිග්නල් වැඩ කරන ඒකෙ ලියුම් බෙදෙන ඒක එක්ක ඔන්ලයින් ඉන්න මිනිස්සු ඉන්නෙ හරි ටිකයි. බොහොවිට භුගෝලියවම කොළඹ සහ නගරාශ්‍රිතව. කෙලින්ම මේන්ස්ට්‍රීම් ලෝකෙ දේවල් එක්ක අනුගත වෙලා නිදැල්ලෙ ඉස්සරාට යා හැක්කෙ මේ සුලුතරේට පමණයි.

ඉතිරි බර ගොඩක් මිනිස්සු ඒ වගක් දන්නෙ නෑ. සල්ලි නෑ ඉගෙන ගෙන නෑ උනන්දුවක් නෑ කරන්නෙ නෑ නෙවි සිරාවටම දන්නෙ නෑ. බහුතර ග්‍රාමවාසි මිනිස්සු තමන් සමාජෙ කොටස් කාරයින් ලෙස මේන්ස්ට්‍රීම් ලෝකෙට සෙට් වෙලා ඒකෙ පවතින්න අවශ්‍ය දේවල් ඉගෙන ගෙන ඒකෙ උවමනා වලට උපයාගෙන ලස්සනට ඉන්න විදිය දන්නෙ නෑ. නොදන්න කම නිසා බොහෝ දෙනා කරන්න ඔය ත්‍රී වීලර් එකක් කරකල කොහෙ හරි පොඩි රස්සාවක් කරල කීයක් හරි හොයන් ඉන්න එක. ඒකත් ලොකු දෙයක් නෙවිනම් හන්දියෙ රස්තියාදු ගහගෙන හවසට බීල වැටුනු තැන්වල කියල උන්ගෙ අම්මල ගැනු කියන්නෙ. ලමයි කරන්නෙ ආට්ස් කරල පෝලිමේ කැම්පස් ගිහින් සින්හලයි බෞ සන්ස්කෲතියයි තව මොකද්ද දෙක තුනකුයි ඉගෙන ගෙන එලියට ඇවිත් “ආණ්ඩුවෙන්” එයාලට පවතින්න රස්සා ඉල්ලමින් උද්ඝෝශණ කරනෙක.

මේ සුලු මිනිසුන්ගේ නොවටිනා දායකත්වයනුත් ආර්තිකේ ම තමයි. ඒත් බහුතර ජනගහනෙ මේ සරල නොදන්නා කම නිසා ලන්කාව රටක් ලෙස අර ලෝකෙ මේන්ට්‍රීම් එකට් දායක කරන ප්‍රමානෙ පොඩ්ඩයි. දැක්කනෙ ඉතින් පලවෙනි ප්‍රශ්නෙ ඩොලර් හිග වෙන්නයි හිගේට ගැනු සෙට් එකකට මාරාන්තික රස්සා කරන්නයි හේතු වෙන්නෙ ඒකයි. මේ තඩි කුට්ටියක අඩු දායකත්වය.

ඕකට බලපාන එක ප්‍රදාන හේතුවක් රටේ ජනගහනෙ රට පුරාම විසිරි ඉන්න එක. එහෙම නැතුව නාගරික කිපෙකට සන්කේන්ද්‍ර වුනානම් අර මේන්ස්ට්‍රීම් එකේ එලිය වැටෙනව සිග්නල් වදිනව උන්ට. බහුතර ජනගහනෙක ඩොටේ භාවය නිසා උන්ට මේ සිග්නල් එක කට් ඕෆ් වෙලා තියෙන්නෙ. අනික ඒ විසිරිය නිසා රටේම ඉඩම් යෙදවෙන්නෙ එදිනෙද ජීවිතේ හෙවත් ඩ්වෙලින් වලට ගෙයක් දොරක් හදාන ගමක ඉන්න තමා රටේ මුලු ඉඩම වගේ යෙදවෙන්නෙ. ඒ නිසා ගොවියට ගොවිබිම් අහිමි වෙනකොට ඌ කැලේ කපන එක තමා වෙන්නෙ රටේ වනන්තර වැස්ම අඩුවෙන්න වගේම භුමියෙන් කෙරෙන ඉපයීම අඩු වෙන්නත් මේ විකාර ජන විසිරිය බලපානවා. ඒ විසිරිය නිසාම උන් නිකම්ම ගොන් වෙල ඔහෙ වැටෙන දෙයක් කාල ඉන්නව.

ඕකනෙ ඉතින් ජීවත් වෙන්න විදියක් නැතුව ඉන්න මිනිසුන්ටත් චින්නු ඇවිත් ෆැක්ටරි දාන්න අක්කර 15000 ඉල්ලුවම පාරට බහින්න හිතුනෙ. අර මොකද්ද එකෙක් කෝච්චි එන්ජින් හදන්න එනෝ කිව්වම කොහෙද ඉඩම් තියෙන්නෙ කියල ඇහුවෙ. කොහෙද ඔහොම ඉඩම් තියෙන්නෙ මිනීස්සු පදින්චි කැල්ලක් මැද්දට සෙට් නොවෙන?

3. ආර්තික බලය විමධ්‍යගත නොකිරීම:

ඔය දෙවෙනි ප්‍රශ්නෙම දිගුවක් කියන්නත් පුලුවන්. රටේ ආර්තික බලය කොළඹ මූලිකව කොළඹ කේන්ද්‍රව පවතින්නෙ. සෙසු නගර පලාත් ආදිය සියල්ලට යන්නෙ කොළඹ බ්‍රාන්චස්. ඒව තියෙන්නෙ කොළඹින් ගන්න තීන්දු වලට හූමිටි තියන්න. මේකෙන් රටේ බර පිරිසක් ඒලියනේට් වෙනව, ඔක්කොම පාටිය කොළඹ උන් නටන කොට සෙසු උන් තොපි ඕන මගුලක් කරගනිල්ල කියල දෙන දෙයක් කාල කියන දෙයක් කරල නිකම් ඉන්නව. ඒ නිසා මුළු රටම යැපෙන්නෙත් කොළඹින්.

මෙන්න මේ ආර්තික බලය විමධ්‍යගත වෙන්න ඕනෙ. ඒකට අවශ්‍ය සමහර නෛතික තත්වයන් ලිහිල් වෙන්න ඕනෙ. කොළඹ සියල්ලෙ තීරන ගන්න එක වෙනුවට සියල්ලෙ රෙගියුලේටරි බොඩි එක වෙන්න ඔනෙ බලය බෙදිල එන ඒකක වලට තම තමන්ගෙ කුඩා ප්‍රදේශ වල සන්වර්ධනයට කෙලින්ම දායක වෙනන් අවකාශ දෙන්න ඕනෙ. කොළඹ ඒව මොනිටර් කළාම ඇති.

ඕවට ඕනෙ කරන ආයෝජන මන්ඩල ස්ටොක් එක්ස්චේන්ජ් එහෙමත් ඒ පාලන ඒකක වලට වෙන් වෙන්ව ලබාදෙන්න ඕනෙ. උන්ට වෙනම සීබීඩි හදාගන්න ඉඩ දෙන්න ඕනෙ. බේසිකලි එව්වයෙ ඉන්න උන්ට ආයෙ කොළඹ එන්න ලොකුවට හේතු තියෙන්න ඔනෙ නෑ.

අර හම්බන්තොට මූදු වෙරෙළෙ වැලිකැට ගානකට ඉන්දියන් සමාගමට දුන්න සීන්නෙක තියෙන්නෙ. ඕකෙ අයිතිය තියෙන්න ඕනෙ ඒ මිනිසුන්ට තීන්දුව ගන්න ඔනෙ හම්බාවෙ ආර්තික ආයතනයක්. බලය තියෙන්න ඕනෙ හම්බාවට ඒක තීන්දු කරගන්න ගානට. හැබැයි මේ ඉන්දියන් සමාගම මගෝඩිස් කෙනෙක් නම් අන්න එතකොට කොළඹ කට්ටිය බැහැල හම්බාවෙ ආයතනය කතා කරල ඩීල් එක සමතයට පත් කර දාන්න ඕනෙ. එහෙම නැතුව කොළඹට ඕනෙනම් වැලියු ඇඩ් කර අපනයනය කරනන් එයාලත් ඒ ගානට වැඩියෙන් ගෙවල වැලි ගන්නව මිසක. මේ රටේ ඔක්කොම තීන්දු ගන්නෙ අපි ඔක්කොම කරන්නෙ අපි කියාගෙන යන්න බෑ. ඒකෙ තමයි සෙසු රටේ උන් පොල්කුඩු වෙන්නෙ.

මන් කොහෙද මන්ද දැක්ක කාතන්කුඩි ලු ලන්කාවෙ ලොකුම මාකට් එක. ඒකෙ ඔක්කොම විකුනන්නෙ ඉන්දියන් හොරබඩුලු. ඔය කතාවෙ අවුල් වචනෙ මොකද්ද දන්නවද? “හොර” කියනෙක. කාතන්කුඩියෙ උන් පට්ට ලෙස වෙළදාමට දක්ශ නම් උන්ට විකුනන්න බඩුත් ලන්කාවෙ හදන්නෙ නැතිනම් අපිකරන්න ඔනෙ කාතන්කුඩියට ඉන්දියාවෙන් බඩු ගේන්න තියෙන විදි ලිජිටිමට් කරල පුලුවන් තරම් පිටරට උන්වත් එතෙන්ටම යවල පුලුවන් තරම් ඉන්දියන් බඩු ගානක් තියාගෙන විකුන ගන්න එකනෙ. දැන් ඔය සින්ගාවෙ මුස්තාෆ සෙන්ටරේ එහෙම දුවන්නෙ ඒ ක්‍රමේට නේද?

ආර්තික බලය බෙදෙනවා නම් ඒ ඒ පලාත් වල මිනිසුන්ට එක එකා කියනකම් ඉන්නෙ නැතුව උන්ගෙවැඩ ටික කරගන්න පුලුවන්නම් ඔය බලේ බෙදන්න වෙනම රටවල් දෙන්න කියන වාර්ගික ඉල්ලීම් පරම්පරාවක් දෙකක් යනකොට ඉබේම අහෝසියි.

අන්න එතකොට රටේ තරගෙ ඇතිවන්නෙ ඒ බල ව්‍යුහයන් අතර වැඩියෙන් සන්වර්දනය වෙන්න. එක්සාම්පල් ඕනෙනම් චීනෙ බලන්න. චිනෙ ප්‍රාන්ත අතර තරගය තමා ආයෝජන ඔතරම් යන්න හේතු වෙන්නෙ. ඒ තරගය බලපානව ප්‍රාන්ත ලොක්කට කොමි පක්ශෙ ඇතුලෙ තියෙන සේ එකටත්.

Tuesday, March 16, 2021

බයවෙන්න එපා, ඊලොන් මස්කුයි බිල් ගේට්සුයි ඇවිත් ප්‍රශ්න ඔක්කොම විසදල ඔයාලව බේරල දෙයි.

 ඉතිහාසය ගැන කතා කරන  ඕනෙම කෙනෙක්  පෙර  රජවරුන් ගැන  සන්තෝස වෙනවනෙ. රුවන්වැලිසැය  හැදුවෙ කවුද? සීගිරිය හැදුවෙ කවුද?  පරාක්‍රම සමුද්‍රය හැදුවෙ කවුද? මේ  ප්‍රශ්න  වලට  නිශ්චිත උත්තරයක් තියෙනව. කිසියම් කෙනෙක් ඉන්නව.

ඊජිප්තුවෙ  ෆාරාවෝ  වරුන්ගෙ  නිම්නය  මුර කරගෙන ඉන්න  ඒකශෛල  ඒ කිවෙ ගල් කෑලි  පූට්ටු නොකල  තනි  ගලෙන් කල  දැවැන්ත  ස්ඵින්ක්ස්  ප්‍රතිමාව  ගන්න. ඕක තමයි ලෝකෙ ලොකුම  සහ මෙතෙක් හමු වූ මුල්ම  ඒකශෛල  ප්‍රතිමාව.  මුල්ම එක ලොකුම එක බවට පත් කරන එක  ලේසි නෑ.  එයා  මුර කරන නිම්නයේ  අහසට  එසවෙන පිරමීඩ  හදන්න  අතිවිශාල ශ්‍රමයක් වැය වෙලා  තියෙනව.  දශක  ගානක් දහස් ගානක් මිනිස්සු  ගම්මාන හදාගෙන ඒ අවට පදින්චි වෙලා  කළ  නිර්මාණ.

අපි දන්නව මහා  ඇලැක්සැන්ඩර් පර්සියානු   අධිරාජ්‍ය්‍යයෙ  අනුප්‍රාප්තිකයා  වෙලා  හෙලනිස්ටික්  සන්ස්කෲතික ලක්ෂණ  ආසියානු කලාපෙටම යවන්න  දායක වුණා.  ඇලෙක්සැන්ඩර්ට ඕනෙ වුණා  ඩේරියස්  ට පහර දෙන්න ඔහු පස්සෙ පන්නන්න. අවසන ඉන්දියාවෙ ප්‍රාදෙශිය  රජෙක් එක්ක හැප්පෙන්නෙ.  සීසර් ට ඕනෙ  වුනා ගැලික්  පෙදෙස්  ඔක්කොම සුද්ද කරලම දාන්න. මේ  හැම කතාවෙම ඉන්නව  වීරයෙක්. මිනිහට  තියෙනව ඉලක්ක.

එයා  මාර බලවත්,  එයා  සේරම තීන්දු  ගන්නව. එයාට උපදේශකයින් ඉන්නව. හැබැයි  තීන්දු ගන්නෙ එයා.  එයාගෙ මතේට. ඒ කෙනා තනි මතේට ගන්න තීන්දු තීරණ  වලින් ඒ රටේම  ඉදිරි  වසර  විස්සක විතර කාලෙ නිර්ණය වෙනව. කල් හිටින හොද වැඩ කල අය වීරයෝ වෙනව.  දුර්දාන්ත වැඩ කල අය දුශ්ටයෝ  වෙනව.

මේ කාලෙ ජීවිත මාර සැපවත් ද? මේ කාලෙ ජීවිත ඉතාම දුක්බරයි.  කෙතරම් ද කිව්වොත් ඒක කියන්න පවා ඒ අයට ඉඩක් තිබිල නෑ.  ඒ මිනිස්සු බොහෝ විට මැශින් වල පාට්ස් වගෙ  අර මහා පුරුශයාගෙ උවමනාවක් ඉශ්ට  කරන්න කඹුරල මැරිල ගිහිල්ල. ඒ කෙනා එහෙම මැරිල යන උන් ගැන වොරීඩ් නෑ. උන්ට නමක් නෑ. මූණක් නෑ.  වීරයා සහ ඔහුගෙ ඉලක්කය පමණයි ඉතිහාස පොතේ  ලියවෙන්නෙ.

මොනවද මේ ඉලක්ක?  මහ පත ගල් ගෙඩියකින් දේව  රූපයක් අඹන එක?  වීරය මලාම  වළලන්න ස්කයි ස්ක්‍රේපර්  සුසාන  ගොඩනැගිල්ලක්  හදන එක? මේ  ක්‍රියා  නරක එව්ව නෙවි මේව තමයි ඓතිහාසය පුරා විද්‍යාව කියල  අප ආඩම්බර වන්නෙ.  ඒත් මේව එතරම ඒ කාලවල  මිනිසුන්ගෙ එදිනෙදා  ජීවිත  වලට යහපතක් කරලත් නෑ.  ඒත් වීරයා ගෙ තනි පුද්ගල ලෝක දැක්මෙ මේ කියන නිර්මාණය මාර ලොකු එකක්. හෙන වටින එකක්.  ඒකනෙ ඉතින් දාස් ගානක් මිනිස්සු දාල දශක  ගානක කෙරෙව්වෙ. 

කතාවෙ තියෙන ප්‍රශ්නෙ  මොකද්ද?  "වීරයගෙ ලෝක දැක්ම",  හෙවත් තනි මිනිහෙක්ගෙ ලෝක  දැක්ම.

තනි  මිනිහෙක්ගෙ ලෝක දැක්මෙන් ලෝකය ඉස්සරහට  යන එක  නරකම නෑ.  මේකෙ ලියු කොලෝසල්  වීරයො  සීසර් ල ඇලක්සැන්ඩර් ලා කළ  දේවල්  ඒ තරම් වේගෙන්  කරන්න බෑ එයාල  මහජන මතයන්ට  ඉඩ  දුන්නනම්.  මහජන සුබ සාධනය ගැන හිතුවනම් චන්දයක් ගානෙ  මිනිස්සුන්ට සහන දෙමින් උන්නනම්.  ඔය මොකවත් නොකර කෙලින්ම  තම ඉලක්කය කරා  කඩාබිදගෙන යන ගමන ඉක්මන් වේගවත් සාර්තක එකක්.  

ඉලක්කයට යන්න නියම ක්‍රමයක් 
තනි මිනිහෙක්ගෙ ලෝක  දැක්ම. හැබැයි  ඒ ඉලක්කයෙ  තේරුමක් තියේද  ඒකෙන් වෙන ප්‍රශ්න  තොගයක් නිර්මාණය වෙනවද කියන එක වෙනම කතාවක්.

හරි ඉතින් අපි ඔය කියන ලෝකෙ  වෙනස්  කළානෙ.  ඒ කරල අපි හැදුව අලුත් ලෝකයක්.  ඒකෙ  සීසර් ල ඇලෙක්සැන්ඩර් ලා උන්නු තැන්වල ඉන්නෙ මහජනය තෝරපු  නියෝජිතයන්.  තේරීමට පෙර  උන් දෙන  සැලසුම් ඉලක්ක ආදිය  මහජනය සලකා  බලල තමයි තෝරන්නෙ.  මහජන සහබාගිත්වයෙන් කෙරීගෙන යන නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය. අපි පත්කරන ආණ්ඩුව. ජනාදිපතිල  අගමැතිල මන්ත්‍රීල ඇමතිල.

ඔන්න දැන් අපිට වඩාත් මහජනයට යහපතක් වෙන දේවල් කෙරේ ඉලක්කගත වෙනන් පුලුවන්.  ඒත්  ඉස්සර වගෙ නෙවි පොඩි දෙයක් කරන්නත්  හෙනම  බියුරෝක්‍රටික  රමුවක් අස්සෙන් යන්න වෙනවා.  ස්ලෝ.  ලොකු දේවල්  වෙන්නෙ නෑ. පට්ට  දූශණ. හොරකම් වන්චා. මොකද ඉලක්ක අයිති  පොදු මහජනයට. ඉතින් නියෝජිතය බලන්න  පුලුවන් මාටිය පාරක් ගහන් සද්ද නැතුව ඉන්න.  

ඒකනෙ ඉතින් ස්ෆින්ක්ස් ප්‍රතිමාවක් ආයෙ මලාට නොහැදෙන්නෙ.

ඒ කතාවත් පරණයි.  දැන් අලුත්ම  කතාව තමා ඒ  ලෝකය තුල  ධනය ඒකරාශි කරන්න ගත්ත කීප දෙනෙක් අතට  අර නියෝජිත ප්‍රජාතාන්ත්‍රික ආණ්ඩු වල බලය  යමින් තියෙන්නෙ. ආණ්ඩු නිකම්ම ග්‍රාමසේවකලා  වෙමින්.

ටෙක්නොක්‍රසිය  සහ මොනෙයොක්‍රසිය.  තාක්ශණ  හෝ  මූල්‍ය  ආයතන ජාල  හරහා ධනයත්  ඉන් පසු  බලයත් ඒකරාශි  කරගන්න අය විසින් ලෝකෙ පාලනය කිරීම.

මෙතනදි එයාල පාලනේ කරනව කිව්වට ඒකෙන් කියන්නෙ නෑ  දේශපාලකයන් වගෙ  පාලනේ කරනව කියල.  එයාල ට  තියෙනව අයිඩියාස්  එයාල ඒව පැළ  කරනවා.  ඒවට  ඩොලර් වක්කරනව.  ඒ ක්‍රියාදාමයතුල ලෝකෙ වෙනස් වෙනව  අපිට හිතාගන්න බැරි තාලෙට.  ඒ වෙනස තමා  එයාලගෙ පාලනේ.

ප්‍රශ්නෙ තියෙන්නෙ  කතාවෙ ෆ්ලෝ  එකේ අපි ආපහු ගිහින්. තනි පුද්ගල ලෝක  දැක්මවල් වලට. තනි පුද්ගල සැලසුම්.  මහජන නියෝජිත ආණ්ඩු  ග්‍රාම සේවක ගානට වැටුනම ලොකෙට   දැනෙන  යමක් වෙන්නෙ ඒ  තනි පුද්ගල සැලසුම් වලින්.

ඔව් මේ කියන්නෙ බිල් ගේට්ස්  ගේ  කෝවිඩ්  එන්නත්,  ඊලොන් මස්ක්  වරින්වර ලෝකෙ ප්‍රශ්න වලට  ගේන උත්තර, බීසෝ  බ්‍රැන්සන් සකර්බර්ග් වගෙ කට්ටිය ලෝක ප්‍රශ්න  විසදන්න හදාගෙන ඉන්න සන්විධාන  - ආන්න එව්ව ගැන  තමා  කියන්නෙ.

මේව  වේගෙන් කෙරෙන වැඩ.  සැහෙන  කවරේජ්  ලැබෙනවා.  මේවේගෙන් ආණ්ඩු වලට වැඩ කරන්න බෑ.

හැබැයි  මේවත්  අර ස්ෆින්ක්ස්  පිලිමෙ  මහ  පිරමීඩ ඊස්ටර් දූපතේ මහ  ගල් පිළිම  වගෙ ලොකු රෙලික් ලෙස  ඉවර වෙන්න පුලුවන්. තනි පුද්ගල  දැක්මක් නෙ. තනි මතනෙ.

ලෝකෙ ප්‍රශ්න විසදන එකත් ලේසි වැඩක් නෙවි.  හද්සියෙම  කෲශි   විශාරදයෙක්  වෙන්න  වෙනව.  තව කෙටි කාලෙකින් බලශක්ති නිශ්පාදනය,  වයිරස්  වලට එන්නතක් හැදීම, අප්‍රිකාවේ මැලේරියාව, ... ඔන්න ඔහොම.  ටෙක්නොක්‍රසියෙ  ටොප් සීට් එකත්  මේව ඔක්කොම මාස්ටර් කරන්න ඕනෙ.  රාජ කුමාරයන්ට දිසා පාමොක් ල දාල  ඔක්කොම ශිල්ප  උගැන්නුවෙ මෙ සියල්ලෙන් සෙස්සන්ට වඩා ඉහලින් ඉන්න.  

ඉතින්  මේව කරද්දි  එලියට පණින  එක  දෙයක්  තියෙනව. ඒ ඊගෝව.  සීසර්  ඇලක්සැන්ඩර් කාලෙ   උන්ගෙ මහ ඉලක්ක  වලට යන ගමන් ප්‍රශ්න කල උන්ට බොහෝ විට  ඔලුව  වෙන තැනක දාල  යන්න  සිද්ද වෙන්න ඇති. ඒ කාලෙ උන්නු රාජාන්ඩුවෙ සී ඊ ඕ ලා වගෙම තමා  අද ඉන්න ටෙක්නොක්‍රසියෙ  මහාධිරාජය්නුත්. ඊගෝවලින් සමානයි.

මතකනෙ  තායිලන්ත  ගුහාවක  ලමයි හිර වුණාම ඊලොන් මස්ක්  දවසින් රෙස්කියු පොඩ් එකක් හදන්නම් කිව්ව. කියු තාලෙටම ඒක හදුවනෙ.  හදල  ගෙනාවම  එතන උන්නු එක්ස්පර්ට් ඩයිවර් කෙනෙක් ඒක එපා කියනව. මොකද ලමයි  මුදා ගනන් එක  ඉතා පටු  සියුම් තැන් වලින් යන නිසා මේ උපකරණය ශුවර් නෑ. ඒත්  මස්ක් ගෙ  හැසිරීම් ඊට පස්සෙ  අවුල් යනව. මහන්සි වෙල  දවසින් හැදුවෙ එහෙම විසික් කරන්න නෙවි.  මේක  ඇවිල්ල "මගෙ සොලුශන් එක".  මේක මට කෙරෙන්නම ඔනෙ. ඊගෝව  නිසා  මස්ක් හැසිරෙන්නෙ ළමයි  ගුහාවෙ ඉන්න පොඩ්  එක  ටෙස්ට් කරන්න වගෙ. අන්තිමට  අර මනුස්සයට බැනල පස්සෙ වන්දියක් දීලයි ශේප් වුනේ.

මෙන්න මෙහෙම තමා  සීඊඕ ල ප්‍රශ්න  විසදන ලෝකෙ දුවන්නෙ. එයාල ගෙ කුඩා ලෝක දැක්මෙන් සහ කෙටි කාලිනව ගන්න  විශය දැනුමෙන් "එයාලට ඕනෙ එක" තමා කරන්නෙ.  ඒක  හරිම  දේ ද අදාල නෑ.  ඊගෝව නාසිසිටික් උවමනාවන්. එයාල   ගේන විසදුම  ස්මාරවිට අලුත් ප්‍රශ්න රාශියකට මූලයක්  වෙන්නත් පුලුවන්.

ඉතින්  ටෙක්නොක්‍රසිය  කියන්නෙ  ආයෙ  සීසර් ල ඇලෙක්සැන්ඩර් ලගෙ කාලෙට  ගිහින් තඩි ගල් පිලිම පිරමීඩ් වගෙ  රෙලික් හදන කාලයක්. ඒක  ඇතුලෙ  මහජනය ඉන්නෙ පාලකය තෝරන්න නෙවි. මහජනයට  ඒකෙ ලොකු සේ  එකක්නෑ.  පිරමීඩ හදලම මැරිල ගිය මූන නොදන්න නම නොදන්න උන් වගේ තමා. සී  ඊ ඕ මහාධිරාජයගෙ  නාසිසිටික් ඉගොස්ටික්  ඉලක්ක වෙනුවෙන් කඹුරල මැරිල යන එක තමා  මහජනයගෙ භුමිකාව.

ඉතින් 
බයවෙන්න  එපා,  ඊලොන් මස්කුයි  බිල් ගේට්සුයි  ඇවිත්  ප්‍රශ්න  ඔක්ක්කොම විසදල  ඔයාලව බේරල දෙයි. ස්පයිඩර්  මැනුයි බැට්මැනුයි  ඇවිත් හොරු ටික අල්ලල නගරෙ මිනිස්සු බේර ගත්ත වගේ.




Saturday, February 20, 2021

ටෙක්නොක්‍රසිය ඉදිරියේ රිළා නැටුමක් නටා කෙසෙල් ගෙඩියක් ඉල්ලා ගැනීම

ලෝන් ලෝන් අගෝ සමාජය තුල බලය හෙබවූවේ සුළු පිරිසක්. ඒ සුළු පිරිසේ යහපත උදෙසා විශාල පිරිසක් යෙදෙව්ව. ඒ යෙදවීම බොහෝ විට වහලෙක් හෝ ප්‍රවේනි දාසයෙක් ලෙස. ඒ අනුව සමාජයෙ ඉහල තට්ටුව වෙනුවෙන් කඹුරන එක පහළ මනුස්සය්ගෙ යුතුකමක් රාජකාරියක් වේතනයක් නොලබන බලහත්කාරි ලෙස යොද්වන ලද ක්‍රියාවක්. ඒ ක්‍රියාව අතරෙ ලැබෙන පොඩි ඉඩකඩක හෝ ඒ නිශ්පාදන ක්‍රියාවෙන් සුලු කොටසක් පමණක් ඌට තමන්ට තියාගන්න පුලුවන්. සරළව ශ්‍රමය බලෙන් ගන්නව වේතනයක් නෑ.

දාසයා වහලා කියන කෙනා ක්‍රමිකව සේවකයා වුනාම එයාගෙ ශ්‍රමයට ගෙවන්න පටන් ගත්ත. වේත්නයක් කොන්තරත් කුලියක් වගේ. මේ වේතනය තුලින් තමන්ගෙ මූලික උවමනා සපුරා ගන්න ඔවුන්ට පුලුවන්. ඒ අනුව අලුත් තත්වයේ ශ්‍රමයට වේතනයක් ගෙවනව.

සමාජය දැන් වේගයෙන් ස්ව්‍යන්කරණය දිහාට යමින්.

මිනිස්සු රස්සා කියල කළ බර බහුතර්‍යට සිතීමේ අවකාශ තිබ්බෙ ඉතා පොඩ්ඩක් නිසා ඒව පරිගණක පද්ධති හෝ රොබෝල මගින් රිප්ලෙස් කල හැකියි. හිතන්න ගොඩක් තිබ්බ නීතිවේදින් වෛද්‍යවරුන් ගණකාධිකාරින් උන්ත් මහන්සියක් ගත්තොත් ඔටෝමේටඩ් සිස්ටම් එකකින් රිප්ලේස් කල හැකි. දැනටත් එහෙම එව්ව තියෙනව සහ හැදීගෙන එනවා. අතේ ගැටගහන ශරිරයෙ පල්ස් මනින යුනිට් එකක් හදාපු ෆිට්බිට් ලා ගූගල් විසින් ඩො බි 2.1 කට මිලට ගන්නෙ නිකම්ම නෙවි. ඔවුන් ලොවපුරා එකතු කර දත්ත සහ මේ වනවිටත් පැතිරි ජාලය සමග ගූගල් ගේ කෘතිම බුද්දි වැඩසටහන් වලට ලෝක ජනගහනයෙන් විශාල ප්‍රමානයකගෙ ශරිර තුලට එබි බලන්න පුලුවන්. ඒ හරහා හැදෙන ගූගල් වෛද්‍ය වරයා සාමාන්‍ය වෛද්‍ය වරයෙකුට වඩා බෙහෙවින් දක්ශ වෙන්න පුලුවන්.

ඔටෝමේශන් වදින්නෙ ඒ මට්ටමට පමනක් නෙවි බැන්කු සේවකයින් ලිපිකරුවන් රියදුරන් වගෙ අය සම්පුර්නයෙන්ම වගෙ එ රිප්ලේස් වෙන්න පුලුවන්. බොහො දෙනෙක් දැන් ඉපයීඉම් මාර්ගයක් කරගෙන ඉන්න ඌබර් ට ඔටෝනොමස් වාහන හැදුනු ගමන් ඒ මිනිස් ශ්‍රමය ඕනෙ නෑ. එසේම ඇමසන් කියන්නෙ දැන්ටමත් එයාලට ලාබයි කියල රොබෝලගෙන් එයාලගෙ මිලියනයක් පමණ වන පික් පැක් වර්ක්ෆෝස් එක රිප්ලේස් කරන එක.

කොවිඩ් 19 තුල අපි දැක්ක ලෝක බෝලෙ ශ්‍රමය විකුණන අයගෙන් කී දෙනාද අත්‍යාවශ්‍ය කියල. අපි දැක්ක එසේ අනවශ්‍යයි කියන් මිනිසුන්ට අත්වන ඉරණම. මේක ඉතා කුඩා දෙයක් ඔටෝමේශන් හෙවත් ස්ව්‍යන්කරණ ක්‍රියාවලිය තුල වෙන තත්වයට.

ලෝකය සමස්තයක් හැටියට මේකට මුහුණ දෙන්නෙ කෝමද? ඉතාම පැහැදිලිව කෝවිඩ් 19න් විසින් අපට ප්‍රි ප්ලේ එකක් දෙනව. මිනිසුන් ජොබ්ලස් වෙල ඉපයීම් නැවතීම ලෝකයට දරාගන්න බෑ. එතනදි අපි දකිනව රජයන් මැදිහත්ව මිනිසුන්ට කිසියම් හෝ දීමනාවක් දෙන හැටි. අපි දකිනවා එහෙම දීමනා දෙන එක තරමක් හෝ ව්‍යාකූල වෙන තැන්වල මිනිස්සු කෝවිඩ් අවදානමත් නොතකා බලයට එරෙහිව එක්‍ රැස් වෙන හැටි කැරළී ගහන හැටි. මේ තාම මාසෙකට අඩු කාලෙක ජොබ්ලස් තත්වෙක.

හැබැයි මේ විරෝදය එන්නෙ ඔටෝමේශන් එකට එරෙහිව නෙවි. කාලෙකට ඉස්සර මන් ඉගෙන ගන්න කාලෙ එක්තරා විවි ක ඒ නගරයේ දුම්‍රිය පද්ඪ්ඃඅතිය ඩ්‍රයිවර් ලා නැතුව දුවන්න පටන් ගත්ත ප්‍රොජෙක්ට් එකක් යුනියන් පවර් එක නිසා සම්පුර්ණයෙන්ම අකර්මන්‍ය වුනා. ඒත් දැන් එහෙම නෑ, සිස්ටම් ඔටෝමේට් වෙන එක ගැන කවුරුත් විරුද්ද වෙන්නෙවත් නෑ. මෙන්න මේ චින්තන වෙනස පමණයි අවශ්‍ය. සෙස්ස ඉබේම වෙනව.

සම්හරු කියන්නෙ එතකොට ඒ මිනිසුන්ට අලුත් දේවල් ඉගෙන ගන්න වෙයි කියල. මන් ඒ අදහසට කැටිගරිකලි එකග නෑ. එදා පටන්ම වුනෙ තාක්ශණය විසින් සමහර අසිරු කම්බර්සම් රස්සා ඔටෝමේට් කරද්දි මිනිසා අලුත් එව්ව හදාගෙන ඉස්සරහට යන එකනෙ. ඒත් මේ වෙන්නෙ එහෙම රැකියා උපදවන අවකාශයක් නැති තැනෙක ඔටෝමේශන් විසින් මිනිසා කරන බහුතරයක් එව්ව සුලු කාලෙකින් රිප්ලේස් කිරීම.

එතකොට මොකද කරන්නෙ. මිනිස්සු සනසන්න සිද්ද වෙනව. ජීවිකාවක් දෙන්න වෙනව. ආන්ඩු වශයෙන් තරමක් දෙයක් කළ හැකි. එත් සියල්ල පිනට දෙන එක ලොජිකල් නෑ. මේ කෝවිඩ් 19 විරැකියා අර්බුදේම ඔබ දකිනවා සහනාධාරයකින් සනස්සන්න බෑ. ඔකියුපේශන් කියන්නෙ සල්ලි පමණක් නෙවි කරන්නත් යමක් තියෙන්න ඕනෙ.

අනික ආන්ඩුවට ම බහින්න බෑ දිගුකාලිනව. එතකොට ටෙක්නොක්‍රසියට තමා මැදිහත් වෙන්න වෙන්නෙ. මේ ඔටෝමේශන් ඩ්‍රයිව් එකේ කෙළවර ඉතුරුවෙන හැම සමාගමක්ම සමුපාකාර සන්ගමයක් ම කෙළවර වන්නෙ ටෙක්නොලොජි ආයතනයක් වෙලා. අනාගත ටෙක්නොක්‍රසිය කියන්නෙ ගූගල් මයික්‍රොසොෆ්ට් වගේ කීපයක් නෙවි ෆාමර්ස් යුනියන් ෆොන්ටෙරා වගෙ සාමුහික ආයතන පවා ටෙක්නො ආම් එකක් හදාගන්නව. අන්න ඒ සමුච්චිත ටෙක්නොක්‍රසියට සිද්ද වෙනව මිනිස්සුන්ට පවතින්න යමක් දෙන්න.

ඉස්සරින්ම එයාල මිනිසුන්ට එක දෙයක් දේවි එනම් මූලික අවශ්‍යතා රශියක මිල පහල යාවි. ඔටෝමේශන් වල මූලික හේතුවත් අඩු පිරිවැය. අඩු කියන්නෙ ඔල්මොස්ට් නතින්. ඉතින් සමාගම් කොච්චර ලාබ අට්ටි ගැහුවත් කාගෙත් අනාගත යහපත තකා ඒ වාසිය මිනිස්සුන්ටත් බෙදනවා. ඒ අඩු වියදම් තත්ව යටතෙ මිනිසා පවත්වා ගන්න ඒ සමාගම් දීමනාවක් දේවි.

නිකම්ම දෙන එකක් නෑ. ඒ වෙනුවෙන් කරන්න මොකක් හෝ මෝඩ පහේ විකාර වැඩකුත් පවරා දේවි. නිකම්ගේම් එකක් ගහනව වගෙ විකාරයක්. යුටියුබ් චැනල් එකක් දුවනව වගෙ විකාරයක්. ඔන්ලයින් මාකටින් වගෙ විකාරයක්. මේවයෙන් වෙන වාසිය ලොකුවට මනින්න පුලුවන්කමක් නෑ. බොහොවිට අපි ඔව්ව කළා කියල සමාගම් වලට ලොකුවාසියක් කියල නෑ. ඒත් මේව ඕනෙ අර රැකියා විරහිත උන් පවත්වා ගන්න. අන්න ඒක මත උන්ට ගෙවීම් ලැබෙයි අඩුවන මූලික වියදම දරාගෙන ඉන්න.

ඉන් සිම්පල් අර කිසිම වේතනයක් නොලබා නිශ්පාදන ක්‍රියාවලියෙ උන්නු වහලාගෙන්, කරන මෙහෙවරට වේතනයක් ලද සේවකයා දක්වා වෙනස් වෙච්ච සාමාන්‍ය මනුස්සයට ඉස්සරහට උරුම වෙන්නෙ නිශ්පාදන ක්‍රියාවලියට දායකත්වයක් අනවශ්‍ය තත්වයකට. තව දුරටත් ඔබේ ශ්‍රමය අනවශ්‍යයි. ඒත් වේතනයක් දෙන එපයි. ඉතින් අවසන් පලය වෙන්නෙ වැදගත් ශ්‍රම දායකත්වයක් නොදී නිකම් වේතනයක් ලබන එක.

ඔව් ෆ්‍රෙන්ස් සුපර්ස්ටාර් තරග යුටියුබ් චැනල ඔන්ලයින් මාකටින් ටික්ටොක් ඔව්ව තමයි අනාගතේ. ටෙක්නොක්‍රසිය ඉදිරියේ රිළා නැටුමක් නටා කෙසෙල් ගෙඩියක් ඉල්ලා ගැනීම.

Tuesday, June 2, 2020

ප්‍රන්ස විප්ලවය සහ මිනිහා-පොලිස්

An illustration of a crowd of women marching with various weapons


1789 දවසක පැරිස් ගැහැනු කන්ඩායමක් එකළ නගරයට බොහෝ දුරින් තිබ්බ වර්සායි රාජ මාලිගයට පාගමනින් යනව. උන් ඒ යද්දි අතට අහුවෙන කඩු පොලු කොහු ඉදල් පමනක් නෙවි කළින් දවසක රයට් එකකදි හමුදාවෙන් කොල්ල කාපු කාලතුවක්කු හේමත් ගෙනියනව.

16 වන ලුයි සහ මේරි ඇන්ටනිට් ඉන්නෙ තම පුත් කුමාරය මළ සොවින්. ළමය මැරිල තිබ්බෙ ඒ දවස් වලම [මෙ කාලෙ ළදරු මරණයක් පවුලකට නෝම් එකක්].

පැරිස් මිනිස්සු ගැහැනු සහ ළමයි ඉන්නෙ බඩගින්නෙ, ඊට හේතු වෙන කාරණා කෙටියෙන් කිව්වොත්, 1781 විතර ලැකි ගිනි කන්දෙ විදාරණයෙන් සූරයයා අවහිර වෙල අස්වනු අඩුවීම, 1789 තියෙන සුලු අස්වැන්නත් කපන්න ඔන්න මෙන්න තියල විසාල හේල් එකකින් ඩැමේජ් වීම, කලින් රජකල 15 වෙනි ලුයි ගේ සෙල්ලක්කාර පිස්සු වියදම් නිසා ආන්ඩුව බන්කොලොත් වීම, ආන්ඩුවට ණයක් වත් දෙන්නෙ නැති ගානට වැටිම, තත්වය යට ගහන්න ට්‍රයි කරන මුදල් ඇමතිගෙ එ ක්‍රියා නිසා මහ ජනය වලපල්ලටම වැටෙනකම් මේ බව නොදැනීම, රජ බිසව සතුරු රටක වීම සහ ආඩම්බර කාරියක් වීම එවකට පටන්ගෙන තිබ්බ එලිටය සහ සාමාන්‍ය මිනිහ අතර දෙශපාලන විවාදය තුලින් පෝශනය විම ආදි හේතු රාශියක්. තව ඇති.

පැරිසියෙ සාමාන්‍ය ජනයාට තමන් කිසිම තෙරුමක් නැති මිනිස්සු කියල හිතෙන එකත් තමන්ගෙ එදිනෙදා බේසික් උවමන පියවන්න අසිරු තත්වයක් පේන එකත් ඒ අතර එක්තරා පැලැන්තියක් [ඔව් හැමෝම කියවන බූර්ශුවා හෙවත් ලගදි සල්ලි හොයාගත්ත සුලු දනවතුන්] ධනය එක්ස්‍රස් කර එසටබ්ලිශ් වීමත්, විකෘති අසාදාරන ටැක්ස් සිස්ටම් වගෙ විවිද හේතු නිසත් කාලෙක සිට මෝරණ ඇරියස් එකක් තියෙනවා. මෙන්න මේක තමා ක්‍රිටිකල් ම දේ.

ගැණු යන්නෙ රජ පවුල සහ එලිටයේ පරිභෝජනයට මාලිගාවෙ ධාන්‍ය හන්ගලා තියේ කියන කටකතාව නිසා. ඒ වෙද්දි රජා මහජනයාගෙ නියොජිතය ලෙස සැලකෙන නිසා ඌට හොදවයින් දෙකක් කියල ධාන්‍ය අරන් එන්න. අර මුදල් ඇමති සහ 15 වන ලුයි නිස ආන්ඩුවට හෙනට සල්ලි සහ සන්චිත තියේ කියල මතයක් ස්තාපිත වෙලා තියෙන්නෙ.

ඒ ගැනුන්ට පොඩි විරෝදයක් එනව මුලදි. දෙගොල්ල කාලතුවක්කු රවුමක් තියාගන්නව. එකෙක්ද මන්ද මැරෙනව [මතක නෑ]. ඒත් මාලිගයෙන් අණක් එනව තමන් එයාලගෙ නියොජිතය නිසා වෙඩි තියන්න එපා කියල. එයාලට ඇතුලට යන්න ලැබනව. රජ පවුල රහසිගත ස්තාන වල සැගවෙනව. එයාල මාලිගේ රේඩ් කරල ධාන්‍ය හොයල ඒකෙත් නැහැ කියල දැක්කම ආපහු යනව. ඇත්තටම රජාත් ඒ ගානටම බන්කොලොත්.

මෙන්න මේ රේඩ් එක සිග්නිෆිකන්ට්. සාමාන්‍ය මිනිහට මාලිගේ කියන්නෙ ලොකු බක්කක් නෙවි කියන්න. ඕකෙන් පස්සෙ මිනිස්සු මීට දශකයකට කලින් දෙවියන්ගෙ නියෝජිත කියල හිතා උන්නු ඒ වෙද්දි එයාලගෙ නියෝජිත ලෙසින් උන්නු රජාව මාලිගේටම ගිහින් පැරිසියට එක්ක ගිහින් තනතුරෙන් පහ කරල වාසගමකුත් දීල [රජුන්ට වාසගම් නෑනෙ] තව ටික කාලෙකින් ගිලටින් කරල දානව.

පොයින්ටෙක මේකයි. බලය ආයුද සහ රජකම පවා හිමි වන්නෙ තනතුර දරන්නට නෙවි. දහසය වන ලුයි කියන්නෙ දහසයවන් ලුයි නමින් අභිශේක කල කුමාරයට නෙවි. ඒ කුමාරය විසින් ආරුඩ කරගන්න තනතුරක් ඒක. ඒ තනතුර සම්මුතියක්. ඒ සම්මුතිය කැඩුනම අර බලය තිබ්බට වැඩක් නෑ.

දහසයවන ලුයි කියන්නෙ මිනිස් ඉතිහාසෙ උන්නු ශිශ්ටම රජෙක් බවත් ජන මතයට හිස නමන්නෙ ජීවිත අවදානම් නොතකා බවත්, පොරට ඕනෙමනම් කෙලල දාන්න තිබ්බ බවත් ඒම කරන්න කියල රජ පවුලෙ උන් කිව්ව බවත් ඇත්ත. ඒත් ඌ කොහොම කලත් තනතුර තියෙන්නෙ ජනයා - එවකට පැරිසියෙ නාගරික සාමාන්‍ය ජනයා - ඒ එස්ටබ්ලිශ්මන්ට් එක පිලිගන්නකම් පමණයි.

රායිට් දැන් මෙතනට ආවොත්, ඔව් වයිට් හවුසිය රේඩ් කරන්න ට්‍රයි කරනව. ප්‍රෙමිසස් වලට පවා මිනිස්සු එනව. ට්‍රම්පා හැන්ගිලා තියෙනව. ඉරාකෙ ගම් පිටින් දූලි කර දාපු සිරියාවට කොල්ලො දම්මල ගස්සපු වියට්නාමෙට කෙමිකල් රේන්ස් දාපු බල කේන්ද්‍රය ලයිව් බුලට් එකක්වත් ෆයර් කරන්නෙ නෑ. ඇයි ඒ. පෝටස් උන්නැහෙත් තනතුරක්. 1789 ප්‍රන්ශෙටත් වඩා අද ඒ තනතුර වග කියන්නෙ මහජනයාට. සම්මුතියක්. සම්මුතිය කඩා ගන්න බෑ. 16 වන ලුයි තරම්ම නිහතමානි මිනිහෙක් නම් ඔය ක්‍රවුඩ් එකට කතා කරන්න ගිහින් කුනු බිත්තර පාරක් හෝ කන්න තිබ්බ. ට්‍රම්පා අන්ඩපාලයා නිසා ඌ හැන්ගුනා.

ඇමරිකාවෙ වෙන්නෙ විප්ලවයක් ද? නෑ ඇමරිකාවෙ වෙන්නෙ ඇනකික් රයට්ස් සීරිස් එකක්. ඒත් ඒ ඇනකික් රයට්ස් සීරිස් එක අස්සෙ ස්ටෙප් එකෙන් ස්ටෙප් එක මිනිස්සුන්ගෙ එස්ටබ්ලිශ්මන්ට් එක එක්ක තියෙන සම්මුතිගත පිලිගැනීම දෙදරන්න පුලුවන්. මට කියන්න තියෙන්නෙ ප්‍රන්ශ විප්ලවෙ කියන්නෙත් විප්ලවයක් නෙවි දිගට වෙච්ච රයට්ස් සෙට් එකක් පමණයි. පැහැදිලි ඇනකික් රයට්ස්. නායකයෙක් සැලසුමක් නෑ. අද හිතෙන එකට අද ගැහුව. 1789 ප්‍රන්සෙ වෙන්නෙ රයට්ස් සහ ගිනිතැබිම් වෙඩි තැබිම් පමනයි. එතන සිට අවු 10 ක් වෙන්නෙ එකිනෙකාට චෝදන කරගෙන කරන බෙලිකැපිම් පමණයි. ප්‍රන්ශ රයට් සහ ඝාතන සීරිස් එක කිව්වත් වරදක් නෑ. ඔලුවක් නැති විප්ලවයක්.

ඒත් එතන මිනිස්සු එස්ටබ්ලිශ්මන්ට් එක එක්ක තිබ්බ විස්වාසය පලුදු වුනා. සමස්ත එස්ටබ්ලිශ්මන්ට් එකම කලප්ස් වුනා. ඒ කලප්ස් එක ඇතුලෙ ලොකු චින්තන වෙනසක් වුනා. ඇත්තෙම්ම ප්‍රන්ශ විප්ලවේ කියන්නෙ ඒ චින්තන වෙනසට.

ඇමරිකාවෙ චින්තන වෙනසක් වෙනවද ? ඔව්. ශුවර් එකටම. ඉස්සරම කලු උන් කිප සීයක් බ්ලැක් ලයිව්ස් මැටර් කියාගෙන ගිය එකෙ දැන් ඉන්නෙ සුද්දො කල්ලන්ට වඩා දාස් ගානින්. දැන් කලු සුදු බේදෙට වඩා තියෙන්නෙ පැරිසියෙ මිනිස්සු වගේ සමාජියව මාජිනලයිස් වෙච්ච උන් සහ එහෙම නොවෙන උන් අතර වෙනසක්.

මේකෙන් ප්‍රන්ශ විප්ලවෙ දශකය වගෙ ඇනකික් කාලයක් එන එකක් නෑ ගිලටින් එන එකක් නෑ. ඒත් ජන සම්මුතිය ටික ටික මෙහෙම කඩා වැටුනොත් හෙමිහෙමින් දිගුකාලිනව පද්දතිය පිරිහෙනවා. ඇමරිකාව වෙනස් වේවි. ඇමරිකාව කියන 1770 ගණන් වල මිනිස්සු - අති සාමාන්‍ය මහජනය - බිහිකරාපු උන් විසින් මේන්ටේන් කරන් ආපු සම්මුතිය, හෙවත් මහේශාක්‍ය කතන්දරය [සෑම රටක්ම කතන්දරයක් පමනයි] ක්‍රමයෙන් දුබල වේවි. කතන්දරයක් වෙනුවට කන්ස්පරසියක් වේවි මිනිස්සු සම්මුතිගතව අදහන්නක් වෙනුවට සැකෙන් බලන්නක් වේවි.

මේ කතා වලට ජෝජ් ෆ්ලොයිඩ් හෝ නම නොකියයුතු පොලිස් මරුවා අදාල නෑ . ඒ දේවල් වෙද්දි උන් ගැන සදහනක් වත් නොවෙන්නත් පුලුවන්. පැරිසියෙ වර්සායි රේඩ් කල වෙලේ ගැනු එකෙක් හෝ දෙන්නෙක් වෙඩි කෑවද? උන්ගෙ නම් දන්නෙ කවුද? මතකවත් නෑ. ඒ මරණ ඒ රයට්ස් ප්‍රන්ස විප්ලවය නෙවි. නොවන්නෙත් නෙවි.

මේකත් ඒ වගෙ තව ඉන්සිඩන්ට් එකක්. තව ටික දවසක් ඇදෙයි, පැරුණු හිත් තවත් පාරවා හෙමිට යට යයි. ආයෙ එස්ටබ්ලිශ්මන්ට් එකෙන් තව පිස්සුවක් කෙලිනකම්.

වෙනස්වෙන ක්‍රියාදාමය දිගටම වෙනව යටින්, හිත්වල.

ඉස්සර බෙදුනෙ කෝමද?

අප්‍රිකානු සම්භවය ඇති මිනිස්සු වහල්ලුන්ගෙන් පැවතෙන. දුප්පත් සමාජියව සන්ස්කෘතිකව පසු ගාමි. යුරෝපියානු සම්භවය ඇති මිනිස්සු සල්ලි කාර බිස්නස් හිමි උගත් ඉහල පාන්තික....

ඒත් දැන් ....

දුප්පත් මිනිස්සු, ක්‍රමයෙන් සමාජියව අවලන්ගු වෙන. හරියටම පැරිසියෙ නාගරික සාමාන්‍ය මිනිස්සුන්ට දැනුනා වගේ, තමන් අවලන්ගු බව දැනෙන මිනිස්සු. අනිත් පැත්තෙන් එස්ටබ්ල්ශ්මන්ට් එක. ඉස්සරින්ම ධනයේ ඊට පස්සෙ බලයේ අන්තිමට ටෙක්නොක්‍රසියේ ඉන්ෆොක්‍රසියේ මනාව ස්තානගත වෙච්ච ඒ තුල බලවත් වෙන සමාජය. යුටියුබ් හදන ශෙයාස් ගන්න ඒ මත ව්‍යාපාර හදන මිනිස්සුන්ට එරෙහිව යු ටියුබ් එකේ වදුරු නැටුමක් නටා හිට්ස් වලින් කීයක් හෝ හොයාගන්න පෙලැන්තිය.

අන්න ඒ දෙක අතර වෙනස මායිම් කරන පොලිසිය.

දැන් ගහගන්නෙ ඒ දෙගොල්ල. වර්ණ භේදය නෑ නෙවි. තියෙනව. ඒත් මැරුණ එකා අපේ එකෙක් කියල හිතන්නෙ උගේ හමේ පාට උන් නෙවි ඌ උන්නු බිමේ පාට උන්. දූවිල්ලට ලග උන්. දූවිල්ලක් පමණක් වෙන උන්. අප්‍රිකානු සම්භවය ඇති පොලිස් කාරයින්ට යුරෝපියානු සම්භවය ඇති උනුත් ගල් විසික් කරනව.

මිනියාපොලිස් .... ටක්කෙමට කිව්වොත් මිනිහා පොලිස්.... තව ටිකක් එහාට ගියොත් නිකම් මිනිහට එරෙහිව පොලිස්සිය, ආයතන, එස්ටබ්ලිශ්මන්ට් එක, ටෙක්නොක්‍රසිය.

යුරෝපියානු සම්භවය ඇති කොල්ලෙක් ස්කේට් බෝඩ් එකකින් සී එන් එන් එකේ වීදුරු බිත්තියට ගහද්දි අප්‍රිකානු සම්භවය ඇති පොලිස් කාරයින් ඒක ගාඩ් කරන තැන තමා කතාවෙ තීරනාත්මක ට්විස්ට් එක තියෙන්නෙ.

ඒ ඇට්ලන්ටා වල. ඒත් ඒ කොහෙ වුනත් මිනිහා-පොලිස්. ඒක තමා මේකෙ දෙපැත්ත.

ආවෙ කොහෙන්ද මූලය මොකද්ද හමෙ පාට මොකද්ද කියනවට වඩා, මේන්ස්ට්‍රීම් එකේ ඉන්නෙ කොතනද කරන්නෙ මොකද්ද, තමන්ගෙ පදනම මොකද්ද, ටෙක්නොක්‍රසියෙ මෙහෙයවන්නෙක් ද, වදුරු නැටුම් නටන්නෙක් ද, කියන එකයි බෙදුම.

ජෝජ් ෆ්ලොයිඩ්. අදාළ නෑ. මිනිහා-පොලිස්. ඒකයි අදාල.

නිකම් මිනිහා-බලවත් මිනිහගෙ පොලිස්සිය.

ෆවුන්ඩේසන් එක ඉරි තලමින්.

Saturday, May 16, 2020

එකමත් එක ‍රටක, එකමත් එක ඉස්කෝලෙක, එකමත් එක විශ්ව විද්‍යාලෙක ...

එකමත් එක ‍රටක, එකමත් එක [කාටත් අන්තර්ජාල පහසුකම්තියෙන] කාලෙක මන් ඉස්කෝලෙ යන්න පටන් ගත්ත. ඉස්කෝලෙ හරිම වෙනස්. ඉස්කෝලෙ ටීචර් ලා කියල කට්ටියක් ඇවිදින් ඉගැන්නුවෙ නෑ. ඉස්කෝලෙ වැඩිපුර කාලයක් දුන්නෙ දේවල් ඉගෙන ගන්න හැටි හොයා ගන්න. ගුරුවරු හිටියෙ ඒකට මග පෙන්වන්න. එයාල දුන්නෙ දැනුම හොයාගන්න ක්‍රමවේද ගැන, දැනුම ධාරණය කරගන්න ක්‍රමවේද ගැන දැනුම, යමක් තාර්කිකව හිතනාකාරය ගැන දැනුම. මෙටා එඩියුකේශන්

අපි උදාහරනෙකට යමු. නිකම් හිතන්නකො මෙහෙමත් කාලයක් තිබ්බනෙ. ඔන්න ගුරුතුමා එනව සමාජ අධයනෙ උගන්වන්න. ලමයි ගන්නව පොත. පලමු ලෝක යුද්දය. ලමයි දන්නවද පලමු ලෝක යුද්දෙට ආසන්න හේතුව - සරාජිවෝ [සරයීවෝ කියන්න ඇක්සන්ට් මදි] නගරෙ ෆ්‍රාන්ස් ෆර්ඩිනන්ට් කුමාරයට සර්බියානුවෙක් වෙඩි තිබ්බ එක - අම්මට හුඩු දැන් මේක තමා ගේමක් නැති හේතුව. වෙන හේතු නෑ. තියෙන්නත් බෑ. පොතෙ තියෙන එක ගුරා කිව්ව එක. නිකම් ගනිතය වගේ ඉහල පේලිය සරාජිවෝ වල ෆ්‍රාන්ස් ෆර්ඩිනන්ඩ්, ඊ ගාව පේලිය ලෝක යුද්දෙ. උත්තරේ එනවට කරන්න දෙයක් නෑ.

මේ කාලෙ මතකද? අද බලන්න මිනිස්සු ෆේස්බුක් එකේ ඔව්ව කතාවෙනකොට කීයක් අතුරු කාරනා ගේනවද? කී දෙනෙක් තර්ක කරනවද නෑ මන් කියන්නෙ ඔයිට වඩා සීන් තිබ්බ ඕකම එකම හේතුව කියනන්බෑ කියල. කීයක් වෙනස් ඔපිනියන් එනවද මේ නොවිදිමත් ෆෝරම් වල. ඕක විලියොන් කයිසර තුමාගෙ සපත්තුව අස්සෙ ගල් කැටයක් ගිහින් වුන සීන් එකක් වෙන්න බැරිද?

මොකද්ද මේ වෙනස. ඒ වෙනස තමා අන්තර්ජාලය සහ දැනුම ලබන ක්‍රම වෙනස් වීම. ඉස්සරට වඩා බොහෝ දේ ග්‍රහණය කල හැකියි . දැනුම ටෙක්ස්ට් බුක් එකේ ලයින් වල තියෙන කට්ට කලු රිජිඩ් අකුරු නෙවි. දැනුම දැන් ඊට පුලුල් සහ ඒ නිසාම වේග්. සත්‍ය වගේම බොරුත් පිරිල.

ඉතින් මේ එකමත් එක කාලෙ ආයෙ ගුරුතුමා කියල දැනුම ගැන නිසි බලදාරියෙක් ඇවිදින් අර රිජිඩ් අකුරු කියදෙන්න ඕනෙ නෑ. දැන් ඕනෙ අර වඩාත් පුළුල් සහ වේග් අවකාශෙ අසම්පුර්න සහ වැරදි සහිත දැනුම උකහා ගන්න හැටි පුරුදු කරවන එක. පෙර සේ ටක්කෙට රිජිඩ් නොවෙන දැනුමක් ග්‍රහනය කර ගන්න තේරුම් ගන්න උදව් වෙන එක. විලියොන් කයිසර තුමාගෙ සපත්තුව අස්සෙ ගල් කැටයක් ගිහින් ලෝක යුද්දෙ වුනා කියල කියන එකාටත් ඒ මතය ඔප්පු කරන චලෙන්ජ් කරන එක. පන්ති කාමරේට සයිබර් ෆෝරම් එකක ස්වරූපය ගෙනියන එක.

ඉතින් ඒම තමා කරල තිබ්බෙ. මන් ඒ ඉස්කෝලෙන් අවුට් වෙද්දි මම දැනුම කියල එකතු කරන් උන්න සියල්ල මගේ එහා සීට් එකේ එකාගෙ දැනුම ම නෙවි. මන් ඒක දන්නෙ මොකද අපි පන්ති කාමරේ ඒ තරම් ටොපික්ස් ගැන් සන්වාද කර නිසා. අපි ස්ටඩි කලේ ටොපික්ස් අපි ඉවර කලේ කන්ක්ලුශන් වලින් නෙවි ඔපිනියන් වලින්.

මන් ලොකුවට දෙයක් නොදන්නව තමා. රිජිඩ් දැනුමක් නැති කෙනෙක් ඒත් මන් දැනුම ගන්න හැටි සහ එහි භාවිතාව ගැන හොදට දන්නව.

මම ඉස්කෝලෙන් අවුට් වුනාම මට තිබ්බෙ මෙන්න මෙහෙම තත්වයක්. දැන් කට්ටියගෙ තාර්කික සුවතාවයට මේ එකමත් එක රටේ තිබ්බෙ ෆ්‍රී එඩියුකේශමක් කියල හිතමුකො. මේ රටේ තිබබ් විස්ව විද්‍යාල කියල ජාතියක්. ඒවයෙ තිබ්බෙ මෙන්න මෙහෙම තත්වයක්.

1. එලිමෙන්ටරි එඩියුකේශන් හෙවත් මූලික අද්‍යාපනය් කියල ඒරියා එකක් තිබ්බ. ඒකෙ තිබුනෙ අප විසින් අපෙ කොලිෆිකේශන් අනුව තෝරා ගන්නා සබ්ජෙක්ට් ස්ට්‍රීම් එකක මූලික දැනුම. මෙතනින් අපිට ගන්න පුලුවන් මූලික සබ්ජෙක්ට් නොලේජ් එකක්. මේක රජය විසින් පවත්වන තරග විබාග වලින් තෝරලා රජයේ වියදමින් රටට අවශ්‍ය ප්‍රොෆෙශනල්ස් ලා හදන්න නිර්මානය කරන රාමුවක්. මෙක නේවාසිකව ඉගෙන ගන්න වෙනව. මොකද විශය දැනුම වගේම විශය ශික්ශණයත් දෙන්න ඕනෙ නිසා.

2. පලවෙනි එකෙ උගන්වන සුට්ටෙන් රස්සාවක් කරන්න බෑ ඒ නිසා දෙවෙනි එක තමා ස්පෙශලයිසේශන් කියන එක. මේක විවි ඇතුලෙ හෝ ගෙදර සිට කල හැකි. වෛද්‍ය වගෙ එව්වටනම් හොස්පිටල් වල තමා ඉගෙන ගැනෙන්නෙ. මේ මට්ටමේදි රටෙ ලෝකෙ භාවිතා වෙන තාක්ශන පැරඩයිම ආදිය ගැන් කෙටි කෝස් කීපෙකින් කවර් කිරීම තමයි වෙන්නෙ. පාස් අවුට් වෙනව කියල නෑ. ඉගෙනීමේ සීමාවකුත් නෑ. මේ ස්ටේජ් එකේදි සමහර විට එක්තරා කෝටාවක් නිකම් දුන්නට එතනින් එහාට අපිට ගෙවන්නත් වෙනව, අපිට රස්සාවක් කරමින් වුනත් මේ ස්පෙශලයිසින් කරගන්න පුලුවන්. බොහෝ සබ්ජෙක්ට් වල මැරෙනකම්ම ඉගෙන ගන්නත් වෙනව. මේකත් විවි විසින්ම පවත්වා ගෙන යන පද්දතියක්.

3. සමහර සබ්ජෙක්ට්ස් තියෙනව ඒවට ස්පෙශලයිසින් කරන්න බෑ. ඒ වගේම ඒව ප්‍රොෆෙශනල්ස් ලා හදන්නෙ නෑ. රජය කියන්නෙ ප්‍රොෆෙශනල් කෙනෙක් නොහදන විශයකට කෙනෙකුව මැන්ඩටරි ලෙස අනුයුක්ත කරන්න සහ රජයෙන් නේවාසික සිසුවට ගෙවන්න ඕනෙ නෑ. ඒකට අර අහවල් තරග විබාගෙ ඕනෙත් නෑ. ඒ සබ්ජෙක්ට් මුලු රටටම නොමිලේ ඔන්ලයින් දෙනව. ඕනෙ කෙනෙකුට ඒ කෝසස් කල හැකි. දැන් ඔය විශ්ව විද්‍යාල වල නේවාසික උනාමනෙ සිසුන් ගාන සීමා කරන්න එතකොට කටෝෆ් මාක් දාන්න ඕනෙ. දැන් මේව ෆ්‍රී ඔන්ලයින් කලාම මේ සබ්ජෙක්ට් වලට සීමා දාන්න ඕනෙ නෑ. ඒ හරහා රටේම දාර්ශනික අධ්‍යාපනය ලෙවල් අප් කරගන්න පුලුවන්.

ඔන්න ඔහොම රටක් ගැන හීනයක් තියෙනව. බෝම දුර හීනයක්.

හරි හරි දන්නව තාම ඉස්කෝල බරගානක් අත හෝදන්න වතුර නෑ, ටොයිලට් නෑ. අන්තර්ජාල දාගන්න කතාව ඉම්ප්‍රැක්ටිකල්.

ඒත් ඒකනෙ කිව්ව්වෙ මේක දුර හීනයක්.

හැබැයි ලෝකය මේ දිනවල පසු කරමින් ඉන්න පැරඩයිම වෙනස්කම් එක්ක තවදුරටත් අර්තවත් ආයතන රාමු ලෙස පවතින්න නම් පාසල් සහ විවි වලට මේ වෙනස හෝ මෙවැනි තවත් වෙනසක් කරන්න වෙනව.

මගේ කතාව අඩුපාඩු සහිතයි. ඒකයි කතාවක් වගෙ ලිව්වෙ. මේක මට එක පෝස්ට් එකකින් තනියම ලියන්න පුලුවන් එකක් නෙවි. මේක මෙහෙම්ම වෙන්න ඕනෙත් නෑ. ඒත් මේකට අවශ්‍ය මතය සමාජගත කරන්න විතරයි මට අවශ්‍ය

හොලිස්ටික් පොයින්ට්ස් හයිලයිට් කලොත්.

1. මෙටා එඩියුකේශන්

2. රිජිඩ් ෆැක්ට්ස් වෙනුවට පුලුල් එහෙත් වේග් දැනුම

3. කන්ක්ලුශන් වෙනුවට ඔපිනියන්

4. ප්‍රොෆෙශනලිස්ම් පමනක් නේවාසිකව ශික්ශනය සහිතව

5. ස්පෙශලයිසින් කියන එක සබ්ජෙක්ට් එකට ආවෙනික කෙටි කෝස් වලින් ජීවිත කාලෙ පුරාම.

6. ප්‍රොෆෙශනල් නොවෙන සියලු විශය හැකි සියලු දෙනාටම ඔන්ලයින් විවෘත කිරීම.

ආ උපාදි සහතිකේ නේද? ඒක ලොකුවට රෝල් කරලා ...

.

.

.

පරිස්සමට තියන්න. පුලුවන් වෙලාවක ලැමිනේට් කරගම්මු.

Saturday, January 5, 2019

හායි එව්රිවන් - වඳුරන් සහ දැලි පිහි කතා වස්තුව කෙසේද යත් ...

බය හිතෙන වීඩියෝ එකක් බැලුවා. ඒ නිසා ලින්ක් එක දාන්නේ නෑ. ලින්ක් එක ලොකුවට අදාලත් නෑ. මම කමෙන්ට්‍රිය දෙන්නම්.

"පසෙකින් වනෙහි තණකොළ කමින් සිටින අලි රජානෝය. අනෙක් පසින් දෙකක් නවාගෙන වනයට ඇදෙන ගොන් රජානෝ ය. පසෙකින් රුදුරු ලෙස හිස ඔසවා බලා සිටින අලි රජානෝ ය. අනෙක් පසින් පඳුරකට මූත්තරා කරන්න යන සෙයින් කලබලෙන් ඇදෙන ගොන් රජානෝ ය. පසෙකින් අඩියක් පෙරට තබා ඔරවා සිටින අලි රජානෝ ය. අනෙක් පසින් උදේ පාන්දර කාමරේ බඩ කහමින් ඇවිදින සෙයින් ඌ අසලටම යන ගොන් රජානෝ ය. පසෙකින් කාන්තාර මේඝයෙන් එන ධූලි වලා සේ බිම ධූලි අවුස්සා වෙසමුනියා සේ දිව එන අලි රජානෝ ය. අනෙක් පසින් හෝල්ට් මිස් කරන බසයක් නවතන සෙයින් අත ඔසවා නැවතී සිටින ගොන් රජානෝ ය. පසෙකින් එසවූ හොඬ ඔරවූ කන් ඇති ටොනේඩෝවක් මෙන් දිව එන අලි රජානෝ ය. අනෙක් පසින් හෙලෝ ෆ්‍රෙන්ඩ් යන අනුකරණයෙන් අලි බස යයි තමා සිතන ජිබරිෂයෙන් ඌ අමතන ගොන් රජානෝ ය ..."

ඇතිනේ ඉතින්. ඊට පස්සේ ලොකු දෙයක් උනේ නෑ. හොඬවැල් රන් ඔන්චිල්ලේ පැදලා බිමට සැපත් වුන ඒ ගොන් රජානෝ ට අලියා ඉස්සරහ කකුලෙන් සූටි තට්ටු දෙකක් දාල යන්න ගියා. රෙස්ට් වොස් හිස්ට්‍රි. ගොන් රජානෝ වොස් හිස්ට්‍රි ටූ.

දැන් ඔය ගොන් රජානෝ කියල ගරුසරු ඇතුව ලිව්වේ සාහිත්යාලන්කාර පිණිස වුනාට මේකාගේ නම බින්දු ද කොහෙද. අලි මන්තර වල ස්කිල් එක පෙන්නන්න යන ගමනක් මේ. ලංකාවේ උන්ගේ මන්තර ගැන විස්වාසයයි [මන්තර නෙවි කිසියම් තාර්කික පදනමක් නැති ඕනේ මැජික් එකක් ගැන මාර අන්ධ විස්වාසෙක ඉන්න රටක්. ලොජිකල් නැති තරමට තමා විශ්වාසෙ වැඩි] ඌ බීල හිටිය නිසයි සමහර විට මීට කලින් අලියා මූට බයවෙලා දුවල පරණ එක්ස්පීරියන්ස් එකයි ආදිය නිසා ඒ බූරුවා ගිහින් අලියට කියල චප්පන් කර ගත්ත, මගේ කන්සර්න් එක හෝ සර්ප්‍රයිස් එක ඒ යකා නෙවි. මොකද ඔය දූපතේ ඕනෙම හන්දියකින් එකෙක් දූවිලි පිහල අරගත්තොත් උගෙන් ඔය වගේ බූරුවෙක් කපා ගන්න පුළුවන්.

හැබැයි පසුබිමේ ඌට සෙට් වෙලා උන්නු කට්ටිය මේක රෙකෝඩ් කරන්නේ ෆේස්බුක් වගේ එකකට දාන්න හිතාන වෙන්න ඇති නේද? උන් ඔක්කොම අරු වගේ අසිහියෙන් උන්න වෙන්න බෑනේ. ගෑනියෙක් එපා කියනවා, ඒත් පිරිමි බොන තැනක සාමාන්‍යයෙන් ගෑනියෙක් කියන්නේ සත පහකට ගණන් නොගන්නා චරිතයක්. කෝමත් ගෑනු ඉතින් එපා කියාගත්වනම නේ ඉන්නේ එහෙම තැන්වල. ඒත් මූ එක්ක බොන පිරිමි. උන්ට මේක වලකන්න තිබ්බ. ඒත් උන් කියනවා පොඩ්ඩක් ඉන්න මේක රෙකෝඩ් කරන්න [ඔය වගේ යමක්]

පොයින්ට් එක නම්; ලෝකය දැන් මාර දියුණුයි ලු නේ. තවම සාගින්නෙන් මිනිස්සු මැරුණට සාගර ජල මට්ටම ඉහල ගියාට මිහිතලය රත් වුනාට වසංගත රෝග තිබ්බට, පහුගිය දශකේ විතර හැමෝගෙම සාක්කු වල තිබ්බ කෝල් ගන්න ගැජට් එක ස්මාට් වෙලා කැමරාවක් සහ කම්පියුටරයක් වෙලා අන්තර්ජාලේ එක්කත් සම්බන්ධ වෙනවා. අන්තර්ජාලේ ෆේස්බුක් බ්ලොග් යු ටියුබ් වගේ සමාජ ජාල ඒ සම්බන්ධය වෙනුවෙන් පුල පුලා බලා ඉන්නවා. හැමෝටම ඕනේ මාර මැජික් එකක් කරන්න. හැමෝම මුල් තැන දෙන්නේ රේකොඩින් එකට. ඉස්සර ඔය එක්ක ගිය කෙල්ලක් ඉම්ප්රෙස් කරගන්න එකට බීපු යාළුවන්ට දීපු පොර ටෝක් එකක් ඔප්පු කරගන්න කල ගොන්කම් වගේ නෙවි දැන් ඒ වීරත්වය අන්තර්ජාලය සිසාරා සුවාසු දහසක් දෑස් වලට යනවා. අපි තවම නන්නාදුනන මුත් ෂුවර් එකටම ඉන්න ඒ දෑස් ඔක්කොම ඉම්ප්රෙස් කරන හැකියාව තුල අර වගේ දහස් ගුණයක ගොන්කම් කරන්න අවශ්‍ය තල්ලුව ලැබෙනවා. කරන එකාට වගේම රෙකෝඩ් කරන උන්ටත් ඒක මාර වටිනවා. ඒ සමග එපා කියන එකාගේ භූමිකාව පමණක් නැතිවෙලා යනවා.

කෝමත් දැන් අලුත් පරම්පරාවේ උන් කතා කරන්නෙත් "හායි එව්රිවන්" කියල. ඔය එව්රිවන් කියන්නේ අර අපි නාදුනන දාස් ගාන. හෝ ලක්ෂ මිලියන් ගාන.

අනික මේ තාක්ෂණය ලෝකෙට ගෙනාපු වේගෙට සහ චීන කොපි ෆැක්ටරි ඒකෙ මිල අඩු කල වේගෙට මේ තාක්ෂණ ගැවසෙන්නේ ඒ මොකද්ද කියලවත් තේරුම් ගන්න බැරි මිනිස්සු අතේ. තාක්ෂණය දැලි පිහි වගේ මුවාත් වෙමින් ශික්ෂණයෙන් අවබෝධයෙන් වඳුරෝ ගානට වැටුණු උන් දක්වා ගමන් කරනවා. හෙවත් තාක්ෂණය ගොඩයට මැජික් වෙනවා.

මේ සියල්ල සමග අභාවයට යන්නේ කොමන් සෙන්ස්. ඉස්සර කියලත් ලොකුවට එකක් තිබ්බේ නෑ, දැන් ඒ ටිකත් නෑ.

මෙන්න මේ අලුත් මානව මනෝ විකෘතිය නිසා තමා ඒ අලි මන්තර කරුවා මිය යන්නේ. මොකද එහෙම නොවෙන්න ඌ ගියත් වෙන එකෙක් ඌ නවතනවා.

අපිට ඉස්සරහට මේ වගේ අවාසනාවන්ත සිද්ධි සෑහෙන්න දකින්න ලැබෙයි. සමහරවිට ඒවාට වෙනම නාමකරණයක් වර්ගීකරණයක් එහෙමත් එයී. දැනටත් ඇවිල්ල ඇති සමහරවිට.

මන් කිව්වේ අපි දැන් මාර දියුණුයි ලු නේ. අපිට ස්මාට් ෆෝන් තියෙනවා.

පසු සටහන:

දිනෙක සිල්වා ගරු අලි මන්ත්රාචාර්ය තුමා මේ ගොන්පාට් ෂෝ වලට තමන්ගේ දස හැවිරිදි දුව යොදා ගන්නා බව දැනගන්න ලැබුණා. අලි එලවන්න තම මන්ත්‍ර බලය කෙතරම් ප්‍රබල දැයි පෙන්නන්න පොඩි එකා කෙලිම්ම අලියා ඉස්සරහට යවන වීඩියෝ එකක් වයිරල් වෙනවා. ඒකත් සයිබරයේ වයිරල් කර පොර වීමේ අරමුණින් කරන තවත් මෝඩ වීරකමක්. 
කුඩා දරුවන් මෙවැනි අනතුරුදායක දේවල් වලට යොදා ගන්න එක මෝඩකමක්  පමණක්  නොවේ  අපරාධයක් කියා කියන්නත්  පුළුවන්. මේක සම්බන්ධයෙන් එතුමාට එරෙහිව බලධාරීන් කටයුතු කලත් වරදක් නෑ.

Wednesday, December 26, 2018

දෙසැම්බර් 26: මතකයන් ගෙන් ඔබ්බට

සුනාමිය ඇවිත් ගොස් අවු 14 කි. සුනාමිය ගැන ලියු කවි [මාත් එකක් ලියා තිබේ] තවම නැවත පළ වේ. ප්‍රතිපත්තියක් ලෙස දසවැනි සමරුවෙන් පසු ඒ ගැන කවි කතා තව දුක සීන් මැරුණු අය ගැන ස්මරණ පළ කිරීම නවතා දැමුවේ එකම දේ නැවත පළ කිරීමෙන් එහාට අලුත් යමක් නොවෙන නිසාත් සුනාමිය රෙටෝරික ප්‍රකාශයක් සහ "අපි ඒ කාලෙත් ඔය ගැන ලිව්වා" තාලේ අපේ අතීත හපන්කම් ගණයට වැටෙමින් පවතින නිසාත් ය. එහෙත් සුනාමිය සපුරා අමතක කර දැමීමට වඩා මිනිසුන් තවම ඒ නොස්ටල්ජිය බියකරු සිහිනයේ ගිලී යාම යහපත් තත්වයකි. සුනාමියක් ආයෙත් පැමිණිය හැකි බැවිනි.

ප්‍රශ්නය ඇත්තේ එතන නොවේ. ඊයේ පෙරේදා සුමාත්‍රා සහ ජාවා වෙරළ දෙකට භූ කම්පනයකින් තොරව පැමිණි [ගිනිකදු ආශ්‍රිත පස් කඩා වැටීමක් නිසා හටගත්] සුනාමිය හඳුනා ගන්නට ඔවුන් අපොහොසත් විය. ඒ පුවත් අතර මා දැක්කේ සුනාමිය හඳුනා ගන්නට මුහුදේ දැමු උපකරණ සැලකියයුතු තරමක් සොරුන් සහ විනාශ කරුවන් අතින් වැනසී ඇති බවයි. භූ කම්පනයක් කම්පනයෙන් හඳුනා ගත හැකි නිසා මේ දක්වා මෙය ඉස්මතු නොවුවද, ඉන්දීය සාගර කලාපය තවමත් සුනාමියක් හඳුනාගත හැකි මට්ටමක ඇත්දැයි නොදන්නෙමු. සෑම සුනාමියක්ම හටගන්නේ භූ කම්පනයකින් ම පමණක් නොවේ.

සුනාමියෙන් ලංකාවේ ජන අවබෝධය සහ වගකිවයුත්තන්ගේ අධීක්ෂණය භූ කම්පන කෙරෙහි යොමුවිය. 2004 ට පසු කම්පන කීපයක් සිදු වූ බව [ජාත්‍යන්තර මාධ්‍ය සහ භූගෝල පර්යේෂණ ආයතන මගින්] දැන ගන්නට සහ අනතුරු ඇඟවීම් නිකුත් කරන්නට ලංකාව සමත්විය. මෙය හපන්කමක් නොවුනත් 2004 දෙසැ 26 ඇමරිකානු භූ සමීක්ෂණ ආයතනය සහ පැසිෆික් සුනාමි මධ්‍යස්ථානය එවූ පණිවුඩ නිවාඩු ගිය ඔෆිසියක ඊමේල් එකවුන්ට් එකක නාස්ති වී ගිය සුනාමිය එනවා කිව්වා එයාපෝට් එකට ගියා කියා ජෝක් හැදුනු රටට ඒකත් වැඩකි. ඒ අතර 2012 සුමාත්‍රා ආශ්‍රිත මුහුදේ සිදු වූ භූ කම්පනය අවස්තාව කළමනාකරණය කළ ආකාරය සුවිශේෂී වේ. එහෙත් භූ කම්පනයක බලපෑමෙන් තොරව සිදුවන සුනාමියක් හඳුනා ගන්නට ලංකාවට පමණක් නොව කලාපයට ද බැරි බව සතියකට පෙර ඔප්පු විය.

සුනාමිය ආ සමයේ වෙරළාසන්න ගොඩනැගිලි අඩු කරන්නට කතාවිය. ඇත්තටම කතාවූ සමුද්‍රාසන්න උද්‍යාන සංකල්පය ලංකාව වැනි ජනාකීර්ණ රටකට කල නොහැක්කකි. එහෙත් අනතුරු කලාප හඳුනා ගැනීම පලායන්නන් හට නිරවුල් උපදෙස් පළ කිරීම, ස්තානිය උස සලකුණු කිරීම, හැකි සෑම සාගරාසන්න මිනිස් වාසයක් ම ඉවත් කිරීම [සංචාරක ව්‍යාපාරය සමග එකතු වුනොත් පිරිවැය ගැටලුවක් නොවනු ඇත] වෙරළ මත ඇති ධීවර පැල්පත් ඉවත් කිරීම, සුනාමි සයිරන් පද්ධති පරික්ෂා කිරීම ආදී ලෙස කල හැකි දේ බොහෝ සෙයින් ඇත. මේවා වෙනවාද නොවේද කියා අප දන්නේ නැත. නොවන්නේ නම් මේ ස්මරණ දිනය ඒවා අධීක්ෂණය කිරීමට රජය විසින් වෙන්කළ යුතුය.

ස්මරණය කාව්‍යකරණය සහ නොස්ටල්ජියාව වෙනුවට අනාගතයට මුහුණ දීමට කලාපය සූදානම් විය යුතුය. ඊ ගාව එක වැඩි දුර නොවිය හැක.

Saturday, May 26, 2018

මතු රැකෙනා ශිල්පය මයි උගතමනා - රස්සාවක් නොලැබෙන උපාධි විනෝදාංශ බවට පත් කළ යුතු වේ

මෙම  සබැඳියේ   දැක්වෙන  වීඩියෝව  ලංකාවේ  රැකියා  විරහිත  උපාධිධාරිනියක්  කරන  කතාවක්. 

මේක බැලු බොහෝ දෙනෙක් ඇය උපහාසයට ලක් කරනවා. ඇත්තෙන්ම ඔවුන්ගේ උපහාසයට ලක්වියයුතු අදහස් සිතුම් පැතුම් තියෙනවා, ඒත් "පුංචි මල් කැකුළු" [අපි නෙවි රටේ උන්ම තමා ඕම කියන්නේ] වගේ  ඉස්කෝලෙන් එලියට එන මිනිස්සුන්ගෙන් මෙහෙම තින්කින් ස්ට්‍රීම් එකක් හදන්නේ රටේ විශ්ව විද්‍යාල පද්ධතියෙන් ම තමා, ඉතින් ඒ හිනාවෙන්නේ අපිටම මිස ඇයට නොවේ.

අවුරුදු ගානක් මහන්සි වෙලා යමක් ඉගෙන ගෙන ඊට පස්සේ ඒකෙන් රස්සාවක් කරන්න බෑ කියල තේරුණාම එන ෆීලින් එක ඉතාම අමාරු එකක්. විශේෂයෙන්ම ඒ උපාධිය තමන් තේරු එකක් නොවේ, තමන් විශ්ව වීද්යාලේ ගියාම තමන්ට බලෙන් පවරා දීපු එකක් වුනාම ඒ ෆීලින් එක දෙගුණ වෙනවා. ඒ විකාර තත්වය තුල ආණ්ඩුවේ ජොබ් ඉල්ලීම පෙන්ෂන් සහිත රස්සා  ඉල්ලීම, පාරේ උද්ඝෝෂණ කිරීම [සහ ඒවා මාර කැරලි කියා හිතා සිටීම] ඊට පස්සේ දේශපාලකයන් පස්සේ යාම, ඔය ඔක්කොම විකෘති. ඒත් ඒ සියලු විකෘති නිර්මාණය කලේ විශ්ව විද්‍යාලය විසින්.

ඕකට දැනටමත්  රස්සා කරන හාන්සිපුටු විද්වතුන් දෙන උත්තරේ තමා, සමහර විෂයන් තියෙන්නේ රස්සා කරන්න හෙවත් වෘත්තිකයන් හදන්න නෙවි, ඒවායෙන් වෙන්න ඕනේ චින්තකයන්, දාර්ශනිකයන්, ශාස්ත්‍රීය බුද්ධිමතුන් හදන එක. හරි, එහෙමම කියමුකෝ ඉතින් එහෙනම් මොකටද ඒ උපාධියට ජොබ් ඉල්ලන්නේ? රටටත් වැඩක් නැතිනම් වාණිජ ලෝකෙටත් වැඩක් නැතිනම් ඇයි කවුරුහරි ජොබ් දෙන්නේ?

ඊටත් වැදගත් ප්‍රශ්නය නම් රස්සාවක් කරන්නත් බැරි, සමාජයට බුද්ධිමය දායකත්වයක් දීනත් බැරි කෙහෙම්මල් උගන්වන්නේ ඇයි? ඕවා ඕනෙමනම් විනෝදාංශයක් ලෙස ඉගෙනගන්න බැරිද? මිනිසුන්ගේ වටිනා කාලය මේ බහුබූත ඔළුවට පටවන්න කා දමන්නේ ඇයි?

ඇත්තම කිව්වොත් ඊට තියෙන්නේ වෙනත් හේතු දෙකක්. එකක් තමා මේ විශ්ව විද්‍යාල වල අරටු බැහැල ඉන්න එසේම ලෝකයට වැඩක් නැති බූත උගන්වන ලෙක්චරර් පරපුරේ වෘත්තීය පැවැත්ම උදෙසා මේවා පවත්වාගෙන යන්න ඔවුන්ට බලය තියෙන ඒ ආයතන කෙරෙහි කරන බලපෑම. අනික තමා වත්මන් සමාජය වෙනුවට් වෙනත් යුතොපියන් සුරංගනා කතාවක් එක්ක ජීවත් වෙන විවිධ විශ්ව විද්‍යාල සිසු කල්ලිවලට ඒ වෙනස හෙවත් වාණිජ ලෝකයේ අරමුණු වෙනුවෙන් තෘතියික අධ්‍යාපනය වෙනස් කිරීමට ඇති විරෝධය. සමහරවිට මේ කාන්තාවත් ඒ මතයම දරන්න ඇති දැනුත් දරනවා ඇති.

මේවා මෙහෙම වෙද්දී කලා අංශයේ වැදගත් රැකියා ජනනය කරන ක්ෂේත්‍ර වන ටීචින් විෂුවල් ආට්ස් ඇඩ්වටයිසින් වගේ ක්ෂේත්‍රවලට නිසි නිපුනතා නැති කමින් නොගැලපෙන අය බඳවා ගැනෙනවා හෝ පුද්ගලික පාටමාලා සැපයෙනවා. ලංකාවේ උපාධිධාරී ගුරුවරුන් කීයකට අධ්‍යාපනවේදී කියන ස්පෙෂලයිසේෂන් එක තියේද? වෙනත් රටවල නම් ඒක අත්‍යාවශ්‍ය යී බොහෝ ගුරු තනතුරු උදෙසා. ඉන්දියාවේ එය සුලබව තියෙනවා.

ඔය කාටත් ඔප්ෂන් දෙකයි තියෙන්නේ, දෙකම කරන්න බෑ එකක් තෝරන්න වෙනවා.

1. විවි වල "වෘත්තිකයන්" වෙනුවට සෝ කෝල්ඩ් "බුද්ධිමතුන්" බිහි කරන හෙවත් රටේ කිසිම රැකියා අවශ්‍යතාවක් නැති බහුබූත විෂයන් උගැන්වීම නවතා කෝස් එක ඉවර වුනාම  පවතින වාණිජ ලෝකයෙන් නිකම්ම 
රස්සාවක් ලැබෙන තත්වයට කලා වැනි උපාධි වෙනස් කිරීම

2. "වෘත්තිකයන්" වෙනුවට සෝ කෝල්ඩ් "බුද්ධිමතුන්" බිහි කරන එකනම් වෙන්න ඕනේ දේ, ඒ බුද්ධියත් අරගෙන උපාධිය අරගෙන ගිහින් කුලියක් මලියක් කරලා ජීවිතේ ගැටගහගන්න එක. මොකද වෘත්තිකයෙක් වෙන් හොඳ නැත්නම් උපාධියෙන් වෘත්තියක් දෙන්නත් හොඳ නෑනේ.

ඔය දෙක ඇරෙන්න වෙනත් විකල්ප නෑ.

සමාජයට වැදගත් ගුණයහපත් දැනුමැති මිනිහෙක් හදන්න ඕනේ පාසලින්. තෘතියික පද්ධතිය කල යුත්තේ රටේ ශ්‍රම අවශ්‍යතා සමාජීය බුද්ධි අවශ්‍යතා සපුරන එක. සිම්ප්ලි කෝස් එක කල කෙනාට  එලියට ආවම රස්සාවක් නැතිනම් ඒ කෝස් එක වැඩක් නෑ. එහෙම වෘත්තික අරමුණක් නැතුව තනිකර දර්ශනවාද කලා ආදී දේවල් හදාරණ පිරිසක් ඉන්න ඕනේ නම්  ඒ සෙට් එක වෙනුවෙන් ජාතික ධනය වැය කිරීම නාස්තියක්, අවශ්‍ය නම් ඒවා ඔන්ලයින් කෝසස් වගේ තියන්න පුළුවන්, කැමති  කෙනෙකුට  කරන්න. එසේම ඒක   වොලන්ටියර් ලෙස මිසක් 
විශ්ව විද්‍යාලයට ගියාම නෝ චොයිස් තාලේට හදන්න හොඳ නෑ, ඔය කාන්තාව  වීඩියෝ එකේ කියන්න වගේ උන්ව කැම්පස් ගෙන්නලා උගන්වන එකෙන් උනුත් කැපකිරීමක් කරනවනේ අවුරුදු ගානක්. ඊට පස්සේ උන්ටත් ඕනේ රස්සාවක්. සොරි ඔයා අපි හැදුවේ දාර්ශනිකයෙක් වගේ හිත හිතා ඉන්න ඔයාට ජොබ්ස් නෑ කියන්න බෑනේ. ඉතින් එහෙම මිනිස්සුන්ට දෙන්න ඕනේ වෘත්තික අවකාශ මිස දාර්ශනික අවකාශ නෙවි.

එක්ස් කණ්ඩායමේ දීප්ති කුමාර ගුණරත්න තිස්සෙම කියනවා ඔහු දැනුම නිර්මාණය කිරීමේ කටයුත්තෙන් ලංකාවේ අකඩමියා එක පරාජය කළා කියල. ඒ කිව්වේ ඔවුන් විනෝදාංශයක් [හා දේශපාලන අරමුණක්] ලෙස දර්ශනවාද ගැන කියවීමෙන් එක්රැස් කල දැනුම ඒ අංශවල ඇකඩමිය එක ඉක්මවා ගියා කියන එක. එහි සත්‍යතාවය කුමක් වුවත් ඒකෙ ඉන්වර්ස් ඒකයි වැදගත්, පිරිසකට පොත් කීපයක් කියවා දාර්ශනික සංවාද කරලා බීට් කල හැකි තරම් සුළු දෙයක් උගන්වන්න ඔය සමහර ආට්ස් වගේ කෝසස් වල මනුස්සයෙකුගේ ජීවිතේ වටිනාම අවු 3, 4 ක් කා දාල කරන්නේ. එව්වා එක්ස් එවුන් කල තාලෙට කරගන්න දීල ජාතික ධනයෙන් රටේ දරුවන්ගේ කැපවීමෙන් උගන්වන එව්වා සියල්ල 
වෘත්තීය දිහාවට ගෙනගියා නම් හරි.

සිම්ප්ලි අපිට රස්සා දියව් කියල එකෙක් කෑගහනවා කියන්නේ උන්ට කෝසස් හදාපු 
විශ්ව විද්‍යාලයෙ අවුලක්, හරිනම් කෝස් එක කරන්න ඕනේ රස්සා තියේ නම් පමණයි, නෙවිනම් වෙනස් කල යුතුයි.

මතු රැකෙනා  ශිල්පය මයි උගතමනා කියල  තින්කින්  වෙනස්  කරගන්න  සුදුසු  කාලේ  ඇවිත්.

ප.ලි.


කට්ටිය අර රැකියා විරහිත උපාධිධාරීන්ට බණින තරම වැඩියි මගේ හිතේ. මේක තනිකරම ඒ ඉන්ඩිවිජුවල්ස් ල ගේ වරදක් කරලා මුහුණුවර පෙනුම කතා විලාශය ඉලක්ක කරගෙන කරන අදහස් දැක්වීම් අස්සේ කියවෙන්නේ නෑ ඒ මිනිසුන්ට අවුරුදු තුන හතරක් කිසියම් අරුත්සුන් දෙයක් "බලෙන්" [ඔව් බලෙන් තමා] උගන්නපු බව. දැනටත් බැච් කීපෙකට ඒ වැඩේ කරමින් ඉන්න බවත් අනාගතෙත් එහෙම කරන්න නියමිත බවත්. එතකොට අපි මේ දකින්නේ ඩෙංගු රෝගීන් වගේ අපේ සිස්ටම් එක ජෙනරේට් කළ ආසාදිතයන් පිරිසක්. වසරින් වසර ඉලක්කම ඉහල යනවා.

ඔවුන් වෙනුවෙන් පෙනී ඉන්නවා හෝ ඔවුන් කියන දේ හරි කියා කියනවා නෙවි. ඒ වගේම ඔවුන් වයලන්ට් නම් ඔවුන්ව වයලන්ට් තාලෙට මර්ධනය කරන්න වේවි. හැබැයි වරද ඔවුන්ගේ කියන තැන අපි කරන්නේ ප්‍රශ්නය අමතක කරන එක.

මනුස්සයෙකුට උපාධියක් කරලා ඉවර කලාම එකෙන් රස්සාවක් කරන්න බැරිනම් වරද විශ්ව විද්‍යාලේ නේද? එතකොට ඒ සිසුවාට ඒ විශ්ව විද්‍යාලය සහ ඒ කෝස් එක ඇරෙන්න වෙනත් උසස් අධ්‍යාපන විකල්ප දෙන්නේ නැතිනම් හෙවත් ඒකම කරන්න ෆෝස් කලානම් වරද රටේ නොවේද? එක උපාධිධාරිනියක් පිස්සු වගේ කියෙව්වට, ඇත්තටම "බලෙන්" තමා එයාලව ඔය විෂයේ උපාධිධාරීන් කරලා තියෙන්නේ. අවුරුදු ගානක් නාස්ති කර අපට වෙනත් විකල්ප නොදී මේ වැඩක් නැති ෆීල්ඩ් එකෙන්ම අප උපාධිධාරීන් කලේ ගෙදර ලගින්නද කියන එක ඇසිය යුතු ප්‍රශ්නයක් නොවේද?

කට්ටියක් කියනවා ගෙදරදී තව මොනවා හරි ස්ටඩි කරන්න තිබ්බලු. ඒ වාක්‍යය තුල ම ෆේලියර් එක තියෙනවා. උපාධියේ කරන දේවල් රටට අනවශ්‍යයි කියල තියෙනවා. ඔබ හිතන්නේ උන් ගෙදරදී මොකුත් ස්ටඩි කලේ නෑ කියලද? කරපු උන් ඇති, උන් එතන නැතිව ඇති. හැබැයි වෘත්තීය අධ්‍යාපනය සෙල්ෆ් එඩියුකේෂන් එකක් වෙන්නේ නෑනේ. කරගන්න ලෙහෙසි නෑ. ඔය බැරිවෙච්ච උන්. ඔක්කොම දේවල් ගෙදර ඉගෙන ගන්න නම් මොකටද විවි දුවන්නේ.

උන්ට ඔන්ටප්රිනර් කරන්න කියනවා. දැන් ඔයිට වඩා ඩිමාන්ඩ් තියෙන ඉංජිනේරු වගේ ක්ෂේත්‍ර වලින් පාස් අවුට් වෙන කීයක් ඔන්ටප්රිනර් කලාද? ඔන්ටප්රිනර් ස්ටාටප් කියන එව්වා වංචා ටැක්ස් ෆ්රෝඩ් කියල හිතන වල් වැදිච්ච බහුතරයක් උපාධිධාරින් ජොබ් කම්ෆර්ට් එකේ සැනහෙන රටක් ඕක . අනික ඔන්ටප්රිනර් කියන්නේ රස්සාවක් නැති හැම එකාටම ගෙදර ගිහින් කරන්න හැකි එකක් නෙවි. සීයක් කලොත් එකෙක් ගොඩ යයි. අනික ඊට මූල ධනයක් ඕනේ ටික කලකටවත්. උත්තරේ නම්, ඔව් සාර්ථකව ඔන්ටප්රිනර් කල කීපෙකුත් ඇති. උනුත් ඔතන නැතුව ඇති.

ආයේ කියනවා අවුල් බව දන්නවා නම් ඩිග්රි එක පටන් නොගන්න හරි දාල යන්න තිබ්බලු. සීන් එකනම් ඒ ස්ට්‍රීම් වල ඔක්කොටම අවුල් නෑනේ, සමහර සබ් ස්ට්‍රීම් වල උන් ගොඩ. කාලකන්නි විවි පද්ධතිය නොකරන්නේ ඒ වගේ දේවල් හෝ වෙනත් අලුත් දේවල් වැඩියෙන් හඳුන්වා දී ගොඩයන ප්‍රමානේ වැඩි නොකරන එක. අනික එහෙම දාල ගිය උන් හැලිච්ච උන් ඉන්නවා. උන් ගියාම විවි ඒ අනවශ්‍ය කෝස් වහල දන්නේ නෑ වෙන සෙට් එකක් ගන්නවා. මේ ඒ සෙට් එක.

සමස්ත කතාව කෙටි කලොත්, ඔය විදිහේ රටට අනවශ්‍ය පාටමාලා සිසුන්ගේ ඇඟේ බලෙන් ගහනකම් ඔය මොන විදිහට මොන මනුස්සය ගොඩ ගියත් සිස්ටම් එක වෙන එකෙක් ඇදලා අරගෙන ඒ අනවශ්‍ය කෝස් එක බලෙන් පොවනවා. ඔය සෙට් එක වෙන විදිහකින් ගොඩ දැම්ම නම් වෙන සෙට් එකක් අද ඔතන ඉන්නවා.

මේක ඒ ඉන්ඩිවිජුවල්ස් ල ගේ වරදක් නොවෙන්නේ ඒකයි.

අනික් කාරණේ ලංකාවේ ආට්ස් කරන අය කැම්පස් යනවා හොඳටම වැඩියි. ඉන්ටේක් අඩු කරලා රටට වැඩක් ඇති වෙනත් ක්ෂේත්‍ර ගන්න ඕනේ. ඒ සඳහා පාසල් මට්ටමින් උසස්පෙළ විෂයන් ඔක්කොම රට පුරා අවේලබ්ල් නෑ.

නතර කල යුත්තේ විවි පද්ධතිය විසින් ඔය පිරිස නිර්මාණය කිරීම. ඔය පාරේ ඉන්න සෙට් එක දැනටමත් ඩෙංගු ආසාදිතයන් වගේ. මැරෙන්න අරිනවද ජාතික ධනය නාස්ති කර නිකම් පඩියක් දීල ඩෙංගු ලෙඩ්ඩුන්ට ලේ දිදී බේරාගන්න හදනවා වගේ බේරා ගන්නවාද කියන එක නෙවී වැදගත් ගැටලුව. ලබන අවුරුද්දේ මීටත් වඩා වික්ටිම්ස් ලා ගොඩක් ඔතනට එවන විවි පද්ධතිය හෙවත් රෝග නිධානය වෙනස් කරනවද කියන එක. ඒක තමා දැන් කතිකාව වෙන්න ඕනේ.

අර කූඹියෝ එකේ කියන්න වගේ යන්තම් ජොබ් කට්ටක් අරගෙන ලීස් කරලා වාහනයක් අරන් නාගරික බ්ලොක් එකක ණය වෙලා ගෙයක් හැදුවා [හෝ කරන්න හිතා ඉන්නවා] කියල මුන්ට ටෝක් දෙන අනිත් කට්ටිය ලොකු සීන් නෙවි. උනුයි අනික් උනුයි අතර වෙනසක් නෑ. ඒ වගේම ඔය ටෝක් දෙන උන්ව අරගෙන ගිහින් කසිකබල් උපාධි කෝස් එකකට දාල "ඔයාල වෘත්තික නෙවි චින්තක හෙවත් ලොරි ටෝක් දාර්ශනික වෙන්න" කියල තෙලක් බෙදුවනම් මේ කට්ටියත් අද ඔතනම තමා.

Sunday, May 6, 2018

සිංගප්පුරු කතන්දර - 2 කොටස

කාලෙන්  කාලෙට  සුඩෝනිම්  එක  මාරු  කරන මේ  දවස්සල  Bentha Max කියල  ඉන්න අපේ  හිතවතා  දිග  පෝස්ට්  එකක්  දාල  අහනවා  ලංකාව  දියුණු   කරන්නේ  කෝමද  කියල. 

මම සාමාන්‍යයෙන්  ඔය  රට  හදන  හැටි  ගැන  කරන කතා  වල  තේරුමක්  දකින්නේ  නෑ.  ලෝකේ  රටවල්  ගැන  ඉස්කෝලේ  උගන්නද්දී කිව්වේ  සංවර්ධිත  රටවල්  සහ  සංවර්ධනය  වෙන  රටවල්  කියල  දෙගොල්ලක්  ගැන,  ඒ  දැනුම  වැරදියි. සංවර්ධිත  රටවල්  සහ  සංවර්ධනය  වෙන  රටවල්   වලට  අමතරව  මළාට  සංවර්ධනය  නොවෙන  කියල  වර්ගයකුත්  තියෙනවා.  ඒ  තමා  ලංකාව  ඉන්න  තැන.  

ඒත්  බෙන්තට  උත්තරයක්  දෙන්න  එපැයි. අනික  මේක  මාර  කොර  වෙන  ප්‍රශ්නයක්  නෙවි, ඇත්තම  කිව්වොත්  හෙණ  සරල  උත්තරයක්  දෙන්න පුළුවන්.  සරළ කෙටි උත්තරයක්.

1. අපි ජෙනුයින්ලි ලෝකයට විවෘත රටක් වෙන්න ඕනේ චින්තනයෙන් සහ සත්‍යාවබෝධයෙන්. ලෝකෙන් උතුම් රටක්ය  පට්ට පොරවල් ඉන්න රටක්ය කියල  නෙවි සාමාන්‍ය අසරණ රටක් බව හිතන්න ඕනේ. අවුට් ඔෆ් නෝම් වැඩ නොකර ලෝක සම්මතය කරා එන්න බලන්න ඕනේ.

2. සින්ගා වගේ වාණිජ නගරයක් හදන්න ඕනේ. එසේම සංචාරක කර්මාන්තය වාර්ෂිකව අපේ ජනගහනයට සමාන වෙනකම් නගා සිටුවන්න ඕනේ දාගැබ් සීගිරි බලන්නයි අලි බලන්නයි කොල්ලෝ ගහන්නයි නැතුව අර වාණිජ නගරෙන් බඩු ගන්න එන කන්සියුමර් ටුවරිසම් ෆෝකස් කරන්න ඕනේ. උන් එයාපෝට් එකෙන් එලියට නොගියත් කමක් නෑ, එයා පෝට් එක ඇතුලේ සැහෙන මුදලක් වැය කරලා යනවනම් ඇති. එයාපෝට් එකක් ඒ නගරේ එහෙමම හදන්න ඕනේ. ෂොපින් මෝල්ස්  හොටෙල්ස්
  එක්ක 

3. චීන ආර්ථික ප්‍රසාරණයේ නැවත බහාලුම් සහ සැකසුම් කරන සෙන්ටර් එකක් වෙන්න ට්‍රයි කරන්න ඕනේ.

4  බලය විමධ්‍යගත කරන්න ඕනේ, හැබැයි ඔය දෙමල රජ කරන ආදී වාර්ගික ගොන්  ආතල් නෙවි, ආර්ථික බලය. හැම දිස්ත්රික්කයකම් සී බී ඩී එකක් හදන්න ඕනේ, වෙන වෙනම ස්ටොක් මාකට් දාන්න ඕනේ වෙනම චෙම්බර් ඕෆ් කොමර්ස්, ඒ ඒ පලාත්වල ආයෝජන වල ක්‍රියාකාරී බලය ප්‍රාදේශීය එකක වලට දීල ආණ්ඩුව නියාමනය කරන්න ඕනේ. කර්මාන්ත ටැක්ස් උන් උන් පාලනය කරන්න ඕනේ. උන්ගේ තරගේ හදන්න ඕනේ

5. 
ආර්ථික එන්ජිම් කික් ස්ටාට් වුනාම සමාජ සුබ සාධනය රජයේ ඉලක්කය වෙන්න ඕනේ.

Sunday, April 22, 2018

කඩදාසි සෙල්ලිපි

මම පොත් කියවන්නේ අඩුවෙනි. කියෙව්වොත් සයි ෆයි පමණි. ඒ ද ඉස්සරය. කසාද බඳින්නට සහ ගෙදරට නෙට් ඇක්සස් ලැබෙන්නට පෙර කාලෙය. මෑතදී කියවීමට ගත් උත්සහ බොහෝ සෙයින් ව්‍යර්ථ විය. කරන බාග කියවීම් සයිබරයේය.

මට කඩදාසි පොතක් ලියන්නට නම් මලාට නොසිතේ. සයිබර පොතක් [කින්ඩ්ල් වැනි] ලියන්නට සූටි ආසාවක් ඇත.

කියවීම සම්බන්ධ කාරණා මත සෙට් වන මගේ ලාංකීය නොවන මිතුරන් අතර විසි ගණන් වල ඉන්න උන් කඩදාසි පොත් කියවන්නේ නැත. උන් පොත් කියවීම් කියන්නේ පොත වොයිස් එකකින් කියවෙන ලෙස දාගෙන එදිනෙදා වැඩ කිරීමයි. හතලිස් පනස් ගණන් වල උන් කඩදාසි පොත් කියවා ඇත්තේ උන්ගේ විසි ගණන් වලදී ය.

කඩදාසි පොත් ලියන මගේ මිතුරියක් අද කියූ පරිදි සත් වසරක ඇගේ ලේඛන උත්සාහය විකිණී ඇත්තේ කොපි 2000 කි. මීට ටික දිනකට පෙර කඩදාසි පොත් ලියන තවත් මගේ මිතුරෙක් එවැනිම ඉලක්කමක් පළ කළේය.

මිනිස්සු කඩදාසි පොත් කියවන්නේ නැත්තේ උන්ගේ අමන කමට අධම කමට නොවේ. ඒක ඔය රටේ අවුලක් නොවේ. මිනිසුන් කඩදාසි පොත් කියවන්නේ නැත්තේ ඒ කාල ස්ලොට් එකට වෙනත් දේ ආ නිසාය. දර්ශීය උදාහරණය ලෙස මා ම සැලකුවොත් ඒ කාල ස්ලොට් එකට මට බිරියක් දරුවෙක් කුටුම්බයක් ඒ සියල්ලට වඩා අන්තර්ජාල සම්බන්ධයක් ස්මාට් ෆෝන් එකක් ලැබී ඇත. ඉස්සර කෝච්චියේ පොත් කියවූ මුත් ඒ කාලයට ද කෝච්චියේ ෆේස්බුක් කියවීම බාධා කරයි [පහුගිය සති දෙකේ ඔබ සියල්ලන් මගේ වෝල් එක මත දමන සැරසිලි ඉග්නෝ කර අමාරුවෙන් එක පොතක් කියවන්නට සමත් වීමි].

මිනිස්සු කඩදාසි පොත් කියවන්නේ නැත්තේ කඩදාසි පොත් උන්ගේ දින චරියාවට ෆිට් නොවන නිසාය. කියවන්න වෙනත් විකල්ප ක්‍රමවේද තියෙන නිසාය. ඒ අතර කඩදාසි පොත් කියවන්නෙක් වීනම් ෆේස්බුක් ඉග්නෝ කර කෝච්චියේ කියවන මාවැනි එකෙක් පමණි. පබ්ලික් ට්‍රාන්ස්පෝට් විනාඩි 45 පැය වගේ කාලයක් රස්තියාදු වෙන එහෙත් ඉඳගෙන කියවන්න තරම් සුවපහසු සිඩ්නි වැනි තැනක පමණි.

මේක සමාජයේ රටේ හෝ නව පරපුරේ අමන කම ලෙස කියන්නට කීප දෙනෙක් උත්සහ කරනු ඇත. ඒ සියල්ලන් හතලිස් පනස් හැට දශක වල ඇත්තන් බව ඔවුන්ට සිහිපත් කල යුතු වේ.

ලංකාවේ සමාජයේ උගත්කම ඉහල සාක්ෂරතාවය සහ කඩදාසි පොත් අතර ඇති සම්බන්ධය ඔබ සිහිපත් කරනු ඇත. ජාතික මට්ටමේ පොත් සල්පිලක් වාර්ෂිකව කරන ආගමික රිචුවල් වැනි පොත් දොරට වැඩුම් කරන රටකි ලංකාව. එහෙත් ඒ සියලු තැනට එක්රැස් වන්නේ සමස්තයෙන් සුළු පිරිසකි. එක්කෝ ඉහල වයස් පරපුරු වල කඩදාසි පොත් වලට බැඳුනු නොස්ටල්ජීය ආදරයක් ඇති අයයි. නොවේනම් කළා අංශයෙන් ඉගෙන තවම ලංකා ඉපැරණි සිලබස් නිසා දශක කීපයක් පස්සෙන් ඉන්න අයයි. එහෙමත් නැතිනම් විවි හෝ වෙනත් මගින් කිසියම් දේශපාලන කල්ට් එකකට පිළිපන් අයයි. මේ සියල්ලේ සමුච්චිත පලය ලෙස මගේ හිතවතියට පොත් 2000 ක් සහ මගේ හිතවතාට තවත් එවැනිම ගණනක් විකුණා ගත හැකි විය.

ඔබ දෙදෙනාම මේ ඉලක්කම් වලට ස්තුති වන්ත විය යුතු වන්නේ ඔබ කරන ක්‍රියාව වත්මන් ජීවන රටාවෙන් ඉවත් වූ දෙයක් බැවිනි. ලංකාව සෙල් ලිපි ලිවීමේ ඉදිරියෙන් උන් රටක් වුවත් දැන් ඔබ සෙල් ලිපි ලියා කඩේ වික්කොත් ඒවා කියවන්නේ පුරා විද්‍යා ලෝලීන් පමණි, ඔබ ඔවුන්ට ස්තුතිවන්ත විය යුතුය.

මිනිස්සු දැන් පොත් කියවන්නේ වෙන වැඩක් කරන ගමනය. ඒ ෆෝන් එකේ ඇප් එකක එය කියවෙන්නට දාලා ය. ඔබේ පොත් එතනට තවම පැමිණ නැත.

ඇමසන් කින්ඩ්ල් ගැන ලියන්නට ගොහින් දැනගත් පරිදි ඔබේ සිංහල ලියමන් වලට තවම එතනට එන්නට තාක්ෂණය නැත.

මේ නිසා විය යුත්තේ ලේඛකයින් සහ ප්‍රකාශකයින් මේ යුගයට ගැලපෙන තාක්ෂණික ගැප් එක පියවා වර්තමානයට ගැලපෙන සේ "පොත්" පළ කිරීමයි. ඒ සඳහා වෙහෙසීමට අවශ්‍ය ශක්‍යතාවය ඔබට ඇත. උදාහරණයකට සිංහල යුනිකෝඩ් නිර්මාණය කලේ වසර 12 කට පමණ පෙර ස්වෙච්චා වෘත්තික සමූහයක් විසිනි.

මේ අවු අස්සේ ඔබටම ගැලපෙන ඔබේම යහපාලන රජය මේ අමාරුවෙන් කඩදාසි පොත් ලියන පළ කරන විකුණන වචනයේ පරිසමාප්ත අර්ථයෙන් හිඟන මාකට් එකෙන් 14% වගේ ගානක ටැක්ස් එකක් ගහයි. මෙය මේ රජයේ බංකොලොත් බව ගැන කදිම සාධකයකි [රජය එය පත්කළ ජනයාගේ ප්‍රතිමූර්තියකි]. එහෙත් ඊට එරෙහි වෙනගමන් උන්ට උන්ගේ ගල් යුගයේ ටැක්ස් එක තියා ගන්න දී ඔබ කඩදාසි පොත් වෙනුවට නව ප්‍රකාශන ක්‍රමවේද කරා සංක්‍රමණය වන්න. ඒ සඳහා මේම නව බද්ද හේතුවක් කරගන්න.
ප.ලි. මේ බ්ලොග් සටහන ඊට පස්සේ දැනගන්න ලැබුණු Poth ඇප් එකට කැප කරන්න කැමතියි